Wapenexportbeleid

Brontekst

Mevrouw Dobbe (SP): Wij stelden eerder vragen aan de vorige minister en aan deze minister over het Verdrag van Aken. We kregen daarop telkens hetzelfde antwoord: maak u niet druk, onze partnerlanden houden zich aan dezelfde wapenexportcriteria als wij. Meerdere keren, en in ieder geval vanaf mei dit jaar, vroeg ik al naar de risico's dat wapens uit Nederland, maar ook uit Frankrijk, via de Emiraten, via Saudi-Arabië of via Egypte worden gebruikt voor mensenrechtenschendingen of naar landen gaan waar dat risico bestaat. Mijn vragen en zorgen werden telkens een beetje weggewuifd. Oud-minister Schreinemacher verwees zelfs in mei al zelf naar een rapport van de VN over Sudan, waarin staat dat er mogelijk door de Emiraten aan de strijdende partijen in Sudan wordt geleverd. Het risico was dus al bekend. Wat heeft deze minister in de tussentijd gedaan om wapenexport naar de Emiraten te checken aan wapenexportcriteria? Want nu ligt er weer bewijs. Franse wapens komen, ondanks een wapenembargo, bij de strijdende partijen in Sudan terecht via de Emiraten. Tijdens het begrotingsdebat van BuZa en BHO kreeg ik hetzelfde voorbereide antwoord op deze vraag, waaronder: daar waar risico's zijn op omleiding, worden exportvergunningen afgewezen. Dat is het antwoord van de minister. En ik werd doorverwezen naar het debat van vandaag. Dus gaat de minister na het nieuws dat Franse wapens nu terechtkomen in Sudan, eindelijk erkennen dat instappen in het Verdrag van Aken een versoepeling van de wapenexport zal betekenen en dat we, als we ons aan onze eigen wapenexportcriteria willen houden, dit echt niet meer kunnen doen? Dan de wapenhandel met Israël. Nu er arrestatiebevelen zijn uitgevaardigd tegen Netanyahu en Gallant, is er nog een extra reden om wapenhandel met Israël te stoppen. Redenen om ermee te stoppen waren er eerder ook al genoeg, volgens mij. Nu blijkt dat de wapenexport richting Israël alleen maar is toegenomen. Eerder riep de rechter de Nederlandse regering al terug voor de levering van F-35-onderdelen, vanwege risico's op mensenrechtenschendingen. Hoe verantwoordt de minister wapenexport naar Israël, met het oog op het toetsen op wapenexportcriteria en de risico's op mensenrechtenschendingen? Daar ben ik heel benieuwd naar. Tot slot. Wapens die het onderscheid niet kunnen maken tussen burgers en militairen, zoals landmijnen en clustermunitie, zijn verboden onder verschillende verdragen waar Nederland onderdeel van is. Zojuist is mijn motie om geen landmijnen te exporteren naar Oekraïne weggestemd. Ik ben daar oprecht enorm van geschrokken. Wil deze minister de garantie geven dat geen Nederlandse wapens of onderdelen daarvoor die zijn verboden onder oorlogsrecht, zoals landmijnen en clustermunitie, zullen worden geëxporteerd? Gaat de minister ook landen aanspreken die dat wel doen? Ik ben weinig gerustgesteld door het antwoord van de minister van Buitenlandse Zaken op deze vragen. Dank u wel.

Versie 459ef34521eb49a09559dea098d774b69e327638c6dbf312a0901992e3dd94bb · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.