Sahelregio

Brontekst

Minister Berendsen: ik kom daar zo meteen in mijn beantwoording op terug, namelijk in het blokje over de regio om de Sahel heen. De heer Van der Lee vroeg hoe Nederland engageert met de regimes in de Sahel. Nederland onderschrijft de renewed approach van de EU, waarin engageren op basis van onze belangen een centraal uitgangspunt is. Nederland heeft via de ambassades en bezoeken van onder anderen de Sahelgezant contact op politiek en ambtelijk niveau. Voor de OS-programmering werkt Nederland zo veel mogelijk samen met ngo's en organisaties als de VN. Op specifieke gebieden, zoals het tegengaan van irreguliere migratie en grensoverschrijdende criminaliteit, werkt Nederland samen met de lokale autoriteiten. Ik ben vanmorgen nog gebriefd door de EU-gezant in de regio. De EU-gezant werkt vanuit de EU-missie bijvoorbeeld samen op civiel niveau om politiediensten en veiligheidsdiensten te versterken, maar er is geen samenwerking op militair gebied. De heer Stoffer en mevrouw Rajkowski vroegen naar de sanctieontwijking via Sahellanden. Er zijn signalen voor goudsmokkel in de Sahel. We hebben op dit moment onvoldoende aanwijzingen en bewijs om de precieze betrokkenheid daarvan in kaart te hebben. Ik sprak ook hierover met de EU-gezant vanmorgen. Daar zijn ook zorgen. Nederland zal de Nederlandse Sahelgezant vragen om dit onderwerp in Europees verband te adresseren, zodat we hier verdere informatie over kunnen verzamelen. De heer Van der Lee vroeg om een schatting van de krimp van onze diplomatieke slagkracht. Het kabinet kiest ervoor aanwezig en geëngageerd te blijven in de Sahel, in tegenstelling tot veel andere Europese landen. We openen juist de ambassade in Tsjaad en blijven aanwezig in Niger, Mali en Burkina Faso. Als gevolg van de bezuinigingen zal de personele bezetting van de ambassades de komende jaren wel krimpen. Ze worden ongeveer 40% kleiner. Maar ondanks deze bezuiniging blijft Nederland geëngageerd, met een realistische, gerichte inzet. Dat doen we natuurlijk niet alleen via onze eigen ambassades, maar dat doen we ook nadrukkelijk in EU-verband en in internationale programma's die in de regio uitgezet worden. De heer De Roon vroeg hoe we voorkomen dat de Nederlandse inzet ten goede komt aan Rusland. Na de staatsgreep werd besloten de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking in de Sahel te continueren omwille van de noden van de bevolking en het behartigen van de Nederlandse belangen. Directe samenwerking met de centrale overheid werd opgeschort. Programma's werden aangepast. Nederland werkt sindsdien hooguit op afstand samen met de centrale overheid, bijvoorbeeld via de VN, vanwege zorgen over mensenrechtenschendingen door het regime, een democratisch tekort en samenwerking met Rusland. Er gaat geen Nederlands geld naar de nationale overheden. Om te voorkomen dat via een omweg geld naar het Malinese regime gaat, dat de ngo-belasting heeft ingevoerd, en daarmee in potentie naar Rusland, is onlangs besloten tot nader order geen nieuwe programma's te starten die onder die omstreden belastingwet vallen. De heer De Roon vroeg ook hoe groot het gebied is dat door moslimterroristen wordt gecontroleerd in de Sahel. Het gebied dat door die groep wordt gecontroleerd, is in de laatste jaren groter geworden. Het is lastig te zeggen hoe groot dat gebied precies is. Er zijn verschillende groepen actief en die ontwikkelingen zijn zeer dynamisch. Maar we hebben zorg over de groeiende aanwezigheid daar en de groeiende sterkte van deze groepering. Dat werd net ook door meerdere Kamerleden benoemd en is ook onderdeel van onze inzet. De heer Stoffer en de heer Van der Lee vroegen naar de desinformatie. Nederland spant zich samen met internationale partners in om de impact van desinformatie in de Sahel en West-Afrika te mitigeren. Op verzoek van uw Kamer is vorig jaar al €500.000 beschikbaar gesteld voor het bevorderen van toegang tot vrije media en het ondersteunen van lokale journalistiek. In september '25 is daarmee een programma gestart in de landen Burkina Faso, Gambia, Ghana, Ivoorkust, Mali, Niger, Nigeria en Senegal. Op basis van de uitkomsten van dit programma zullen wij de aanpak aanpassen en waar mogelijk opschalen. Het digitale domein krijgt daarbij uiteraard veel aandacht, maar ook radio, want dat is een medium dat in de regio een heel groot bereik heeft. Komende maand start nog een Nederlands programma van 14 miljoen ter ondersteuning van journalistiek en het bevorderen van mediageletterdheid voor de Sahel en Senegal. Hierin trekken we samen op met Duitsland. De heer Stoffer vroeg naar het gesprek van onze premier met de president van Nigeria over christenvervolging. Daar kan ik over zeggen dat het gesprek geen doorgang heeft gevonden, maar dat het onderwerp christenvervolging regelmatig aan bod komt in gesprekken die op hoogambtelijk en politiek niveau worden gevoerd met Nigeria, want we delen de zorgen over de situatie daar. Mevrouw Van Ark vroeg naar de religieuze geletterdheid als noodzakelijke voorwaarde voor effectief Nederlands beleid in de regio. Kennis en begrip van religieuze dynamieken zijn belangrijk voor effectief buitenlands beleid, vooral in landen waar religie een hele grote maatschappelijke rol speelt. Ambassades en ambtenaren in Den Haag onderhouden continu contact met maatschappelijke organisaties, lokale religieuze leiders en organisaties. Zij verwerken religieuze dynamieken in rapportages en strategieën en verkennen hoe blijvend kan worden geïnvesteerd in expertise en netwerken. BZ en SZW organiseren, mede naar aanleiding van de motie-Ceder, een leergang over religieuze geletterdheid binnen de Rijksoverheid. Ook de Nederlandse religiegezant, een functie die op voorspraak van de Kamer verlengd is, speelt hierbij een belangrijke rol.

Versie 0609b8b2cc7355093c5307db626fe1cd0df245b801c11f2b764a73a837affa1c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.