Materieel

De heer Van Lanschot (CDA): Dank, voorzitter. "Le pantalon rouge, c'est la France!" In 1914 verloren de voorstanders van camouflagekleuren het debat in het parlement, waardoor Franse infanteristen op mitrailleurstellingen afliepen in rode broeken. De CDA-fractie vertrouwt bij de materieelkeuze op de expertise van Defensie, waarbij de Kamer kaders en randvoorwaarden vaststelt. Het CDA steunt daarom ook de oprichting van de Defensie Innovatie Opschaling Autoriteit, DIOA. Gezien de omvang van 10% van het materieelbudget is het ook logisch om opschaling toe te voegen aan die werktitel en te werken met snelle ingebruikname en baanbrekende innovatie. Kan de staatssecretaris aangeven hoe hij de komende jaren grofweg de financiële verdeling ziet tussen deze twee sporen? Onze fractie verwacht daarbij een bedrag voor innovatie. We konden vanochtend in het FD of bij BNR lezen dat de staatssecretaris gouden aandelen wil gaan vestigen bij bedrijven. Dat is een goed idee. We zijn benieuwd of die dan ook worden gehouden door zo'n DIOA. Daarnaast steunen wij de maximale synergie tussen de DIOA en het NADI, maar we zijn er niet van overtuigd — dat is een beetje technisch — dat de middelen ook financieel gecombineerd moeten worden. Voorzitter. We hebben ook een innovatiemindset nodig op ondersteunende functies, allereerst op juridisch gebied. Eerder noemde ik al de onbenutte kansen op Aviolanda en nu krijg ik ook signalen dat een opschalingsproject voor hoogwaardige materialen vastzit. De urgentie is duidelijk. Er is bestuurlijk draagvlak, de cofinanciering en zelfs de stroomvoorziening zijn geregeld, maar de boel ligt al meer dan zes maanden stil door — u raadt het al — staatssteunrisico's. De vraag aan juristen moet niet zijn of er een risico is, want dan is het antwoord altijd ja. De vraag is hoe we die risico's effectief verkleinen, en dan moeten we snel besluiten of we die willen accepteren of niet. Kan de staatssecretaris daarom toezeggen dat het ondernemend vermogen bij juridische zaken gestimuleerd wordt? Dan financiën. In de industrie is nog te vaak de perceptie dat Defensie geen langetermijncontracten mag afsluiten van het ministerie van Financiën. We helpen deze onduidelijkheid hier graag uit de weg. Kan de staatssecretaris daarom bevestigen dat Defensie contracten mag afsluiten die langer lopen dan de duur van deze kabinetsperiode? Het CDA ziet de samenwerking met behulp van Defport tussen Defensiebedrijven, onderwijs en regio's als het vliegwiel om snel op te schalen, maar dan moet Defport wel gaan leveren, zoals met het doorvertalen van de herziene strategie naar actie, het mede-vormgeven van de innovatieautoriteit, het ontwerpen van nieuwe contractvormen en het identificeren van opschaalbottlenecks. Daartoe zullen we een motie indienen. Dan aanbestedingen. De Rekenkamer zegt terecht dat uitzonderingen mogen, zeker in crisistijd, maar je moet ze goed motiveren. Tegelijkertijd zijn sommige regels ook gedateerd. Daarom vragen we de staatssecretaris graag om een reactie op de volgende drie plannen. Eén: het versoepelen van Nederlandse inkoopregels. Twee: het maximaal gebruikmaken van de ruimte in de inkoopregels van de Europese Unie, conform de motie-Bühler/Van der Lee. Drie: het beschermen van betrouwbare leveranciers tegen oneerlijke concurrentie door kritieke onderdelen enkel in te kopen bij vertrouwde landen, bijvoorbeeld bij NAVO-bondgenoten. Tot slot onderhoud. Het CDA begrijpt dat dit voor landvoertuigen in een verhouding van 75% intern bij de Defensie en maar 25% extern bij het bedrijfsleven is georganiseerd. Het CDA gelooft dat we juist vol de kracht van de industrie moeten gebruiken. Kan de staatssecretaris daarom toezeggen dat hij in het kader van de opschaling van onze krijgsmacht kritisch gaat kijken of deze ratio niet moet worden aangepast? Voorzitter. We hebben geen tijd te verliezen. We moeten aan de slag. Het is geen tijd voor een coalition of the willing, maar voor een coalition of the doing. Dank u wel.