Initiatiefnota van het lid Podt "Meedoen vanaf dag één" (36139)

De heer Van den Brink (CDA): Kom hier maar eens overheen! Voorzitter. Allereerst mijn complimenten aan collega Podt voor het gebruikmaken van de parlementaire mogelijkheid om zelf met een initiatiefnota te komen en al het werk dat daarbij komt kijken. Terecht vraagt de initiatiefnemer met deze nota aandacht voor het belang van inburgering en integratie van vluchtelingen die het recht hebben om hier te mogen blijven. We kunnen het op dit punt echt veel beter doen dan nu het geval is. Taal is hierin natuurlijk de belangrijkste schakel. Het CDA is dan ook benieuwd naar het antwoord van het kabinet als het gaat om de vraag die deze initiatiefnota stelt over het sneller aanbieden van taalcursussen. Mijn vraag is wel wat op dit moment de capaciteit is van de NT2-docenten in Nederland. Hoe verhoudt die zich tot het aantal kansrijke asielzoekers dat daarmee geholpen zou kunnen worden? Graag een reactie hierop, ook van het kabinet. Het Maastrichtmodel voor het collegegeld, dat u aanhaalt, is een sympathiek idee. Maar schijnbaar kan het nu ook al. Is dat niet juist een prachtig voorbeeld van de samenleving aan het werk? Het is mijn vraag of dat dan geformaliseerd worden of dat we het beter op deze manier kunnen laten bestaan, met de verantwoordelijkheid bij de universiteit. Dit weekend mocht ik opnieuw deze initiatiefnota lezen. Daarnaast waren er ook nog wel wat congressen in het nieuws. Eigenlijk is er best veel overlap. Daar is ie weer: de noodzaak van grip op migratie. Want, zo vraag ik de initiatiefnemer, bent u het met het CDA eens dat we alleen bij een lagere en stabielere instroom daadwerkelijk in staat zijn om uw initiatiefvoorstellen te halen? Ik noem de achterstanden wegwerken bij de BRP en het daarmee sneller verstrekken van een bsn aan asielzoekers. De IND kan dan sneller beslissen, waardoor integratie en inburgering sneller kunnen starten. Met de afbraak van de crisisnoodopvang met weinig voorzieningen en met de spreidingswet, die we mogelijk over een tijdje in de hand hebben, kunnen we werken aan kleinere opvanglocaties, zoals het CDA ook allang bepleit, en daarmee aan de door u voorgestelde open deuren. Een meer principieel punt dat u in de nota aanhaalt, is asielzoekers na één maand de mogelijkheid geven om te kunnen werken. De EU-Opvangrichtlijn verplicht dit uiterlijk na negen maanden te doen. Veel landen zitten tussen de vier en zes maanden. In het interruptiedebatje met de heer Paternotte van net leek het alsof het in de initiatiefnota heel duidelijk was wat het onderscheid tussen kansrijk en kansarm is, maar toch haal ik dat er niet gelijk uit. Hoe ziet u dat onderscheid in de praktijk gemaakt worden? Ik zie dat onvoldoende terug in de initiatiefnota. We moeten voorkomen dat de kansrijke en de kansarme asielzoeker allebei na één maand al aan het werk mogen gaan. Stel je voor dat zowel die Algerijn als die Syriër dat gaat doen. Dat zou een rare situatie worden, want voor die Syriër is dat misschien om te integreren, maar bij de Algerijn heeft dat een heel ander doel. Het doel bij de Algerijn zou moeten zijn dat hij gewoon terugkeert naar dat land, omdat hij hier geen recht heeft op een asielvergunning. Daarmee zou het voor de Algerijn een alternatief arbeidsmigratiespoor kunnen worden, los van de afspraken die we daarover in de Europese Unie hebben gemaakt. Hoe kijkt de initiatiefnemer naar deze problematiek? Ik wil ook aan het kabinet vragen wat de juridische mogelijkheden zijn, want het CDA zou eigenlijk veel liever willen dat veiligelanders helemaal geen aanspraak kunnen maken op werk hier. Het CDA zou de huidige termijn van zes maanden voor hen willen oprekken naar negen maanden. Dat zou ook moeten gelden voor de Dublinclaimanten. Graag een reactie van het kabinet. Voor mijn fractie zijn de antwoorden hierop medebepalend voor de vraag of de zesmaandentermijn korter kan. Eén maand lijkt mij wat kort, want de IND moet die eerste screening goed gedaan hebben. Maar snellere integrale middels werk is voor mijn fractie bespreekbaar, onder de voorwaarde dat we dus een goede screening hebben en een uitsluiting voor veiligelanders en Dublinclaimanten, zodat die hier geen aanspraak op kunnen maken. Ten slotte wordt in deze initiatiefnota, maar ook vaak door andere Kamerleden, verwezen naar de integratie van de Oekraïners. Mag ik dan toch even benoemen dat dit gekoppeld is aan de ontheemdenstatus? Dat is een afwijkende status, zeg maar een tweestatusvoorstel. Dat hoor je wel vaker in de discussie. Daarbij wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen wie tijdelijk op de vlucht is voor oorlog en de vluchteling die vreest voor zijn leven. Beiden krijgen toegang tot onze samenleving en de arbeidsmarkt. Dank u wel.