Strategische keuzes bereikbaarheid

Minister Madlener: Bereikbaarheidspeil lange termijn: daar ga ik het nu over hebben. Wat zijn we aan het doen, vroeg de ChristenUnie. In Bereikbaarheid op Peil heeft het kabinet het bereikbaarheidspeil geïntroduceerd. Daarmee hebben we een instrument voor nu en de toekomst geïntroduceerd om de staat van bereikbaarheid van werk en voorzieningen te monitoren. Uit dat bereikbaarheidspeil blijkt overigens dat niet alles kommer en kwel is. Heel veel mensen kunnen relevante voorzieningen en banen binnen een voor hen acceptabele reistijd bereiken. Dat is op zich waar. Nederland heeft nog steeds een goede infrastructuur, ben ik van mening. We hebben inderdaad te maken met toenemende files, maar we hebben er ook mee te maken dat in sommige gebieden voorzieningen als een supermarkt, waar we het net over hadden, uiteindelijk verdwijnen als een gebied vergrijst of als de bevolking krimpt. Dat zijn weer andere uitdagingen. Dat heeft niet altijd alles met bereikbaarheid te maken. Maar goed, het glas is halfvol of halfleeg; het is maar hoe je het bekijkt. Ik denk dat het belangrijk is dat Nederland meer gaat investeren in onze eigen infrastructuur. Ik denk dat dat belangrijk is voor een land. Je ziet ook dat we door de manier van inflatie berekenen langzaam achteruitlopen. Wat wij uitgeven aan infrastructuur, zeker aan de aanleg, gaat elk jaar eigenlijk een klein beetje naar beneden. Als dat maar lang genoeg duurt, kom je vanzelf in de problemen. Dat zie je trouwens ook in Duitsland. Ik denk dat we daarvan geleerd hebben, maar het is een opgave voor ons allemaal. De Kamer heeft natuurlijk ook de bevoegdheid om die budgetten vast te stellen. Voorlopig doen we het maximale wat we kunnen. Dan regionaal maatwerk. Voor de regionale bereikbaarheidsanalyse en regionale bereikbaarheidsprofielen wordt richting dit najaar een plan van aanpak gemaakt, samen met de regio's. Daarover zijn we het gesprek inmiddels gestart met de regio's. Dan de regionale ontwikkelingsstrategieën. De regionale bereikbaarheidsanalyses vormen de basis om die profielen vast te stellen. Daarbij moeten ook andere opgaven in de regio worden meegenomen op het vlak van veiligheid of gezondheid. Dan de nieuwe MKBA-modellen. De Kamer is er blij mee. Het Planbureau voor de Leefomgeving adviseert terug te kijken op eerdere adviezen. Neem ik dat advies over? Het antwoord is ja, zeg ik tegen de heer De Hoop. We zijn voornemens om bij een lopend project te kijken hoe de ervaringen zijn met de nieuwe werkwijze voor MKBA's bij de MIRT-verkenningen. Dan kunnen we in een grotere inventarisatie gelijk meenemen hoe de MKBA in de praktijk wordt toegepast in het MIRT. Dan de vraag hoe delen van Nederland goed bewoonbaar blijven. Wordt daarover nagedacht? Dit thema is het kernelement van het kabinetsstandpunt Bereikbaarheid op Peil. Daarin is het Nationaal Bereikbaarheidspeil geïntroduceerd, dat de bereikbaarheid van voorzieningen in Nederland in kaart brengt. We zijn met de regio's bezig om een kwaliteitsprofiel regionale bereikbaarheid vast te stellen. Dan als laatste in dit blokje de vraag die De Hoop had gesteld: waarom is er geen verwijzing naar het KNMI-scenario? In de Nota Ruimte bekijken we de ruimtelijke ordening in samenhang en zetten we in op goede bereikbaarheid voor wonen, werken en de voorzieningen. Daarbij houden we rekening met water en bodem. Het is niet zo dat we zeggen dat je op heel veel plekken