Wet verwerking persoonsgegevens coördinatie en analyse terrorismebestrijding en nationale veiligheid (Kamerstuk 35958)

Brontekst

Minister Yeşilgöz-Zegerius: Ja, top. Het loopt een beetje door mekaar. Mevrouw Mutluer en de heer Sjoerdsma vroegen: wanneer is het nodig dat de NCTV coördineert en zelf duidingen maakt? Eigenlijk hebben we het daar net al over gehad, dus ik zal er iets sneller doorheen gaan. De NCTV maakt gebruik van analyses van partners zoals AIVD, MIVD en politie. Die maakt ook in afstemming met die partners van die informatie een geïntegreerde analyse. Om dit te kunnen doen, moet de NCTV de aangeleverde informatie kunnen beoordelen en duiden. Even heel kort door de bocht en een beetje flauw gezegd: dat is een heel stuk meer dan een nietje erdoorheen. Daar gaat heel veel werk in zitten. Wat deze analyse anders maakt dan die van bijvoorbeeld de AIVD is dat die aangevuld is met actuele gebeurtenissen, zoals net al is gezegd. Die geeft dus een zeer recent beeld. De vraag is vaak: je moet nú antwoord geven op wat nú precies de dreiging is voor de nationale veiligheid. Die vraag ligt dan op het bordje van de NCTV. De reactie in de samenleving op een gebeurtenis, zoals een aanslag, een oorlog of het verspreiden van desinformatie door een ander land, wordt daarin meegenomen. We weten namelijk dat al die zaken van direct invloed kunnen zijn op de nationale veiligheid op dat moment. Zonder die informatie is het ook niet goed mogelijk om te weten wat een effectieve aanpak is. Mevrouw Mutluer vroeg: wat gebeurt er als er een concrete dreiging wordt gezien? De NCTV verstuurt geen ambtsberichten, maar als de NCTV kennis krijgt van een concrete dreiging wordt de AIVD daarover meteen geïnformeerd, zoals wij dat allemaal zouden kunnen doen. Maar de NCTV acteert dan ook direct. Daarna is het aan de AIVD om daar wel of geen verder onderzoek naar te doen. Die beoordeling en het onderzoek zijn hun taak. Dat is niet aan de NCTV. Het kan natuurlijk ook politie of het OM zijn, maar de NCTV doet in ieder geval melding bij de instanties die daarmee aan de slag gaan. Mevrouw Mutluer vroeg: hoe kan een trend worden geanalyseerd zonder dat hierin persoonsgegevens zitten? Een trend of fenomeen is een gebeurtenis of ontwikkeling die relevant is voor de nationale veiligheid. Het is niet altijd mogelijk om een trend te analyseren zonder dat hierin persoonsgegevens zitten. Persoonsgegevens zijn al vrij snel persoonsgegevens. Een voorbeeldje: de verdachte van de aanslag in Brussel is een 45-jarige man met de Tunesische nationaliteit. Dat zijn al drie persoonsgegevens. Zo hebben we dat geregeld in Nederland: leeftijd, geslacht en herkomst. Als je wil dat de NCTV dit überhaupt kan opschrijven en de analyse en duiding kan hebben — volgens mij willen we dat sowieso allemaal — dan moet je daar de ruimte voor creëren. Zo streng hebben we het in Nederland terecht gemaakt. Maar dat zijn dus al drie persoonsgegevens. "Verwerking" is een breed begrip, moeten we eerlijk toegeven. Het kan gaan om het vastleggen en opslaan van de persoonsgegevens staan die ik net noemde. Het kan ook gaan om het raadplegen of het gebruiken van deze gegevens. Bij een eindproduct worden persoonsgegevens altijd anoniem gemaakt of gepseudonimiseerd. De heer Sjoerdsma had nog de vraag: hoe kan de minister voorkomen dat er geen conflict ontstaat met het onderzoek van AIVD/MIVD? Die vraag hebben we, denk ik, uitvoerig behandeld. Mevrouw Kuik zei nog dat je wel specifieke types — dat staat hier, maar volgens mij zei ze dat ook — nodig hebt om fenomenen te duiden. Ze vroeg ook: "Alle begrip dat je geen onderzoek doet naar mensen, maar hoe ga je die fenomenen dan duiden? Hoe zit het met kennis en publieke bronnen, en hoe doe je dat?" Zonder eigenstandige informatie en kennis van openbare bronnen zoals social media kan de NCTV nieuwe ontwikkelingen die van belang zijn voor de nationale veiligheid niet in een vroeg stadium signaleren. Dat is waar we nu staan. Dat beschouw ik als een risico en met deze wet wil ik dat veranderen. Daarom wil de NCTV ook gebruikmaken van publiek toegankelijke onlinebronnen, waar we zelf allemaal bij kunnen. Dat betekent dat er geen deurbeleid is. Denk aan Twitter — ik zeg nog steeds geen X — YouTube, Instagram en Facebook. Denk dus aan al die bronnen waar wij allemaal dagelijks gebruik van maken, het openbare deel. Maar de NCTV kan dat dus nu niet voor die coördinatietaak. De laatste vraag, een hele fijne vraag van mevrouw Temmink. Hier ging het de afgelopen twee jaar, terecht, ook veel over, namelijk: wordt het mogelijk om gegevens te delen met het buitenland? Nee. Op grond van dit wetsvoorstel wordt het niet mogelijk om gegevens aan buitenlandse diensten te verstrekken. Het wetsvoorstel regelt in welke gevallen de NCTV gegevens aan anderen mag verstrekken. Dat is geregeld in artikel 7. Daarin is het bijvoorbeeld afgebakend wat betreft de politie. Verstrekking aan buitenlandse diensten en actoren is niet opgenomen in het wetsvoorstel. Dat wordt dus niet mogelijk.

Versie f8ab9b2398c56fd581df24d0b3e53e0da529f6c1de7f21d995703ed1460d730b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.