Gezond en veilig werken

Brontekst

De heer Neijenhuis (D66): Voorzitter, dank. Het is goed dat we dit debat hebben. We hebben het hier vaak over de schrikbarende hoeveelheid mensen die uitvallen op het werk, en dan vooral hoe onze socialezekerheidsstelsels daarmee om moeten gaan. We zijn het zeker niet altijd eens, maar vandaag kunnen we het hebben over gezond en veilig werken en hoe we voorkomen dat mensen uitvallen op de arbeidsmarkt. Ik wil vandaag met name ingaan op preventie, arbeidsgerichte zorg en het wetsvoorstel Verplichte gedragscode. Allereerst preventie. Sinds de piek van corona neemt het aantal mensen dat zich ziek moet melden tot duizelingwekkende hoogte toe. Op een bierviltje berekend gaat het nu al om bijna een half miljoen verloren arbeidsjaren door ziekte. Soms is het botweg pech om ziek te worden, maar we moeten ook eerlijk zijn: het valt vaak te voorkomen. Zo'n kwart van de zieke medewerkers geeft aan dat hun aanwezigheid geheel of gedeeltelijk het gevolg was van werk. Dat is enorm menselijk leed. Ondertussen lopen de kosten in de miljarden. Ondanks al die kosten investeert hooguit een derde van de werkgevers structureel in preventie — een derde! Zodoende ben ik wel benieuwd hoe de minister aan de slag gaat om verzuim in zijn algemeenheid te voorkomen. Is hij bereid om samen met de sociale partners aan de slag te gaan met een preventienota om werkgerelateerd verzuim terug te dringen? Is hij bereid om te kijken hoe we het arbocontract meer kunnen inzetten als preventie-instrument? Dan mijn tweede punt van vandaag: zorg die gericht is op werk. Het klinkt misschien tegenstrijdig, en het geldt ook zeker niet voor iedereen, maar uit de praktijk blijkt dat heel veel mensen met een langdurige ziekte enorm geholpen zijn als zij tijdens die ziekte nog kunnen doorwerken. Dat wordt ook wel "werk als medicijn" genoemd. Bij de behandeling van zo'n ziekte, bijvoorbeeld bij kanker, is het ook heel belangrijk om na te denken over het werk dat mensen daarna weer willen doen. Hier is de afgelopen jaren veel studie naar gedaan, bijvoorbeeld bij het Radboudumc, naar aanleiding van voorstellen van mijn voorganger Steven van Weyenberg, maar ook mevrouw Tielen heeft daar voorstellen voor gedaan. Nu is het wel tijd om die studies in de praktijk te gaan brengen. Is er inderdaad gezamenlijke commitment van VWS en SZW om hier echt werk van te gaan maken? Kan de minister in zijn kabinetsreactie dit najaar, die al aangekondigd is, ook expliciet ingaan op het ontschotten en beter regelen van de bekostiging van deze zorg? Ten slotte lees ik dat de minister besloten heeft de verplichte gedragscode niet voort te zetten. D66 heeft dit onderwerp aandachtig bestudeerd en is nog niet overtuigd van dit besluit. Zo schrijft de minister in zijn brief dat niet kan worden aangetoond dat een gedragscode ongewenst gedrag terugdringt, terwijl dat onderzoek er wel degelijk ligt, zien we in de beslisnota. Verzuim door ongewenst gedrag op de werkvloer kost bedrijven op dit moment 860 miljoen per jaar — 860 miljoen! Daarom vraag ik: is de minister er echt van overtuigd dat de gedragscode niet effectief is, ondanks alle onderzoeken die het tegendeel laten zien en ondanks dat het juist regeldruk kan ondervangen, omdat het een duidelijke invulling geeft aan de bestaande open verplichting in de wet? Kan de minister toelichten waarom hij het wetsvoorstel niet verbetert als die mogelijkheid er is? De minister schrijft dat hij in plaats van het wetsvoorstel aan de slag wil met een sectoraanpak. Als van deze route meer te verwachten valt dan van een verplichte gedragscode, is de werkwijze van de minister op zich goed te volgen, maar als die alternatieve route neerkomt op een publiekscampagne of alleen een website, is dat voor D66 eerlijk gezegd geen acceptabel alternatief. Ik ben niet zo van de campagnes met het opgeheven vingertje. Ik ben meer van duidelijke afspraken maken met elkaar, zodat iedereen weet waar die aan toe is. Welk ambitieniveau heeft de minister voor ogen met zijn alternatieve route? Gaat hij dan ook meetbare doelen verbinden aan die aanpak? Dank u wel.

Versie fab211734811797bca527cc08ff997efb4997e664750a9bec88ab84eb8833cda · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.