NAVO-ministeriële 4-5 april 2023

Minister Hoekstra: Wat betreft de uitbreiding: ik heb de timing, de inspanningen en mijn brandende wens om ze snel toe te laten reeds genoemd. Ik denk dat ik daarmee de vragen van de heer Sjoerdsma en de heer Van Dijk over dit onderwerp heb behandeld. Dat brengt mij bij de kernwapens. Ik dank de heer Van Dijk er zeer voor dat hij ons allen heeft meegenomen in zijn politiek ontwaken. Liever een Rus in de keuken dan een raket in de tuin, zo luidde de conclusie die hij destijds trok. Ik had daar toen al een andere opvatting over, maar ik ben nog net iets jonger. We gaan dat gesprek nog een keer hernemen. De heer Van Dijk is een begaafd politicus. Wat hij hier deed, was zeer verstandig. Hij praatte zo luchthartig over allerlei onderwerpen, over wat er wel en niet in Nederland zou zijn en over mogelijke locaties, dat dit bijna een soort huis-tuin-en-keukendebat leek te worden, terwijl hij heel goed weet dat ik hier een pas op de plaats moet maken en dat ik hier niet of met zeer grote voorzichtigheid over praat. Dat blijft het kabinet doen en dat is volgens mij ook verstandig. Ik zou richting hem willen zeggen dat onze inzet er natuurlijk op gericht is om de wereld uiteindelijk af te helpen van dit verschrikkelijke wapen. Als het misgaat, dan zijn de gevolgen voor de mensheid niet te overzien. Zelfs hardliners, ook hardliners die ik bewonder — Kissinger staat ook in dat lijstje — hebben gezegd: we moeten uiteindelijk toe naar zero, naar een kernwapenvrije wereld. Maar de realiteit werd ook benoemd door de heer Brekelmans en de heer Sjoerdsma. De wereld is helaas nu eenmaal heel onveilig en dit is het ultieme sluitstuk van onze deterrence. Dat is een van de lessen die we hebben moeten trekken na de Tweede Wereldoorlog en in de Koude Oorlog. Ik wil dolgraag toe naar een kernwapenvrije wereld, maar ik ben op geen enkele manier voor een situatie waarin wij die dingen afschaffen terwijl anderen zeggen: we houden er nog een paar achter de hand. Dat kan de situatie niet zijn. Dat wilde ik ook nog even zeggen. Wat betreft de derde opmerking van Van Dijk: ik ben voor maximale transparantie, maar ik heb die transparantie wel uitgeput in het schrijven van het kabinet. Ik kan daar nu niet nog wat aan toevoegen. Ik kan wel in algemene zin zeggen dat ik altijd vind dat wij een zorgplicht hebben voor onze bevolking. Maar dan ga ik echt abstraheren en een ander voorbeeld noemen. Stel dat het gaat over wonen in de nabijheid van een kerncentrale. Je moet altijd nadenken over wat dat qua gevoel betekent en over hoe je zorgt voor praktische veiligheid. Die opdracht heeft het kabinet richting alle 17,5 miljoen Nederlanders. Tot zover wat ik kan zeggen over dit onderwerp.