Armoede- en schuldenbeleid

Brontekst

De heer Flach (SGP): Dank u, voorzitter. "Stop de schuldenindustrie. Begin met helpen." Dat was afgelopen dinsdag de rake boodschap van Humanitas bij de overhandiging van hun petitie. En zo is het. Vanuit hun expertise pleiten deze vrijwilligers voor een wettelijke schuldenpauzeknop, een duidelijk schuldenoverzicht, een standaard financiële check bij 18 jaar en structurele financiering voor vrijwillige ondersteuning. De SGP staat sympathiek tegenover deze plannen. De vraag is: geldt dat ook voor de minister? Ik zal in mijn bijdrage op een aantal punten iets dieper ingaan. Voorzitter. Organisaties als Humanitas en SchuldHulpMaatje zijn broodnodig. Ze helpen mensen met schulden verder, zodat er weer licht komt aan het einde van hun tunnel vol schulden. Mijn fractie is dan ook blij dat onze amendementen, die de vrijwillige schuldhulp in Nederland verstevigen, zijn aangenomen. Het borgen van de landelijke infrastructuur van schuldhulpvrijwilligers is voor de SGP in de achterliggende jaren een belangrijk speerpunt geweest. Met het aannemen van ons amendement gaat er in 2026 al €250.000 extra hiernaartoe. Er wordt ook structureel een minimumbudget van 2 miljoen euro vrijgespeeld voor informele schuldhulpverlening via vrijwilligersorganisaties. Natuurlijk willen we meer; we hebben ooit gepleit voor een vast percentage van 10% van het totale budget. Maar dit is een belangrijke stap vooruit. Daarnaast wordt er geld vrijgemaakt voor het preventief signaleren van schulden of financiële kwetsbaarheid bij mensen die zich bij hun huisarts melden met gezondheidsklachten. Zo slaan we twee vliegen in één klap: we verminderen financiële problemen en gaan verdere stijging van de zorgkosten tegen. Mensen moeten inzicht en overzicht over hun eigen financiële situatie hebben. Een integraal schuldenoverzicht met publieke en private sectoren is daar een belangrijk hulpmiddel bij. De SGP heeft voorgesteld om hiervoor een proef met een schuldendashboard op te starten. Wat is de stand van zaken ten aanzien van de opvolging van deze motie? Hoe wil het kabinet de belangrijkste data van alle partners hierbij inzetten? Zo komen mensen met dreigende en beginnende geldzorgen veel eerder in beeld. Kleine kredieten van jongeren blijven nu, vanwege de geringe omvang, vaak nog buiten beeld, terwijl daar wel een groot probleem kan ontstaan. Hoe kijkt de minister naar registratie van alle kredieten en betalingsachterstanden, ongeacht het bedrag? Voorzitter. Hier hoort ook een totaalverbod op gokken bij. Het is niet uit te leggen dat we toestaan dat mensen zichzelf hier dagelijks voor in de schulden steken. Gelukkig lijkt de wal hier het schip te keren: het besef dat hier echt een verkeerd spoor is gekozen, daalt steeds breder in. Welke stappen neemt het kabinet op dit punt? Worden op z'n minst de gokreclames verboden? Met het Cruks-register kun je jezelf een gokstop opleggen. Dat zou veel breder bekend moeten zijn. Deelt de minister de mening dat deze mogelijkheid in alle communicatie van aanbieders onder de aandacht moet worden gebracht? Maar dan nu ook even de hand in eigen boezem als overheid. Ons boetebeleid is totaal doorgeslagen. Het is een verdienmodel met perverse prikkels geworden, waarbij kwetsbare mensen worden getroffen. Door opeenstapeling van boetes en bijbehorende kosten komen mensen met lagere inkomens sneller in de problemen, en dat kan leiden tot schulden. Welke ambities heeft het kabinet op dit punt? Voorzitter. Banken kunnen een belangrijke rol spelen in de financiële gezondheid van mensen. Laten we hen benutten als partner in het terugdringen van het niet-gebruik van regelingen. Laatst hoorden we dat ING bijvoorbeeld een toeslagencheck heeft in hun eigen bankapp. Hoe gaat het kabinet dit bevorderen? Voorzitter. Dit kabinet heeft de ambitie om ingrijpende hervormingen in de zorg en sociale zekerheid door te voeren. De maatregelen die zijn voorgesteld doen veel stof opwaaien. Het verlagen van de uitkeringen of het verhogen van het eigen risico kan leiden tot meer mensen in armoede. De SGP heeft daarom bij het debat over de regeringsverklaring een motie ingediend om eerst in kaart te brengen wat deze maatregelen nu doen bij de meest kwetsbare groepen, bijvoorbeeld ten aanzien van armoede en schulden. Het kan niet zo zijn dat we mensen in de problemen brengen. De armoede mag niet stijgen. Dit kabinet moet juist alles in het werk stellen om die terug te dringen. Tot slot. In het Israël van het Oude Testament mocht er geen enkele bedelaar zijn. Armoede diende krachtig bestreden te worden. Als samenleving hebben wij juist de verantwoordelijkheid om armoede tegen te gaan. Daar mag u de overheid en de SGP op aanspreken. Dank u wel.

Versie 8b14c7e89fcffb95dea76fca2dc92342da35a3d50e55fc36e0ad7bc9ced3d036 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.