Raad Buitenlandse Zaken Handel

Brontekst

Minister Klever: Voorzitter, dank u wel. De aankondigingen van president Trump van gisteravond maken duidelijk dat we ons in een tijd van grote mondiale economische verschuivingen bevinden. Daarom is het goed dat er aanstaande maandag een extra Raad Buitenlandse Zaken Handel is ingelast om met de collega's en de Europese Commissie van gedachten te kunnen wisselen. Daarom ben ik ook blij dat we dit debat vandaag kunnen voeren met elkaar. Ik zal eerst ingaan op de handelsrelaties met de VS, daarna op relaties met derde landen en daarna op China. Dan heb ik nog een blokje CSDDD en een blokje overig. Voorzitter. Gisteren heeft president Trump de plannen gepresenteerd in het kader van de America First Trade Policy. Onder de noemer van wederkerigheid en re-industrialisatie worden er flinke tarieven ingevoerd op een groot aantal producten. De VS beogen met deze plannen de in hun ogen oneerlijke handelsbalans met andere landen te verbeteren. De nieuwe tarieven gelden voor alle derde landen, maar de hoogte van de toepasselijke tarieven verschilt per land. Ook de EU wordt geraakt, en daarmee ook Nederland. Voor producten uit de EU gaat het om een buitentarief van 20%, met een aantal uitzonderingen. Dan gaat het ook om auto's, waarvoor voor alle importen uit alle handelspartners van de VS 25% gaat gelden, net zoals voor staal. Er zijn een aantal andere producten waar voorlopig nog geen tarief op komt, zoals halfgeleiders. Laat ik duidelijk zijn: ik betreur deze maatregelen ten zeerste. Deze protectionistische maatregelen zullen significant negatieve economische gevolgen hebben voor de VS zelf en voor de handelspartners van de VS, en dus ook voor Nederland. Zoals Commissievoorzitter Von der Leyen vanochtend vroeg al in een verklaring aangaf, zal er in EU-verband een reactie komen. Die is er niet meteen. Het is namelijk goed om daar de tijd voor te nemen, zodat onze reactie aansluit bij wat er nodig is om onze belangen te verdedigen en om de VS de kans te geven om met Europa te onderhandelen, zoals Von der Leyen vanmorgen ook aangaf. Dat is dan tevens een antwoord op vragen van de heer Van Houwelingen. De tegenreactie van de EU heeft dus twee doelen, waarvan de eerste is om de VS aan de onderhandelingstafel te krijgen en tot afspraken te komen om die tarieven aan beide kanten weer naar beneden te brengen. Ten tweede wordt daarmee beoogd de VS af te houden van verdere markttoegangbeperkende maatregelen. Het uitblijven van een EU-reactie kan de VS en de andere handelspartners de indruk geven dat het mogelijk is om ongestraft de tarieven op EU-producten te verhogen. Zoals gezegd moeten we bereid zijn om stevig te reageren, maar onze samenleving en internationaal opererende bedrijven zijn ook niet gebaat bij een overhaaste reactie. Laat ik even kort ingaan op waar we staan met de EU-reactie op de staal- en aluminiumtarieven van de VS. Een aantal woordvoerders hebben die ook al genoemd. Dit is nog maar een introductie, meneer Van Houwelingen, dus de beantwoording komt later. In de afgelopen weken zijn we natuurlijk al geconfronteerd met die staal- en aluminiumtarieven, die vorige maand, op 12 maart, zijn ingegaan. De Europese Commissie heeft vorige maand ook tegenmaatregelen voorgesteld. Afgelopen week heb ik contact gehad met het Nederlandse bedrijfsleven en mijn collega's op andere ministeries over het pakket aan Europese tegenmaateregelen dat er nu ligt voor die staal- en aluminiumtarieven. Op basis daarvan hebben we bij de Commissie aangegeven waar de Nederlandse aandachts- en zorgpunten zitten. Het blijft namelijk ook heel belangrijk dat we goed letten op het zo veel mogelijk voorkomen van schade aan onze eigen economie. Daarom kijken we onder andere naar de vraag of er voldoende alternatieven zijn uit andere landen of via productie binnen de EU zelf voordat we een VS-importproduct met een extra tarief belasten. Ik verwacht dat de Commissie morgen, vrijdag, met een definitief voorstel komt. Dat gaat dus enkel om die tegenmaatregelen voor aluminium en staal. Besluitvorming vindt dan volgende week plaats en daadwerkelijke toepassing van die tarieven volgt weer enkele weken later, zodat ons bedrijfsleven de kans heeft om zich voor te bereiden. Dat brengt me terug bij de Nederlandse inzet bij de Raad Buitenlandse Zaken Handel van aanstaande maandag, waar we zullen spreken over de Europese reactie op de "America First Trade Policy"-aankondigingen van gisteren. Onze economie is sterk verweven met de Amerikaanse. Onze belangen zijn groot, maar die van de VS zijn ook groot. Daarom is een stevige EU-reactie van groot belang, een reactie die we als EU gezamenlijk voorbereiden om onze economische belangen te verdedigen en waarbij we als één geheel blijven optrekken. Dit doen we robuust, proportioneel, maar ook de-escalerend. We gaan niet overhaast en onbesuisd te werk, maar houden oog voor het aangaan van een constructieve dialoog. Daar moet de EU toe bereid blijven. Dat zal ik maandag ook duidelijk aangeven. Het doel blijft namelijk om ernaar toe te werken dat de tarieven aan beide kanten zo snel mogelijk weer worden weggehaald, zeg ik ook alvast in antwoord op de leden Ceder en De Korte, die daar ook naar vroegen. Daarnaast is het duidelijk dat de samenwerking met andere landen en het aanhalen van de banden met andere handelspartners dan de VS nog belangrijker is dan voorheen, zoals mevrouw Kamminga ook zegt. Natuurlijk is het ook van belang dat we uit blijven gaan van eigen kracht en werk blijven maken van het versterken van de interne markt, zoals ook al door mevrouw Kamminga is aangegeven. Nu ga ik over op de beantwoording van de vragen.

Versie 5bc9b5b716d9edf758c368474dbd860a9cfd5ce2f516a50431526fcc70cdd9b6 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.