Sahelregio

Brontekst

De heer Bamenga (D66): Dank u wel, voorzitter. Op 25 april werd Mali op meerdere plekken tegelijkertijd aangevallen. Al Qaida-afdeling JNIM hield de hoofdstad Bamako maandenlang in een wurggreep. Geweld is de dagelijkse realiteit voor de inwoners van Mali, Niger en Burkina Faso en het rukt op naar de kustlanden. Het kabinet kiest ervoor om betrokken te blijven in de Sahel. Mijn fractie steunt dat. De vraag is dus niet óf Nederland betrokken blijft, maar hoe. Daar heb ik enkele vragen over. Voorzitter. De cijfers laten zien hoe ernstig de dreiging is. De Sahel is uitgegroeid tot het epicentrum van het wereldwijde terrorisme. Meer dan de helft van alle terrorismedoden wereldwijd viel vorig jaar in deze regio. Terwijl terrorisme elders afneemt, zien we hier het omgekeerde. Dit is geen lokaal conflict. JNIM hoort bij Al Qaida en ISSP bij Islamitische Staat. Het zijn afdelingen van wereldwijde terreurnetwerken. Wat zij in de Sahel verdienen met ontvoeringen, smokkel en veeroof, wordt elders uitgegeven. Met dat geld worden aanslagen gepleegd in Syrië, Irak en Afghanistan. De Sahel is een spaarpot van de wereldwijde jihad geworden. De lijnen lopen tot in Europa. In Spanje zijn IS-cellen opgerold die met de Sahel verbonden waren. Het zwaartepunt van het jihadisme is verschoven van Afghanistan en het Midden-Oosten naar West-Afrika, recht onder onze neus. Ondertussen vullen anderen de ruimte. Rusland steunt de militaire regimes met wapens en het Africa Corps. Ondanks of juist door het meedogenloze geweld tegen burgers verliezen de regimes terrein. Rusland beschermt regimes, niet de bevolking. Instabiliteit houdt deze landen afhankelijk van Moskou en vergroot de druk op Europa. Dat is precies de bedoeling. Ook de Verenigde Staten keren terug, zoals recent met kruisraketten op Nigeriaanse dorpen. Maar wie de war on terror heeft meegemaakt, weet dat terrorisme niet op deze manier wordt verslagen. Voorzitter. Moskou en Washington maken hier hun eigen keuzes, maar zij zullen de gevolgen niet dragen. Die komen op ons bordje: meer terrorisme, meer migratie en meer onrust aan onze zuidgrens. Daarom moet Europa een stap naar voren zetten; niet terug naar de oude aanpak, maar lerend van wat niet werkte. Denk aan het openhouden van politieke kanalen, het investeren in lokaal bestuur, zuivere rechtspraak, economisch perspectief en het beter beschermen van burgers. Er moet een einde komen aan de heersende straffeloosheid. Daarom is ook samenwerking met ECOWAS belangrijk. Hoe kan Nederland bijdragen aan het herstellen van de samenwerking tussen de Alliantie van Sahelstaten en ECOWAS? Dat is mijn vraag aan de minister. Voorzitter. Nederland is een van de weinige Europese landen die nog diplomatiek aanwezig zijn in de Centrale Sahel. Dat geeft ons een stem. Laten we die stem dan ook gebruiken. Het toegenomen belang en de gevaren in de regio laten zich moeilijk rijmen met een verminderde Europese inzet. Daarom heb ik de volgende vragen aan de minister. Wat is volgens de minister het Europese belang in de Sahel en welke inzet hoort daarbij? Moeten we niet juist een veel stevigere Europese push maken om onze politieke invloed in de regio terug te winnen? Is de minister bereid om daarin met gelijkgezinde landen het voortouw te nemen? Kan Nederland binnen de EU een coalitie vormen om de vernieuwde Europese aanpak daadwerkelijk uit te voeren, ook wanneer enkele lidstaten verdere Europese inzet blokkeren? Hoe borgt de minister dat onze inzet op lokaal bestuur, rechtsstaat en economisch perspectief overeind blijft, nu budget en personeel in deze landen afnemen? Voorzitter. Ik heb niet alle antwoorden. Ik denk dat niemand in deze zaal die heeft. Maar niets doen is geen optie en alleen proberen te voorkomen dat instabiliteit zich verder verspreidt, is wat mij betreft ook geen strategie. Europa moet zich weer meer gaan mengen in de regio. De Sahel is onze buurregio. Laten we daar weer naar handelen. Dank u wel, voorzitter.

Versie 0609b8b2cc7355093c5307db626fe1cd0df245b801c11f2b764a73a837affa1c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.