Voortgang en evaluatie missies

Brontekst

Mevrouw Dobbe (SP): Dank u wel, voorzitter. Iets langer dan een jaar geleden hadden we dit debat ook. Toen sprak ik over Abdullah Rashid Saleh, wiens 9-jarige zoon werd gedood bij de Nederlandse aanval in Hawija in 2015. Er vielen toen 70 dodelijke slachtoffers en er raakten ongeveer 100 mensen ernstig gewond. Abdullah raakte zijn zoon en al zijn bezittingen kwijt. Hij had hartproblemen opgelopen door de explosie, maar kon de operatie niet betalen. Van de wederopbouwprojecten merkte hij niets, net als vele anderen, omdat veel slachtoffers vluchtelingen waren die tijdelijk in Hawija verbleven. Ik heb een aantal vragen over Hawija. Tijdens het debat over het rapport van de commissie-Sorgdrager gaf minister Brekelmans aan naar Hawija te willen reizen om persoonlijk excuses aan te bieden aan de nabestaanden en de slachtoffers, op voorwaarde dat het veilig is om daarnaartoe te reizen en er duidelijkheid is over een aantal projecten voor de wederopbouw. Ik ben dus benieuwd naar beide voorwaarden. Wanneer is het voor de minister veilig om naar Hawija te kunnen reizen om persoonlijk excuses aan te bieden aan de nabestaanden, de slachtoffers en de gemeenschap? Over welke projecten is de minister in gesprek met de lokale autoriteiten voor de wederopbouw van Hawija? Wat de SP betreft moeten de excuses van het kabinet gepaard gaan met ondersteuning voor de stad en voor de slachtoffers en de nabestaanden. Welke plannen worden er gemaakt, wie zijn er betrokken en op welke termijn gaan wij Hawija helpen? Ook wil ik nogmaals pleiten voor individuele compensatie van de nabestaanden en de slachtoffers. Ngo's en betrokkenen in de regio hechten hier veel waarde aan. Daar hoorden wij eerder dit jaar over. Dat is voor mensen zoals Abdullah Rashid Saleh, die zijn zorgkosten niet kon betalen. Die compensatie is nodig, voordat het voor die mensen te laat is. Is de minister het daarmee eens? Als ik het goed heb, begint vandaag de nieuwe bijdrage van onze militairen aan EUFOR Althea. Klopt dat? Ja. Nou, dan wil ik iedereen succes en een veilig thuiskomen wensen. Onze motie die de regering verzocht ervoor te zorgen dat de vrouwelijke militairen passende scherfvesten hebben zodra de missie begint, is unaniem aangenomen. Maandag presenteerde staatssecretaris Tuinman als het goed is de gloednieuwe scherfvesten. Dat is goed om te zien. Maar deze vesten zijn, zoals ik begreep, begin volgend jaar beschikbaar voor vrouwelijke militairen. Zijn ze er dan nog steeds niet voor de vrouwen die nu meedoen aan de vredesmissie in Bosnië en Herzegovina, of wel? Dat hoor ik zo meteen graag. Anders vraag ik mij af welke bescherming vrouwelijke militairen nu hebben. Ook lopen er gesprekken in EU-verband over mogelijke inzet van EUFOR Althea bij de arrestatie van president Dodik. De minister geeft aan dat terughoudendheid hierin het vertrouwen in EUFOR Althea onder de bevolking zou schaden. Tegelijkertijd zien we dat Dodik een trouwe, nationalistische aanhang heeft. De politie van Republika Srpska heeft ingegrepen tijdens het arrest door de Bosnische politie. Als EUFOR Althea meedoet met de arrestatie, wordt het vertrouwen van veel Serviërs in de missie dan niet tegelijkertijd geschaad? Lopen we het risico op een conflict tussen EUFOR Althea en de politie van Republika Srpska? Hoe kijkt de minister naar deze risico's? Welke analyse is daarvan gemaakt, ook voor de mannen en vrouwen die daar zo meteen zitten? Welke risico's lopen zij? Kan je daar dan nog een neutrale vredesmissie voeren? Vindt hij ook niet dat we terughoudend moeten zijn in de inzet van EUFOR Althea bij de arrestatie van Dodik en dat het ondersteunen van het rechtssysteem en de politiecapaciteit bijvoorbeeld een betere inzet is? Als ik nog tijd heb, dan wil iets zeggen over UNIFIL. We hadden het net over de genderadviseur. Ik vind er ook wat van dat je meer kritische vragen stelt over één genderadviseur dan over de extra tientallen miljarden die we uitgeven aan de NAVO; maar vooruit, één persoon. Maar ik maak me wel zorgen over de UNIFIL-missie en het stoppen daarvan. Wat voor gevolgen heeft dat voor de veiligheid in Libanon? Dank u wel.

Versie 5add9e44b1e0d093041a0888024fe5e902b1e9549c3f9d0b3e485361db8e5f9c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.