niet meer kunt bouwen. We proberen in kaart te brengen wat de risico's zijn als je ergens bouwt. "Risico's" is niet eens het goede woord. Het gaat om: wat is er nodig om op lange termijn veilig te kunnen wonen in dat gebied? Dat geldt ook voor de infrastructuur, want we zien dat het langer droog kan zijn in Nederland, maar ook weleens langer nat. Dat betekent dat je je daarop moet aanpassen. Daar is zeker oog voor. Als een weg onder water staat, kun je er ook niet overheen rijden. We zijn dus zowel voor de infrastructuur als in de woningen aan het kijken hoe we rekening kunnen houden met water en bodem en daarbij is het niet de bedoeling dat we heel grote delen van Nederland op slot zetten. Mevrouw Keijzer zou dat ook zeker niet accepteren, dus dat gaan we niet doen. Binnenkort kunt u de Nota Ruimte zelf bewonderen. Dan het volgende kopje: instandhouding. Wanneer komt het meerjarenplan instandhouding? Ik heb uw Kamer 17 maart 2023 en 24 juni 2024 geïnformeerd over de meerjarige en planmatige aanpak van instandhouding. De essentie is dat we langjarige zekerheid bieden in budget en het werk meer combineren in een portfolioaanpak. Hiermee moet de productie groeien van 2 miljard naar 3 miljard in 2028. Verder wil ik daarbij zeggen dat we natuurlijk bezig zijn om ons hele areaal beter in kaart te brengen om te zien wat er op ons afkomt, dus met een betere meerjarenplanning onderhoud. Dat hebben we met de basiskwaliteit natuurlijk ook gedaan. Wat gaan we doen om die monitoring toe te passen op die dertien bruggen? Die zijn van het type met die waterstofverbrossing van de voorgespannen bewapening. We hebben in het buitenland, in Duitsland en in België, een instorting van zo'n brug gezien. We zijn dus aan het monitoren hoe dat in Nederland staat. Op basis van het monitoren met onder andere akoestische emissie, dus met een soort geluidstest, kun je de veiligheid waarborgen tot het moment van vervanging. Het is dus essentieel dat we daar nu heel snel mee aan de slag gaan en dat doen we ook. Dan de trekankerfundering in de tunnels. Dat is in de Vollenhoventunnel. Dat was ook een vraag van de heer Pierik, hoe het daarmee staat. Op 15 januari bent u geïnformeerd over het handelingsperspectief bij tunnels met die trekankerfundering. Het gaat om vier tunnels. Bij de Vollenhoventunnel is dus dat wegdek omhooggekomen. Dat wil niet zeggen dat dat bij alle tunnels gebeurt natuurlijk. Het is wel een risico dat die tunnels lopen, omdat die fundering op die manier is vormgegeven. Dus we monitoren dit. Op dit moment is er nog niets aan de hand, is er geen actie nodig, maar we blijven dit natuurlijk monitoren, omdat het risico gewoon wel bestaat. Mevrouw Veltman vraagt of we kunnen aangeven hoe we omgaan met militaire mobiliteit. Militaire mobiliteit is ineens een groot thema. Er vindt veel overleg plaats tussen mijn ministerie en het ministerie van Defensie om onze netwerken gereed te maken voor een eventueel snel militair transport. Daarbij zijn er aandachtspunten en knelpunten. Dat gaat over gewicht en over afmetingen. Het gaat ook over spoor trouwens. Er kan natuurlijk al heel veel — dat moet ook gezegd worden, want er gaat dagelijks gigantisch veel over onze wegen — maar we zijn dus in kaart aan het brengen wat er nog nodig is waar eventueel aanvullende maatregelen nodig zijn. Dat gesprek is nog niet afgrond. We zullen uw Kamer informeren als we hier meer over weten. Dan ga ik naar het kopje overig.