NAVO-ministeriële 4-5 april 2023

Minister Hoekstra: Ik zie mevrouw Piri glunderen naar aanleiding van deze grote overwinning die ze geboekt heeft. De heer Brekelmans had het over het innovatiecentrum. Veel dank aan hem voor het compliment omdat het innovatiecentrum naar Nederland komt. Ik incasseer dat graag, ook omdat ik er zelf helemaal niets aan gedaan heb. Ik ben het overigens volstrekt met hem eens dat het niks verandert voor de veiligheid van Nederland. Ik zou eraan willen toevoegen dat het de wereld op z'n kop zou zijn, zeg ik even tegen de heer Dekker, als je het als NAVO-lidstaat niet zou willen omdat je dan misschien meer in het vizier staat. Dat zou een heel merkwaardige manier zijn om onderdeel te zijn van een bondgenootschap. Dan hybride dreiging. Ik vind dat we meer moeten doen om ons teweer te stellen tegen aanvallen die bijvoorbeeld in de cyberspace aan de orde van de dag zijn. Ik heb daar in EU-context vaker over gepraat, maar de NAVO heeft er uiteraard ook een taak in. Deze aanvallen vinden plaats op civiele infrastructuur, militaire infrastructuur, bedrijven en individuen. Je kunt zeggen dat een groot gedeelte van die taak evident van landen zelf is en niet raakt aan het militaire, bijvoorbeeld als het gaat om bedrijfsspionage. Andere dingen zitten in het schemergebied. Maar er gebeuren ook een heleboel dingen richting het militaire. Nederland en onze experts zijn zeer goed geëquipeerd als ik het vergelijk met andere landen, maar het speelt zich nog steeds in belangrijke mate buiten het zicht van het grote publiek af, terwijl het aan de orde van de dag is. Ik vind toch dat we te beperkt in staat zijn om een koers van deterrence uit te zetten; anders zou het niet aan de orde van de dag zijn. Ik vind dus gewoon dat we daar meer aan te doen hebben. Dat is ook mijn pleidooi in elke Europese of NAVO-vergadering die hierover gaat.