Initiatiefnota van de leden Straatman, Mutluer en Mathlouti over de aanpak van PTSS bij geüniformeerde beroepen (36662)

Brontekst

Mevrouw Straatman (CDA): Dank, voorzitter. Heel veel dank aan de leden dat zij in zulke groten getale aanwezig zijn bij de bespreking van deze initiatiefnota. Ook dank voor alle mooie woorden en voor de ondersteuning van wat wij in onze initiatiefnota hebben opgeschreven over de goede zorg die wij willen regelen voor iedereen in Nederland die een publieke zaak en een publieke taak dient om ons veilig en gezond te houden. Veel dank daarvoor dus. Ik heb zo dadelijk een aantal inleidende woorden. Daarna hebben we het opgedeeld in blokjes. Ik zal iets zeggen over het landelijk loket en over hoe de organisatie er wat ons betreft uit moet zien. De heer Mathlouti zal iets zeggen over preventie en nazorg, en zal de vragen die daarover gesteld zijn beantwoorden. Mevrouw Mutluer sluit af met de individuele vragen die gesteld zijn over de specifieke beroepen en de overige vragen. Voorzitter. Ik ga over naar de inleidende tekst. Zoals al door heel veel leden terecht is opgemerkt, is het heel belangrijk dat we goede zorg leveren voor de mensen die Nederland gezond en veilig houden. Elke dag staan duizenden mensen in Nederland vooraan, of het nu gaat om politieagenten, brandweermensen, ambulancepersoneel, boa's of militairen, terwijl anderen juist een stap terug doen. Vandaag lazen we in de krant met wat voor uitdagende situaties het gevangenispersoneel bijvoorbeeld te maken krijgt. Dat doen zij allemaal om ons veilig te houden. Maar het werk dat zij voor ons doen, kan ook diepe mentale sporen nalaten. Wie jarenlang voor onze samenleving klaarstaat, mag erop vertrouwen dat de samenleving er ook voor hem of haar is wanneer het misgaat. Juist op dat gebied zien wij een probleem. De zorg en ondersteuning voor geüniformeerden met werkgerelateerde psychische klachten is niet overal hetzelfde of even goed geregeld. Wie hulp nodig heeft, kan te maken krijgen met verschillende loketten, verschillende procedures en verschillende vormen van ondersteuning. Daarnaast hebben veel mensen in hun loopbaan meerdere uniformen gedragen. Het trauma dat in het ene beroep is ontstaan, kan zich jaren later in een ander beroep voordoen. Voorzitter. Wat ons betreft staat de mens achter het uniform centraal. Daarom doen wij met deze initiatiefnota voorstellen om de zorg en de ondersteuning voor geüniformeerden met werkgerelateerde PTSS te verbeteren. Wij willen dat deze first responders sneller de juiste hulp kunnen vinden, dat er minder versnippering is en dat er veel meer samenhang komt in de aanpak. Met deze initiatiefnota willen we daarom toewerken naar een landelijk steunpunt voor PTSS bij geüniformeerden, een plek waar kennis, expertise en ondersteuning samenkomen, en waar niet het uniform dat iemand draagt of de plek waar iemand woont bepaalt welke hulp beschikbaar is. Voorzitter. Ik zal een aantal vragen beantwoorden die gaan over het landelijk loket en over hoe dat eruit moet zien. Voordat ik daaraan begin, misschien nog even een vraag van mevrouw Van der Plas. Zij stelde heel terecht de vraag wat er nu eigenlijk is veranderd in de aanloop naar de initiatiefnota. Gelukkig kan ik zeggen dat er het een en ander is veranderd. We zien dat bij de politie, waar in 2025 een nieuwe regeling is ingegaan. Bij de brandweer is sinds 1 januari 2026 een nieuwe, landelijke regeling van kracht die is afgesproken door de verschillende veiligheidsregio's en de vakbonden. Dat juichen wij van harte toe. Wij vinden dat goede ontwikkelingen. Tegelijkertijd heb ik meerdere van u, onder anderen de heer Struijs en mevrouw Coenradie, horen zeggen dat er een papieren werkelijkheid is en een werkelijkheid in de praktijk. Die eerste stappen zijn goed en geven een goed signaal, maar nu moet ook blijken wat daarvan voor de mens achter de klachten terechtkomt. We zien bijvoorbeeld dat er bij de brandweer zorgen zijn over het feit dat de uitvoering nog steeds heel decentraal geregeld is. Dat is inherent verbonden aan het feit dat deze uit allemaal verschillende veiligheidsregio's bestaat. Ook bij de politie — ik denk dat de heer Struijs dat zojuist heel mooi verwoordde — zien we dat er in de praktijk nog steeds problemen zijn. Je ziet dat die organisaties wel een beweging in de juiste richting maken, maar dat er nog altijd verbeterpunten zijn. Wij denken dat zo'n landelijk steunpunt daar daadwerkelijk bij kan helpen. Tegelijkertijd zien we ook dat die stappen bij een hoop andere beroepen in de publieke dienst nog niet zijn gezet, zoals bij de boa's, de DJI en het ambulancepersoneel. Dus ja, er is een hoop veranderd sinds de initiatiefnota, maar wat ons betreft is het nog zeker niet voldoende. Daar kan steun voor dit landelijke loket aan bijdragen.

Versie 35b19360a3f305d26219d48bd8e6f11fd52aae4ab83a6f70aa719a432db3364c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.