Armoede- en schuldenbeleid

Brontekst

Mevrouw Wiersma (BBB): Dank, voorzitter. Ook dank aan de collega's dat ik hier mag blijven vandaag. Ik zal me formeel aanmelden voor deze commissie. Voorzitter. Het is een belangrijk debat, want de armoede in Nederland zit al langere tijd in een dalende trend, als we de cijfers moeten geloven. Tegelijkertijd, als we kijken naar de cijfers van de voedselbank van de afgelopen zes jaar, dus sinds de pandemie, dan laten die geen daling zien. Ten opzichte van 2020 zien we zelfs een beperkte stijging. Dat betekent dat de nood in Nederland nog steeds hoog is voor fundamentele basisvoorzieningen voor heel veel mensen. Er groeien nog steeds te veel kinderen op met minder kansen om hun talenten te kunnen ontplooien en gewoon gebruik te kunnen maken van basisbehoeften. Grote veroorzakers van armoede zijn onder andere de energieprijzen — ook daarin speelt de overheid een rol — en inflatie. De recente geopolitieke ontwikkelingen en gebeurtenissen op het wereldtoneel zullen naar verwachting opnieuw een negatief effect hebben op onze armoedecijfers, helemaal als het conflict langer duurt. Overigens ben ik het ook helemaal eens met de collega's die zojuist het een en ander over de rol van de Staat aangaande het CJIB hebben uiteengezet. In het coalitieakkoord valt het een en ander te lezen over de aanpak van armoede. Zo wil de coalitie zich inzetten voor meer harmonisering van lokale regelingen en moet er een envelop beschikbaar worden gesteld voor de aanpak en preventie van problematische schulden. Dat is goed nieuws. Tegelijkertijd zullen de voorgestelde zware bezuinigingen op onder andere de zorg en sociale zekerheid ook weer voor veel meer armoede gaan zorgen. Net als collega Flach ben ik dan ook benieuwd naar de reflectie van de minister op de punten die vanuit Humanitas zijn aangereikt. Naast de dingen die het kabinet wil gaan doen, wil het kabinet ook de kinderbijslag en het kindgebonden budget gaan harmoniseren. Dat is iets waar wij in de basis zeker steun aan kunnen geven, vanuit de gedachte van vereenvoudiging en versimpeling. Maar we moeten daarbij wel oog houden voor de prijs van een eventuele herziening, die zeer complex is. Het kabinet zegt de hervorming zo te willen vormgeven dat alle gezinnen erop vooruitgaan, maar wie kritisch kijkt naar de cijfers, ziet vooral ook dat er een kasgreep gedaan wordt bij middeninkomens. Dat is geen extra bestaansrecht voor alle gezinnen, maar het schuiven van geld met een verkapte bezuiniging erin verstopt. Daarbij is een kleine envelop à 600 miljoen ontoereikend om deze stelselwijziging echt goed uit te voeren. Fundamentele wijzigingen kosten veel geld. Ik ben dan ook benieuwd hoe de minister dit gaat uitvoeren. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de vereenvoudiging niet ten koste gaat van de gezinnen, zodat werkelijk alle gezinnen erop vooruitgaan? Hoe zou de gecombineerde regeling eruit moeten zien als we zowel vast als variabel willen handhaven? Waar zit dan exact de versimpeling? Aan het begin van mijn betoog noemde ik al de geopolitieke ontwikkelingen. Dan hebben we het nu natuurlijk over de oorlog in Iran en de gevolgen die die heeft voor de inkomens van mensen hier. Er zijn diverse oproepen geweest om maatregelen te nemen, bijvoorbeeld tegen de dure brandstofprijzen of de hoge energierekening. Tot nu toe houdt het kabinet de boot af om op korte termijn maatregelen te nemen. Dit is gisteren in het debat hierover ook bevestigd. Ik vraag me af: hoe moeten mensen hiermee omgaan, bijvoorbeeld als we de komende tijd toch nog een koude maand tegemoetgaan? Het kabinet heeft aangegeven op korte termijn niks te willen doen. Dat is jammer. Realiseert deze minister zich dat de Staat door de hogere gasprijs ook weer hogere inkomsten ontvangt? Het inrichten van een tijdelijke belastingverlaging is dan ook niet meer dan logisch, omdat het om het teruggeven van extra inkomsten gaat. Graag een reactie daarop. Ik zie in de Kamerbrief dat er een budget van 30 miljoen gereserveerd is, dat naar de decentrale overheden moet gaan om de lage inkomensgroepen te ondersteunen, onder andere door verduurzaming, maar ik wil de minister vragen hoe hij dat voor zich ziet. Juist als je in armoede en schulden leeft, is het verduurzamen van je huis en het kunnen krijgen van een subsidie daarvoor namelijk echt een ver-van-je-bedshow. Dat is niet iets waar je mee bezig bent of waar je überhaupt zelf een bijdrage aan kunt leveren, dus dat helpt niet. Tot slot heb ik nog een vraag. Collega Ceder sprak er al over en voor mij persoonlijk is het ook echt een belangrijk feit: "koop nu, betaal later"-diensten. Jongeren worden voortdurend geconfronteerd met verleidingen. Je hoeft Instagram maar te openen en er wordt eigenlijk een surrealistisch beeld geschetst van hoe het normale leven van een jongere eruit zou kunnen zien.

Versie 8b14c7e89fcffb95dea76fca2dc92342da35a3d50e55fc36e0ad7bc9ced3d036 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.