Begroting Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2027

Brontekst

Mevrouw Westerveld (PRO): Dank, voorzitter. Ik ga het hebben over groepen die vaak vergeten worden. Dat zijn mensen in de ggz, mensen die dakloos zijn en mensen met een beperking. Ik heb een paar vragen over jeugd, maar we hebben ook nog een uitgebreid debat over jeugdbeleid op 30 november. Voorzitter. Ik citeerde recent in een debat uit de brief van de 15-jarige Sofie, die haar beste vriendin Kaylee begin dit jaar kwijt was geraakt aan suïcide. Zij schreef: "De wereld is niet meer van ons samen, maar nu van mij alleen." De ouders van Kaylee vertelden me dat er zelfs geen crisisplek was voor hun dochter. Daarop kreeg ik ontzettend veel reacties van mensen die zich herkenden in dit verhaal, mensen die zelf wachten op hulp en mensen die zich vergeten voelen. Voorzitter. Het was vorige week de Landelijke Actieweek tegen Dakloosheid. Bij een actie sprak ik een vrouw die op Schiphol werkt, maar ook invalwerk in de Tweede Kamer doet. We komen haar misschien weleens tegen. Ze vertelde me dat ze die ochtend wakker was geworden in een kleine kamer met in totaal zes bedden, in een stapelbed, tussen wildvreemde vrouwen, want ze was dakloos. Ze was bang dat ze het gezag over haar 14-jarige zoon zou kwijtraken, niet omdat ze een slechte moeder is, maar omdat ze geen dak boven haar hoofd heeft. Voorzitter. In het vorige begrotingsdebat had ik het over Jonas en zijn zwaar gehandicapte dochter Anna. Toen ging het over de noodzakelijke extra zorg die zou wegvallen. Inmiddels zitten ze nog dieper in de penarie. De minister weet dat. Het bedrijf ExpertCare en het moederbedrijf B. Braun vinden winst maken belangrijker dan de zorg voor zeer gehandicapte kinderen en laten hen keihard vallen. In de begroting lees ik: die zorg en ondersteuning regelen we goed, voor iedereen. De werkelijkheid is natuurlijk dat hele grote groepen mensen geen zorg krijgen, worden doorverwezen en weer worden doorverwezen en zich keihard in de steek gelaten voelen. Ik maak dat heel even concreet. In het IZA werd een paar jaar geleden afgesproken dat eind 2026 de gemiddelde wachttijd in de ggz vijf weken zou zijn. Het is nu eind 2026 en die belofte staat in schril contrast met de werkelijkheid. Ik heb het even opgezocht. Een eetstoornis: gemiddeld 23 weken wachten. Depressie: 18 weken. Trauma: 21 weken. Bij een persoonlijkheidsstoornis — dit is een uitschieter — wacht je al snel 30 weken. Voorzitter. Mijn vragen zijn als volgt. Wat zegt het nou eigenlijk over het kabinetsbeleid als de realiteit zo ver afstaat van de afspraken? Welke concrete verbetering moeten mensen die wachten op ggz-hulp in 2027 merken? Wanneer grijpt de minister in als de verbetering uitblijft? Ik had het net al even over de reactie op het ibo. We hebben een jaar gewacht. Ik heb heel lang gevraagd naar die reactie. Het meest concrete wat ik erin lees, is dat de minister zegt: we gaan de marktwerking in cruciale delen van de ggz afschaffen. Dat is mooi, maar dat was ook al de belofte van haar voorganger, Vincent Karremans, in 2025. Dat is een belofte die niet is waargemaakt. Over dakloosheid lees ik nog minder. Ik lees dat er wordt gewerkt aan het verbeteren van de monitoring van het aantal daklozen, maar betere monitoring zorgt natuurlijk niet voor meer huizen. Ook hierover zijn een aantal jaar geleden prachtige beloften gedaan in het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Toen was de harde belofte: in 2030 zijn er nul mensen dakloos. Deze belofte staat overigens nog steeds op de website van het ministerie van VWS. De realiteit loopt echter ver achter. Ik wil weten of de belofte nog staat. Hoe gaat het kabinet die halen? Waarom lees ik geen aanvullende acties en maatregelen in deze begroting? Voorzitter. Ook de hulp aan mensen met een verstandelijke en fysieke beperking staat enorm onder druk. Dat heeft de minister van dichtbij meegemaakt. Ze wordt bedrogen door bedrijven als ExpertCare en B. Braun. Is zij het met PRO eens dat marktwerking ook geen plek heeft in de intensieve gehandicaptenzorg? Wat gaat de minister daar dan echt aan doen? Voorzitter. Het kabinet wil dat mensen zelfstandig kunnen leven, maar wil tegelijkertijd een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo invoeren in 2028 en de aftrek specifieke zorgkosten afschaffen. Het ging daar net al even over in het interruptiedebat. Ook hier heb ik vragen over. Hoe sluiten deze maatregelen aan op de mooie doelen van het kabinet? Welke gevolgen heeft nou het verdwijnen van de aftrekpost specifieke zorgkosten? Ik ben heel benieuwd naar de brief die we krijgen. Hoe gaat de minister ook andere toezeggingen waarmaken, zoals de toezegging dat ze patiënten met ehlers-danlos gaat helpen, die ons nu massaal weer mailen en zich letterlijk afvragen of ze nog bestaansrecht hebben?

Versie 1cdb751fc69ac4d494d691c586959092d6769429705a17ccd76c84d473343551 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.