Bonaire, Sint-Eustatius en Saba

Brontekst

Mevrouw Tseggai (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Goedemiddag. Bon dia en good morning, zeg ik tegen de mensen aan de andere kant van de oceaan. Vandaag bespreken we alle zaken die spelen op de BES-eilanden. Ik vind het lastig, want het is best een breed debat en de spreektijd is beperkt, dus ook ik zal moeten kiezen. Allereerst heb ik met interesse de beleidsbrief van het nieuwe kabinet gelezen. Ik vind het goed om te zien dat het kabinet een aantal heldere prioriteiten stelt, maar op sommige punten is de brief wat abstract en daar heb ik dus een aantal vragen over. Allereerst is het voor GroenLinks-PvdA van groot belang dat de inwoners van de BES-eilanden als volwaardige inwoners van het land Nederland worden gezien en dus ook op gelijkwaardige voorzieningen aanspraak kunnen maken. Al sinds 2010 is het "comply or explain"-principe het uitgangspunt voor Caribisch Nederland, maar toch is er op tal van vlakken nog geen sprake van comply, terwijl hier geen zwaarwegende redenen voor zijn. De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, de Ombudsman en ook de rechter in de klimaatzaak Bonaire hebben de rijksoverheid opgeroepen c.q. verplicht om meer te doen, zodat de inwoners van Caribisch Nederland dezelfde bescherming en rechtszekerheid hebben als de inwoners van Europees Nederland. Met name bestaanszekerheid, gezondheidszorg, onderwijs en connectiviteit in bredere zin en de gevolgen van de klimaatverandering zijn zaken waarin de verschillen tussen Europees Nederland en Caribisch Nederland onevenredig groot zijn. Mijn oud-collega Raoul White heeft hier eerder ook een motie over ingediend. Ik hoop dat het kabinet in de brief die hierover nog voor de zomer komt met concrete maatregelen en een tijdpad zou willen komen om die achterstand in te lopen. Ik zou dan ook graag een kabinetsreactie willen ontvangen op de aanbevelingen van de NCDR. Ik hoor graag hoe de staatssecretaris hiernaar kijkt. Als we het inhoudelijk over de sociale voorzieningen hebben, zien we nog steeds grote verschillen. Er is relatief veel armoede op de BES-eilanden. Bij de komende begroting zal het kabinet een maatregelenpakket presenteren. Ik zie daarnaar uit, maar ik hoor ook graag alvast van de staatssecretaris waar hij aan denkt. Ik ben ook benieuwd wat hij tijdens zijn recente kennismakingsbezoeken aan de eilanden op dit vlak heeft opgehaald. Voorzitter, dan iets anders. In Europees Nederland spreken we vaak over de weerbaarheid van de samenleving. Ook voor Caribisch Nederland is dit denk ik van groot belang, misschien juist wel extra. Twee weken geleden kwam de Rekenkamer met het rapport waar een aantal van mijn collega's al aan refereerden. Daarin staat bijvoorbeeld dat er op Saba maar één dag drinkwater op voorraad is. Juist omdat die eilanden erg afhankelijk zijn van import, zouden er voldoende strategische voorraden moeten zijn. De reactie van het kabinet op deze aanbevelingen verbaasde mij toch een beetje, want de aanbevelingen om strategische voorraden aan te leggen lijkt niet te worden opgevolgd. Mijn simpele vraag het kabinet is: waarom niet? Wat is het kabinet dan wel van plan om te doen om mensen op de eilanden meer weerbaar te maken in crisis- en noodsituaties? Voorzitter. Dan kom ik als laatste bij twee punten over Bonaire. Ik begin met Selibon. Daar ging het net al even over. Gisteren ontvingen we die brief van het kabinet, waarin een aantal concrete stappen stonden. Ik ben blij dat er stappen worden gezet en ik ben ook blij dat de aanbevelingen van de Ombudsman serieus worden opgepakt. Maar eerder was er geen budget beschikbaar voor een duurzame oplossing. Kan de staatssecretaris toezeggen dat de financiën in ieder geval geen reden zullen zijn voor uitstel van noodzakelijke vervolgstappen, ook met het oog op de gezondheid van omwonenden? Tot slot heb ik nog een hele concrete vraag over Bonaire. Ik vraag me af hoe het staat met de buslijn op Bonaire, en welke stappen het kabinet daarop heeft gezet.

Versie 95eed84c2b287f74ac895c239d65f2ea66a6c8cdfa2f1692a25f9953e164ff14 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.