Initiatiefnota van het lid Podt "Meedoen vanaf dag één" (36139)

De heer Ceder (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik mijn dank en waardering uitspreken aan het lid Podt voor haar initiatiefnota. Het is volgens mij juist nu relevant, maar ze heeft de nota al een tijdje geleden ingediend. We zien ook dat de werkelijkheid ons misschien ook tot nieuwe vragen heeft geleid, maar daar zal ik later op terugkomen. Het lijkt hier op een asieldebat, maar volgens mij is dit met name een arbeidsrechtelijk vraagstuk, een integratievraagstuk en misschien in de laatste plaats pas een asielvraagstuk, specifiek met betrekking tot de 24 wekeneis. Er zijn in Nederland nog heel veel mensen die niet werken. Er zijn mensen die niet kunnen werken, maar ook mensen die niet mogen werken, maar die dat wel zouden willen en zouden kunnen. Vandaag hebben MKB-Nederland en VNO-NCW aangegeven dat dat jammer is. We hebben momenteel namelijk meer dan 800.000 arbeidsmigranten in Nederland. Die zetten we dan aan het werk, vaak onder hele slechte omstandigheden. Daar hebben we eerder debatten over gehad. Ze zeggen ook dat het systeem dat wij momenteel hebben ten aanzien van de asielzoekers best gek en onlogisch is. Laat het duidelijk zijn, ook voor hen die meekijken: asielzoekers mogen al werken. De discussie over de 24 wekeneis gaat over de vraag of het langer zou mogen zijn dan 24 weken. Voorzitter. Wij denken dat het heel goed zou zijn. Daarin voelen we ons ook gesteund door meerdere onderzoeken, door de Adviesraad Migratie, met mensen die al heel lang bezig zijn met het onderwerp, en door MKB-Nederland, de ondernemerswereld, die ook aangeeft dat ze denken dat dit een heel goed punt zou zijn. Meedoen is namelijk belangrijk. Het is belangrijk voor de persoon zelf, zodat mensen in het ritme komen dat we graag zouden willen en zodat ze sneller kunnen integreren, door de taal en de omgang met mensen. Dan kunnen ze daar veel langer en veel beter ervaring mee opdoen. Het is belangrijk voor de gemeenschap zelf, zodat ook wij als steden, dorpen, het werkveld of waar mensen ook zijn, mensen kunnen zien en in interactie kunnen komen met asielzoekers bij wie de kans groot is dat ze uiteindelijk mogen blijven. Er is een groep die teruggestuurd en afgewezen moet worden. Die groep is qua percentage vele malen kleiner dan de groep die uiteindelijk wel zal blijven. Ten slotte denk ik dat het ook belangrijk is voor Nederland, gezien de gigantische arbeidsmarktkrapte die we hebben. Wij staan hier dus positief in. Ik heb wel een aantal vragen. Dat heeft meer te maken met de actualiteit. Er is een uitspraak gekomen, die ik goed heb geprobeerd te lezen. Daarin staat dat er ooit een opvangrichtlijn is vastgesteld en dat het Commissievoorstel vanuit Europa het volgende beoogde: "Het voorstel bepaalt dat het opleggen van nationale voorwaarden aan de arbeidsmarkt de toegang tot werk voor asielzoekers niet onnodig mag beperken. De grondgedachte achter deze wijziging is om meer de klemtoon te leggen op de doelstelling van het huidige artikel, namelijk te waarborgen dat asielzoekers eerlijke kansen krijgen om in de lidstaten tot de arbeidsmarkt toe te treden." De rechter beoordeelde dat op grond hiervan de 24 wekeneis in strijd is met het Unierecht. Er is al aangegeven dat er doorgeprocedeerd gaat worden. Dat wachten we af. Mijn vraag is aan minister Van Gennip, denk ik, omdat de tewerkstellingsvergunning onder haar valt. Hoe heeft deze maatregel er ooit doorheen kunnen komen? Is er een advies van de Raad van State geweest? Ik heb het geprobeerd te zoeken. Mijn vraag is hoe dit tot stand heeft kunnen komen. Net zoals bij andere maatregelen, zie ik sinds ik in de Kamer ben, is er een regel en moet een rechter vervolgens zeggen: beste mensen, beste ambtenaren, beste minister, beste Kamer, dit mag helemaal niet. Ik ben benieuwd hoe dit alle checks-and-balances heeft kunnen passeren en of er niet al signalen waren dat dit in strijd ermee zou zijn. Dan mijn vraag aan mevrouw Podt. Deze uitspraak zegt ook dat kansrijk en kansarm er eigenlijk niet toe doen. Elke asielzoeker zou in de gelegenheid gesteld moeten worden om effectieve toegang te hebben tot de arbeidsmarkt. Hoe leest mevrouw Podt dit? Betekent dit ook niet een aanpassing van het idee dat u misschien eerder had? Ik hoor graag de antwoorden op die vragen. Dan een praktische belemmering.