Sahelregio

Brontekst

Minister Berendsen: De heer Bamenga en de heer Van der Lee vroegen naar de rol van specifiek de EU en het ontwikkelen van een EU-koers. Nederland zet zich binnen de EU in om EU-lidstaten zo veel mogelijk gezamenlijk te laten optreden. Nederland steunt de renewed approach van de EU en de speciaal vertegenwoordiger van de EU voor de Sahel, die erop gericht zijn om te blijven engageren op basis van onze belangen, dus migratie, stabiliteit en geopolitieke competitie. Zo kan de EU ook gezamenlijk optreden. Zo vertellen we bijvoorbeeld in zo'n week in New York een gezamenlijk verhaal. Ik sprak hier vanochtend nog over met Birgitte Markussen. Dat is de nieuwe speciaal vertegenwoordiger van de EU voor de Sahel. De Nederlandse Sahelgezant heeft regelmatig contact met Frankrijk en andere EU-lidstaten, met als doel zo veel mogelijk als één EU op te treden. Dat is nadrukkelijk onderdeel van onze inzet. De heer Stoffer vroeg naar Nigeria. Hij vroeg of we kunnen onderzoeken of we bij kunnen dragen aan de opbouw van het veiligheidsapparaat, zoals we dat ook doen in Ivoorkust en Senegal. Nigeria is een politieke en economische grootmacht en heeft een van de sterkste krijgsmachten op het Afrikaanse continent. De Nederlandse Defensie draagt daarom niet bij aan de opbouw van het veiligheidsapparaat. Wel ondersteunt Nederland de versterking van de civiele onderdelen, dus de politie en het civiele veiligheidsapparaat. Op militair gebied heeft Nederland een beperkte militaire samenwerking. Er is vooral militaire diplomatie. Er is ook een defensieattaché geaccrediteerd. De heer Bamenga en de heer Van der Lee vroegen naar de alliantie tussen Sahelstaten en ECOWAS. Wij zijn blij om te zien dat er verschillende initiatieven ontstaan om de landen weer dichter bij elkaar te brengen, want dat is echt cruciaal voor stabiliteit in de regio. Landen als Ghana, Togo en Senegal spelen daarin een belangrijke rol, maar ook de Afrikaanse Unie heeft daarin een belangrijke rol. Wij houden nauw contact met deze landen. We ondersteunen ook de kantoren van de Afrikaanse Unie in de Sahel. We vinden het wel heel belangrijk dat het Afrikaans-geleide initiatieven zijn. Zo kunnen we ook de inzet zien. Wij engageren meer met de landen rond de Sahel, omdat we ook echt voor hen een belangrijke rol zien om juist met de Sahel te engageren en daarmee onze gezamenlijke belangen te kunnen verdedigen. Mevrouw Rajkowski vroeg wat we doen om de spill-over naar de kuststaten te voorkomen. Op veiligheidsgebied werken we nauw samen met de kuststaten, vooral Ivoorkust, Ghana, Benin, Nigeria en Senegal. De Nederlandse OS-programmering in de Sahellanden en de kuststaten is gericht op het tegengaan van de spill-over in het noorden van die landen, het versterken van lokale capaciteiten en het aanpakken van grondoorzaken. Nederland werkt bijvoorbeeld met Ivoorkust en Senegal samen op het vlak van capaciteitsopbouw van het veiligheidsapparaat, bijvoorbeeld door training van speciale eenheden. En daarnaast draagt Nederland bij aan regionale initiatieven zoals het Integrated Border Stability Mechanism en het Coastal States Stability Mechanism. Ook werkt Nederland in regionale programma's samen met landen als het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Daarmee geef ik misschien ook een beetje antwoord op de vraag van de heer Van der Lee over hoe we met het Verenigd Koninkrijk samenwerken. Dat doen we dus bewust. En Nederland draagt bij aan de EU-missie in de Golf van Guinea. De heer Stoffer vroeg naar de ring van stabiliteit rond de Sahel en naar de weerbaarheid en de kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven in de kustgebieden. Nederland investeert in economische groei en weerbaarheid in de relatief stabiele kuststaten als Senegal, Ghana, Ivoorkust en Benin. De versterking van de ring van stabiliteit rond de Sahel past bij de inzet op preventie, veerkracht, inclusieve groei en het voorkomen van verdere spill-overs van fragiliteit en conflict. Er worden in de West-Afrikaanse kuststaten nadrukkelijk kansen gezien voor het Nederlandse bedrijfsleven, bijvoorbeeld bij de havenontwikkeling, in de logistiek en in de energie-, water- en klimaatbestendige infrastructuur. Ambassades in de regio zijn hier dagelijks actief mee bezig en werken samen met partners als Invest International in dat gebied. Dan heb ik nog het blokje "OS" waarbij ik wil vermelden dat dit niet mijn portefeuille is, maar ik wel mijn best ga doen om zo veel mogelijk vragen te beantwoorden. De heer Stoffer vroeg naar de betrokkenheid van kerkleiders bij humanitaire steun in de brede regio. Die is zeker belangrijk. Lokale gemeenschappen en leiders, waaronder religieuze leiders, spelen een cruciale rol. Gelukkig wordt dit inzicht ook door de