de Europese top d.d. 15-16 oktober 2026

Automatische samenvatting

Op de Europese top in oktober 2026 besprak men NAVO-strategie, EU-begroting en Gaza. SP-criticiseert de NAVO-verbintenis, de VS’ subsidie aan Rusland en de EU-uitgaven. Er wordt aangedrongen op meer zelfbeschikking en minder overdracht van belastinggeld en soevereiniteit. De SP vraagt om garantie dat Nederland niet instemt met de plannen. Over Gaza wordt aangedrongen op actie en inbreng van de premier.

Mevrouw Dobbe (SP): Gisteren hoorden we een NAVO-generaal uit de Verenigde Staten over de Russische dreiging, terwijl de Verenigde Staten ondertussen Russische wapens financieren via het kopen van diesel uit Rusland. Opnieuw moet Europa volgen in een ongemakkelijk scenario waar niemand blij mee is en waarbij Europa klungelig aan de kant lijkt te staan. Europese sancties en steun voor Oekraïne worden op deze manier onderuitgehaald met Trumps dieseldeal, waar vooral de wapenindustrie en de olie-industrie rijker van worden. Hoe werkt dit nu als we de, wat ons betreft onverstandige en onverantwoordelijke, woorden van dit kabinet zouden overnemen? Dan financiert onze bondgenoot dus onze vijand. Snapt de premier het buitenlandbeleid van Nederland nog wel? Wat vindt de premier ervan dat een bondgenoot, de VS, de vijand, Rusland, financiert en ons vervolgens vraagt om meer miljarden aan militarisering uit te geven om diezelfde vijand af te schrikken? En wie gaat er eigenlijk over ons buitenlandbeleid? Is dat de minister van Defensie, de minister van Buitenlandse Zaken of de premier? Het lijkt er namelijk op dat de minister van Defensie dat bepaalt en dat de rest moet volgen. Klopt dat? De NAVO-topgeneraal vertelde ons gisteren ook dat niemand de toewijding van de VS aan dit bondgenootschap ter discussie hoeft te stellen. Vindt de premier deze stelling nog verdedigbaar? Duidelijk is dat Nederland in ieder geval moet stoppen met aan de leiband van de VS te lopen, want ondertussen worden miljarden extra uit onze zorg, sociale zekerheid en/of onderwijs gehaald omdat Trump wil dat we 5% van alles wat we samen verdienen in de NAVO stoppen. Op welke manier is dát nog verdedigbaar? Dan de EU-begroting. Als het aan Brussel ligt zou Nederland 4,5 miljard extra per jaar moeten gaan betalen, boven op de miljarden die we nu al betalen. En dat terwijl de Europese Rekenkamer weigert een goedkeurende verklaring af te geven over de EU-uitgaven vanwege onder meer het risico op misbruik van Europees geld. Tegelijkertijd wil de Europese Commissie het vetorecht van de EU-lidstaten inperken. Hierdoor zou Nederland zeggenschap kwijtraken aan een gekwalificeerde meerderheid van EU-lidstaten. Deze twee plannen zijn voor de SP onacceptabel en onverstandig. Samenwerken: ja. Superstaat: nee. Brussel gaat niet over onze sociale zekerheid. Dat kunnen wij en de werknemers prima zelf. Brussel gaat niet over onze energie; dat kunnen wij prima zelf. Sterker nog, de btw op energie moet omlaag of moet afgeschaft worden om voor mensen thuis het leven betaalbaar te houden. Daar moet en mag Brussel niets over te zeggen hebben. Daar gaan wij zelf over. Deze twee plannen betekenen meer overdracht van belastinggeld en meer overdracht van onze soevereiniteit aan Brussel. Ik wil van de premier de garantie dat Nederland met geen van beide gaat instemmen. Bij een onvoldoende harde toezegging komt de SP met een voorstel hiervoor. Tot slot, voorzitter: Gaza. De Rode Lijncoalitie heeft besloten tot een nieuwe Rode Lijndemonstratie. Vorig jaar was de premier hier, toen nog Kamerlid, zelf bij die demonstratie. Palestijnen in Gaza leven inmiddels samengedrukt op een lapje grond van 109 vierkante kilometer, op het grondgebied van 30% van wat ooit Gaza was. Dat is een gemiddelde Nederlandse gemeente. Het Israëlische leger laat nauwelijks tot geen internationale hulp, geen journalisten en geen rapporteurs toe. Wat gaat de premier hierover inbrengen op de Europese top? Wat zegt premier Jetten tegen de Rode Lijncoalitie op basis van hun analyse en hun eisen, op basis waarvan zij straks weer actie gaan voeren, en wij met hen? Gaat deze premier nu weer vooroplopen in de Rode Lijndemonstratie op 8 november? Dank u wel.