Initiatiefnota van het lid Podt "Meedoen vanaf dag één" (36139)

Mevrouw Podt (D66): Dan over de Oekraïners. Door de PvdA werd de fysieke en mentale gezondheid van Oekraïners genoemd. De vraag was welke lessen we meenemen naar de asielzoekers. Dat is heel belangrijk. Het zit 'm volgens mij in de mogelijkheid om mee te mogen doen. Daarnaast hebben wij eerder in deze zaal, of in een van de zalen hiernaast, een motie ingediend over Oekraïense psychologen, om die toe te staan om hun landgenoten op een goede manier te helpen. Dat programma loopt nu. Wij hebben onmiddellijk gekeken of we het kunnen uitbreiden naar andere asielzoekers. Er zitten namelijk ook psychologen onder de mensen die in de azc zitten. Maar het lastige daarbij is de vraag wat erin de weg zit. Allereerst is dat het feit dat ze niet mogen werken. Dus ja, dan kom je, full circle, weer terug bij dit voorstel. GroenLinks vroeg mij nog om beeldend het verschil te schetsen tussen Oekraïners en asielzoekers, ook waar het gaat om kleinschaligheid en omgang met Nederlanders. Volgens mij zei de heer Ceder het heel treffend in zijn bijdrage: een belangrijk onderdeel van dit voorstel is om ervoor te zorgen dat mensen meer contact krijgen met mensen buiten het azc. Bij de Oekraïners hebben we heel goed gezien dat het onmiddellijke contact met Nederlanders gewoon veel groter is, bijvoorbeeld doordat Oekraïners soms bij mensen thuis logeren of gelijk aan het werk mogen, en dat het op allerlei vlakken effect heeft. Denk aan het draagvlak en de kennis die mensen over elkaar hebben. Dat geldt over en weer: Nederlanders over Oekraïners en vice versa. Ik denk dus dat we daar heel veel van kunnen leren en dat in dit voorstel ook een aantal aangrijpingspunten staan om dat te doen. Bijna, bijna, bijna, voorzitter. Even kijken. Ik was gebleven bij de opvang op orde. Het ene gaat het andere natuurlijk niet uitsluiten. Ik denk dat het juist nu, nu het zo ingewikkeld is, tijd is om na te denken over een toekomstbestendig opvangmodel. Volgens mij hoort dit daarbij. Zijn dat dan crisismaatregelen of structurele maatregelen? Een beetje allebei. Ik denk niet dat het een crisismaatregel is. Het is uiteindelijk vooral een structurele maatregel. Als alles op orde is, kan er inderdaad snel een besluit worden genomen en kan de inburgering ook snel starten. Maar ook toen de aantallen laag waren, waren er procedures die soms gewoon heel lang duurden. Daarnaast weten we allemaal dat het aantal asielzoekers van een belangrijk ding afhangt, namelijk de situatie elders op de wereld. Als ergens oorlog uitbreekt, zullen er meer mensen komen. Juist daarom is dit van structureel belang. Ben ik het met het CDA eens dat … O, wacht even, nog een keertje. De woordvoerder van het CDA vroeg: is D66 het met mij eens dat een snelle inschrijving in de BRP, een snelle beslissing en een snellere inburgering en integratie en al die andere dingen alleen mogelijk zijn bij een stabiele en lage instroom? Daar ben ik het niet helemaal mee eens, zeg ik in de richting van de heer Van den Brink. Natuurlijk wordt het meer werk als er meer mensen komen — die pieken en dalen zullen er ook altijd zijn — maar juist daarom is dit nu ook zo belangrijk. Inburgering begint nu pas nadat de IND een besluit heeft genomen. Wij doen daarom dit voorstel om daar niet op te wachten, maar meteen mee te doen. Een stabiel opvanglandschap met een goede ijzeren voorraad zal er ook voor zorgen dat we niet meer zo vaak crisisnoodopvang nodig hebben. Zoals gezegd draagt dit alleen maar bij aan draagvlak bij gemeenten, wat ook de noodzaak voor dat soort opvang weer zal terugdringen. Dat was mijn beantwoording, voorzitter, hoop ik. Volgens mij heb ik nu zo veel gepraat dat iedereen denkt: ik vind het wel goed zo.