Praktijkonderwijs en vmbo

Brontekst

Mevrouw Van der Plas (BBB): Heel goed, dank u wel. Voorzitter. Als je het hebt over de ruggengraat van de samenleving, dan heb je het over mensen die praktisch zijn opgeleid: mensen die bouwen, mensen die zorgen, mensen die produceren en mensen die repareren. Zonder hen staat alles stil. Als ik 's ochtends opsta, begint het eigenlijk al. Mijn ontbijt ligt namelijk in de winkel dankzij de boeren, de chauffeurs en de winkelmedewerkers. Mijn auto rijdt omdat een monteur die onderhoudt. Dankzij een pedicure kan ik pijnvrij lopen en de baby van mijn buurvrouw wordt liefdevol verzorgd door de kraamverzorgende. Zo kan ik nog wel even doorgaan. En dit is nog allemaal voordat mijn dag goed en wel begonnen is. Toch behandelen we praktisch onderwijs nog te vaak als een soort restcategorie. Dat is hier al veel aan de orde gekomen. Dat moet inderdaad echt anders, want wat doen we zonder deze mensen? Voorzitter. Onderwijs moet niet gaan over zo hoog mogelijk, maar over zo passend mogelijk. Ik denk dat er in deze commissie brede overeenstemming over is dat we daar wat aan moeten doen. Kinderen naar een plek duwen waar ze niet tot hun recht komen, is geen kansengelijkheid; dat is een recept voor frustratie, uitval en vooral een knauw in het zelfvertrouwen. We zien dat ook gebeuren. Door het zogenaamde kansrijk adviseren en de doorstroomtoets ontstaat er druk, druk om hoger te moeten. Leerlingen komen op het theoretisch onderwijs terecht terwijl praktijkonderwijs veel beter bij hen past. Vervolgens stromen ze alsnog af — laten we het "instromen" noemen — maar is hun zelfvertrouwen wel beschadigd. Dat is precies wat we niet willen. Daarom vraag ik de staatssecretaris een enkelvoudig advies voor het praktijkonderwijs mogelijk te maken in de doorstroomtoets. Stop met dat "dakpannenadvies", zoals het genoemd wordt, dat verwachtingen wekt die niet altijd waargemaakt kunnen worden. Kan de staatssecretaris dit toezeggen? Kan de staatssecretaris een vervolgonderzoek instellen van het onderzoek uit 2015 over wat het met scholieren doet als zij inderdaad een baan vinden, een eigen salaris verdienen en waardering krijgen? Het praktijkonderwijs heeft de laatste jaren vaker te maken gehad met leerlingen die scholen binnenkomen vanuit het vmbo. Een dergelijk vervolgonderzoek zou ook inzicht kunnen geven in wat het doet met het mentale welzijn van leerlingen en in wat de afstroomroute betekent voor hun kansen op de arbeidsmarkt. Kan de staatssecretaris dit toezeggen? Voorzitter. Uit de Staat van het Praktijkonderwijs blijkt ook dat de druk op scholen toeneemt. Ook daar is het hier vandaag veel over gegaan. Er is sprake van meer complexe leerlingenpopulaties, meer zijinstroom en meer werkdruk voor docenten. Tegelijkertijd zien we dat beleid vaak onbedoeld nadelig uitpakt voor deze groep. Er ligt niet voor niets een aangenomen motie voor een praktijkonderwijstoets, maar die wordt nog lang niet structureel toegepast. Wanneer en hoe gaat het kabinet hier serieus mee aan de slag? Ook de verbinding met de praktijk moet veel sterker. Betrek mkb-ondernemers, uit het midden- en kleinbedrijf, en brancheorganisaties volwaardig bij opleidingen en zorg voor echte regionale samenwerking. Zij weten wat er nodig is, en niet wij hier in Den Haag. Hoe gaat de staatssecretaris dit vormgeven? Voorzitter. Al sinds 2016 wordt er gesproken over het duurzaam inrichten van de directe bekostiging van het praktijkonderwijs. Hoe staat het hier nou eigenlijk mee? Dit wordt namelijk niet heel duidelijk in de brieven van de staatssecretaris. Al tien jaar is duidelijk dat dit structureel geregeld moet worden. Ik zeg: doe daar eindelijk iets aan. Ik wil nu dat de voorrang aangegeven wordt en ik wil een concreet tijdpad van de staatssecretaris. Kan zij dit toezeggen? Voorzitter. Ik ben door mijn tijd heen. Ik wil alleen nog gezegd hebben dat ik het heel fijn vind dat er heel brede overeenstemming is in de commissie. Ik hoop dat we nu met z'n allen stappen kunnen gaan zetten. Dank u wel.

Versie 2bbeb8f285d4d7ca78103ec928785e3eeb29828e154a6abdb57209c4792e98fe · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.