Armoede- en schuldenbeleid

Brontekst

De heer Ceder (ChristenUnie): Dank, voorzitter. Het is duur om arm te zijn in Nederland. Na zes jaar te hebben gewerkt in de sociale advocatuur en honderden mensen aan mijn bureau te hebben gehad, is dat een van mijn conclusies. Het aanpakken van de schuldenindustrie was voor mij een van de redenen om de politiek in te gaan. Ik ben nu bijna vijf jaar Kamerlid en er zijn veel stappen gezet op dit onderwerp, maar ik moet ook eerlijk zijn: we zijn er nog lang niet. Onlangs presenteerde ik een initiatiefnota "Eigen schuld, gemeenschappelijke bult?!", met een aantal suggesties om schulden minder snel op te laten lopen en sneller op te lossen. Ik hoop daarmee ook een dwingende agenda neer te leggen voor de komende jaren, om daar samen met Kamer en kabinet stappen in te zetten. Voor zowel schuldenaar als schuldeiser is er echt een wereld te winnen. Ik zie ook dat SZW heel veel doet om de schuldhulpverlening te verbeteren, maar schulden worden juist op het terrein van JenV, door de wetgeving dus, in stand gehouden. Het is dus ook goed dat de staatssecretaris hier vandaag aanwezig is. Voorzitter, een aantal punten. Het is nu te gemakkelijk om schulden te maken, bijvoorbeeld via buy now, pay later. De implementatie van een nieuwe richtlijn moet hiervoor de sluizen dichtzetten. Mijn vraag is: wanneer komt dit wetsvoorstel eindelijk naar de Kamer? Kan de staatssecretaris toezeggen dat het kabinet het maximale doet om de drempel voor buy now, pay later zo hoog mogelijk te maken? Zo ja, hoe? Hoe wordt ervoor gezorgd dat niet alleen klassieke BNPL-bedrijven aangepakt worden, maar ook de grote onlinewinkels? Wat worden de eisen rond kredietwaardigheid? Is er een grensbedrag opgenomen? Zo ja, waarom? Ziet de staatssecretaris ook de noodzaak van een kredietwaardigheidstoets met ten minste een BKR-check voor alle kredieten? Dat vinden wij namelijk belangrijk. Hoe wordt de leeftijdsverificatie geborgd? We zien dat veel jongeren in de schulden raken door buy now, pay later. Een leeftijdsverificatie moet dus niet betekenen dat je zelf je leeftijd op kunt geven en een beetje kunt sjoemelen, maar moet echt strak zijn, bijvoorbeeld via iDIN. Gaat dit een van de vereisten zijn? Voorzitter. Nu ik het toch over "buy now, pay later"-diensten als Klarna heb, uit de beantwoording van mijn schriftelijke vragen blijkt dat Klarna de Wet kwaliteit incassodienstverlening heeft overtreden. Staan ze inmiddels wel in het incassoregister? Heeft de inspectie al handhavend opgetreden? Zo nee, waarom niet? Waarom is de Wet kwaliteit incassodienstverlening op dit punt zo slap? Als een incassobureau de wet overtreedt door zich bijvoorbeeld niet aan te melden in het register, volgen er geen sancties en is het aan de inspectie om te kijken of zij gaat handhaven. Mijn voorstel zou zijn om bij overtreding van het incassoregister direct een last onder dwangsom op te leggen, in plaats van dat alleen de mogelijkheid daartoe er is. Mijn vraag is of de staatssecretaris het hiermee eens is, omdat we anders dweilen met de kraan open. Voorzitter. Het voorkomen van schulden kan ook beter door financiële educatie. Scholen krijgen inmiddels ongeveer alle problemen in onze maatschappij toegeschoven. Ik denk dat dit wel een belangrijke plek is om ook financiële educatie vooruit te brengen. Deze week is de Week van het geld. Ik heb in het verleden ook lesgegeven op een aantal scholen. Deze week zag ik een economiedocent die zijn leerlingen de opdracht had gegeven om een maand lang een overzicht te maken van inkomsten en uitgaven. Dat vind ik een goed voorbeeld. Wat mij betreft hoeven niet alle docenten deze lessen zelf te verzorgen. Gisteren kregen we een petitieaanbod van Humanitas, waarin zij aangaven dat zij nu al een pilot hebben waarin zij als vrijwilligers op scholen lesgeven. Ik zou graag willen zien dat dit verder wordt uitgerold. Ik vind dat dit een belangrijke samenwerking is tussen publiek en privaat en ik denk dat het ministerie daarin een rol kan spelen door te faciliteren. Staat de minister daarvoor open, is dan ook mijn vraag. Voorzitter. Dan het nulaanbod. Er is veel te doen geweest rond mijn schriftelijke vragen over het nulaanbod. Ze zijn ook zorgvuldig beantwoord, dank daarvoor. Het kabinet erkent dat er een tegenstrijdigheid zit in de wetsgeschiedenis en de praktijk rond de beslagvrije voet en het vrij te laten bedrag. In de beantwoording wordt ook het belang van zorgvuldige begeleiding na een traject bevestigd. Voorzitter, mag ik even stoppen tot de bel is geweest?

Versie 8b14c7e89fcffb95dea76fca2dc92342da35a3d50e55fc36e0ad7bc9ced3d036 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.