hulporganisaties gedeeld. Het betrekken van lokale actoren is een van de manieren die worden ingezet om de meest kwetsbaren te identificeren en te bereiken. De heer Stoffer vroeg naar de oproep om te investeren in jongerenwerkgelegenheid, voedselverwerkende industrie et cetera. Samen met de VN-instellingen en partners verbetert Nederland als onderdeel van de centrale focus van de OS-inzet toegang tot basisvoorzieningen, zoals het verbeteren van toegang tot schoon water, voedselzekerheid, rurale jongerenwerkgelegenheid et cetera. Die thema's zitten dus in de aanpak. Daarnaast is de Sahel ook een belangrijke regio voor de Nederlandse klimaatinzet. Daar kom ik zo nog op terug, ook naar aanleiding van een vraag van de heer Van der Lee. Mevrouw Rajkowski vroeg welke ruimte het kabinet ziet om ontwikkelingssamenwerking en partnerschappen transactioneler in te richten. Nederland zet zich langs de routes in de Sahel in voor de opvang in de regio, het beschermen van migranten en vluchtelingen, het tegengaan van mensenhandel en -smokkel, het faciliteren van vrijwillige terugkeer en herintegratie. Deze inzet komt naar voren in verschillende programma's, zoals de International Organization for Migration, gericht op vrijwillige terugkeer, en de UN Office on Drugs and Crime ten behoeve van het tegengaan van mensensmokkel en mensenhandel. Daarnaast zullen we de vluchtelingenopvang in Niger de komende jaren extra versterken. Nederland zal dit jaar met 10 miljoen euro de inzet versterken in Tsjaad voor opvang in de regio. Tegelijkertijd voert Nederland actieve diplomatieke gesprekken in Noord-Afrika over het versterken van migratiemanagementsystemen. Mede in dat kader zal ik in november naar Algerije afreizen. Mevrouw Van Ark vroeg hoe we voorkomen dat de afbouw van OS in die regio van de Sahel juist factoren versterkt die instabiliteit voeden. Op de inzet van het thema veiligheid en rechtsorde in de Sahel wordt niet bezuinigd. Er wordt binnen dit thema juist sterk ingezet op het tegengaan van instabiliteit. Dat doen we onder andere door het verbeteren van de veiligheidssector, lokale toegang tot het recht en conflictbeslechting. Ook wordt de inzet op water- en voedselzekerheid directer ingezet ter voorkoming van conflict. Hiermee verbeteren we de veiligheid en ook de weerbaarheid van gemeenschappen en jongeren, waardoor ze minder vatbaar zijn voor desinformatie of criminaliteit. Het gaat natuurlijk niet alleen om de Nederlandse inzet. We werken nadrukkelijk samen met de EU, met internationale organisaties en met het maatschappelijk middenveld, lokale overheden en in regionaal verband. En er vindt meer samenwerking plaats met de omliggende West-Afrikaanse kuststaten om met hun inzet juist de stabiliteit verder te versterken. De heer Van der Lee vroeg naar het jongerenengagement in de Sahel, gezien de jonge bevolking. Jongeren worden gedurende de programma's op verschillende wijzen meegenomen, in zowel ontwikkeling als uitvoering, juist ook vanwege het grote aandeel van jongeren in de bevolking. Met die inzet richt Nederland zich onder meer op het versterken van rurale jeugdwerkgelegenheid en verbeterde toegang voor jongeren tot gezondheidszorg. Ook in gezondheidsprogramma's met onder andere de Wereldbank en UNICEF zijn jongeren, met name jonge vrouwen, een belangrijke doelgroep. Mevrouw Van Ark vroeg naar maatschappelijke organisaties en de bredere bezuinigingen. Bezuinigen betekent niet dat Nederland niet meer met lokale partners werkt. Lokale partners zijn goed gepositioneerd en kennen de context. Daarom werken onze ambassades met ze samen, juist om effectiever te zijn in de regio. Ook na de bezuinigingen houden ambassades toegang tot middelen om juist met lokale organisaties te werken, bijvoorbeeld toegang tot het recht om zo stabiliteit te bevorderen. De heer Van der Lee vroeg naar de extra inspanningen in het licht van El Niño die op de regio afkomt en de eventuele gevolgen daarvan. Het kabinet vindt dat Nederland zich moet inzetten voor mensen in nood in de Sahel. Onze meerjarige flexibele bijdragen stellen hulporganisaties zoals de VN en het Rode Kruis in staat om snel en adequaat te reageren op plotselinge veranderingen, ook in de Sahelregio, gericht op de hoogste noden. Ook blijft Nederland in diplomatieke contacten en fora pleiten voor respect, humanitair oorlogsrecht, humanitaire toegang en de veiligheid van burgers en hulpverleners. Ik heb zojuist al vermeld dat onderdelen als toegang tot water, voedselprogramma's, voedselzekerheid et cetera nadrukkelijk onderdeel zijn van de programma's die we daar uitvoeren. De heer Van Roon vroeg naar de effectiviteit van het ...

Versie 0609b8b2cc7355093c5307db626fe1cd0df245b801c11f2b764a73a837affa1c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.