Herstel Groningen

Mevrouw Armut (CDA): Dank, voorzitter. In Groningen kwam de overheid tegenover haar burgers te staan. Dat is funest geweest voor het vertrouwen. De immateriële en materiële schade en gevolgen daarvan zijn nog steeds voelbaar. In het rapport van de Rekenkamer wordt geconcludeerd dat er in 2025 duidelijk vooruitgang is geboekt in de schadeafhandeling en de versterking van de woningen in het aardbevingsgebied. Er is in 2025 bijna twee keer zo veel schade afgehandeld als in 2024. Eind 2025 was ongeveer twee derde van de huizen versterkt. Dat is goed nieuws, maar de Rekenkamer wijst er ook op dat er nog geen grotere tevredenheid is en dat het vertrouwen van de Groningers ook niet toeneemt. Dat zien we terug in de Staat van Groningen, waarin je ook ziet dat het vertrouwen in de overheid van mensen uit het bevingsgebied en uit Oost-Groningen bijzonder laag is. Ik zou graag van de minister horen hoe hij ernaar kijkt dat de cijfers van de hersteloperatie zeggen dat de goede kant opgaat, maar dat het vertrouwen achterblijft. Wat zegt dit? Voorzitter. Dan de leefbaarheidsmaatregelen in de Sociale Agenda van Nij Begun. Dit kan iets ontzettend moois worden. Er komt geld voor lokale initiatieven, geld voor de samenleving. Het CDA juicht dit toe, maar dan moet het geld wel echt daar terechtkomen. Wat kan de minister doen om te voorkomen dat dit geld wordt gezien als vervanging van gemeentelijke subsidies voor dorpshuizen en leefbaarheidsfondsen? Wij begrepen namelijk dat de gemeenten verantwoordelijk worden voor het uitkeren van deze middelen en dat daarvoor in elke gemeente een leefbaarheidsoverleg wordt opgezet dat besluit waar het geld heen gaat. Wij vragen ons af of dit een manier is om ervoor te zorgen dat het geld echt in de dorpen terechtkomt. De inwoners zouden immers de regie krijgen. Is de minister het met ons eens dat het geld juist bij vrijwillige initiatieven uit de samenleving terecht moet komen, zoals dorpshuizen, sportclubs en buurtverenigingen? Mijn kernvraag hierbij is: hoe zorgt de minister ervoor dat de zeggenschap en het eigenaarschap echt bij de gemeenschap komen te liggen? Voorzitter. In de Staat van Groningen lezen we dat de NCG verwacht dat de versterkingsoperatie rond 2032 is afgerond. Het Staatstoezicht op de Mijnen plaatst daar kanttekeningen bij, omdat dit door onzekerheden is omgeven en de voortgang afhankelijk is van de uitvoerbaarheid en de aard van resterende dossiers. Wat is volgens de minister een realistische verwachting voor de einddatum van de versterkingsoperatie? We weten dat de NCG de opdracht geeft om zo snel mogelijk af te ronden, maar we weten ook dat mensen al jaren wachten op versterkingsadviezen. Ik heb er al eerder naar gevraagd, maar wanneer zijn de laatste versterkingsadviezen eindelijk afgerond? Naar aanleiding van het ACVG-rapport over de versterkingsadviezen zeg ik: Groningers moeten kunnen rekenen op duidelijke en betrouwbare beoordelingen. Mijn vraag aan de minister is wat er inmiddels is gedaan om bewoners duidelijkheid te geven. Voorzitter. Ik heb geluisterd naar de podcast over de Staat van het Kerngebied 2026 van de Groninger Bodem Beweging. Die schetst een pijnlijk beeld. Ze hebben een rapport opgesteld met antwoorden van mensen uit het kerngebied. Dat schetst echt een ander beeld dan de cijfers uit de Staat van Groningen, een beeld dat langdurige onzekerheid, twijfel en ontevredenheid weergeeft. Ze geven eigenlijk aan dat er twee verschillende werelden zijn: het kerngebied en het gebied zoals omschreven in de Staat van Groningen. Hoe kijkt het kabinet naar de Staat van het Kerngebied? Kan de minister zich voorstellen dat er in de Staat van Groningen een vertekend beeld ontstaat als iedereen meegerekend wordt? Eigenlijk is mijn zorg hier of het kerngebied niet wegvalt binnen de bredere cijfers. Is er wel genoeg aandacht voor de hardst getroffen gebieden? Kan de minister toezeggen dat hij dat voortaan meeneemt in de tevredenheidscijfers voor het kerngebied en dat ook apart terug laat komen in toekomstige rapportages? Dank u wel.