Burgerschap en participatieve democratie

Brontekst

De heer Clemminck (JA21): Voorzitter, dank u wel. Een grote meerderheid van de Nederlanders wil al sinds Pim Fortuyn een veel strenger asielbeleid, maar heeft dat nooit gekregen. Een grote meerderheid, ook bij partijen als D66, CDA en VVD, wil gasputten in Groningen niet voor 2 miljard volgooien met beton. Een grote meerderheid van de Kamer wil al jaren een verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Dat zijn zomaar drie voorbeelden uit een bak vol met voorbeelden. Bij alle drie de voorbeelden lukt het ons maar niet om via het democratische systeem te doen wat Nederlanders graag willen. Europese wetten, ruime interpretaties van internationale verdragen door buitenlandse rechters en het orkest van gevestigde belangen, inclusief het maatschappelijk middenveld, voorkomen dat. In die zin functioneert onze democratie niet, onvoldoende. In die zin ben ik het eens met wetenschappers die zeggen dat een stemgerichte democratie zich maar moeilijk laat hervormen. Voorzitter. De minister wil verder met het burgerberaad. Dat wil JA21 niet. Het Nationaal Burgerberaad Klimaat was voor mijn fractie "eens, maar nooit meer". Het begint al met de vraagstelling. Ik citeer: hoe kunnen we als Nederland eten, spullen gebruiken en reizen op een manier die beter is voor het klimaat? De uitkomst moet dus iets zijn wat beter is voor het klimaat. Het is een subjectieve vraag waarin al een politieke richting zit. Daarnaast zijn er miljoenen uitgegeven aan hotelovernachtingen, taxi's, kolfkamers, psychische ondersteuning, las ik, en tolken. Het gaat ongeveer om 6,5 miljoen. Tolken, voorzitter. Dus geen Nederlands spreken, maar wel iets vinden van hoe Nederlanders moeten leven, reizen en consumeren. Dat gaat er bij JA21 niet in. Kan de minister in ieder geval uitsluiten dat in een volgend burgerberaad tolken worden ingezet en kan hij bevestigen dat alles dan ook in het Nederlands zal plaatsvinden, dan wel in het Fries? Voorzitter. Dan over het passief kiesrecht. De kernvraag is simpel: is het aan de politiek, de overheid, om iets te vinden van hoe kieslijsten van partijen tot stand komen en van hoe die zijn samengesteld ten aanzien van geslacht? Voor JA21 is deze vraag simpel te beantwoorden met nee. Die nee is principieel. Mijn fractie maakt zich ernstig zorgen over de tendens in de Kamer om in te grijpen in de organisatie en ideologische keuze van politieke partijen. Zie bijvoorbeeld ook de wens van een deel van de Kamer om partijen zonder ledenstructuur uit te sluiten. Kan de minister aangeven dat er geen vervolg komt op het dossier van passief kiesrecht voor vrouwen? In die zin was ik blij met het antwoord van de collega van het CDA van zojuist. Voorzitter. De minister schrijft dat de VNG samen met de beroepsvereniging op decentraal niveau een onlineleergang heeft ontwikkeld over democratie en rechtsstaat. Die heb ik van de week gedaan. Eerlijk is eerlijk: het is mooi vormgegeven. Het bevat veel video's, mooie praktijkvoorbeelden en theorie. Maar in één video sprak gastdocent Hans Vollaard — dat was bij hoofdstuk een — en dan gaat er toch wat mis. Ik citeer uit deze video. "Tellen alle stemmen wel mee? Denk aan de islamitische burgers. Die vragen zich soms ook af of hun stem wel meetelt als er voorstellen of besluiten worden genomen die geen rekening met hen houden." Wat mij betreft is dit een hondenfluitje als gevolg van de succesvolle strategie van de Moslimbroederschap: het telkens suggestief neerzetten van het beeld dat moslims in Nederland continu het slachtoffer zijn van een islamofobe samenleving. Het wordt gretig overgenomen. Aan de minister de vraag: waarom dit voorbeeld? Vindt de minister het werkelijk een goed idee dat onze lokale volksvertegenwoordigers en bestuurders de suggestie wordt ingeprent dat moslims het slachtoffer zijn in Nederland? Voorzitter. Dan, als ik nog tijd heb, over het Gemeenschapsfonds. Dat is een goed initiatief vanuit dit coalitieprogramma, laat ik daar simpel over zijn. Maar het is wel belangrijk dat de middelen doeltreffend worden ingezet. Ik noem een casus uit het mooie Zeeland; de minister was daar afgelopen week. In Zaamslag verdween de laatste supermarkt. Niet alleen een gemis in praktische zin, maar ook in sociale zin. Er loopt nu een crowdfunding om ongeveer €500.000 bij elkaar te krijgen, maar de plek kan natuurlijk veel meer zijn dan alleen een supermarkt. Het kan ook, met vrijwilligers, een huiskamer voor de gemeenschap zijn. Is dit nou het type casussen, vraag ik aan de minister, dat vanuit het fonds ondersteund kan gaan worden? Dank u wel.

Versie afd80f90f4c941fbc8d2f022089e76174cf5624bdc7112210912d9fcbb05f8a2 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.