Voortgang klimaatbeleid

Brontekst

De heer Klos (D66): Dank u wel, voorzitter. Klimaatbeleid kun je niet jarenlang uitstellen zonder dat de rekening oploopt. Het is als een huis met achterstallig onderhoud: hoe langer je wacht, hoe duurder en ingewikkelder het herstel. Mensen merken dat aan hun energierekening, bedrijven aan oplopende kosten en onze natuur aan de steeds grotere schade. We weten ook dat het anders kan. Met Rob Jetten als klimaatminister kwam Nederland van een achterstand op een voorsprong. In korte tijd werden we onafhankelijk van Russisch gas, wereldkampioen zonnepanelen en Europees kampioen laadpalen. Nu moeten we weer gaan versnellen: voor lagere rekeningen, schone groei en minder afhankelijkheid van fossiele energie. Daarvoor zijn drie dingen nodig: wat voor 2030 kan, moet sneller, mensen moeten de vooruitgang merken in hun portemonnee en we moeten afbouwen wat we niet meer nodig hebben. Voorzitter. Allereerst dat 2030-doel. Dankzij twee jaar stilstand en politieke verlamming, is dat doel verder weg geraakt. Het nieuwe kabinet erkent die realiteit, maar houdt de ambitie vast en wil met volle kracht aan het werk om het doel ook te gaan halen. Dat betekent dat je geen maatregelen kunt laten liggen die de komende jaren nog verschil kunnen maken. Tempo begint bij de energietransitie, maar de daarvoor noodzakelijke infrastructuur heeft vertraging opgelopen. Het kabinet gaat daar nu dus ook stappen op zetten, bijvoorbeeld met de crisisaanpak voor netcongestie, waarmee procedures voor uitbreiding van het elektriciteitsnet worden verkort. Met de investeringen in Aramis wordt een belangrijk knelpunt voor verduurzaming van de industrie aangepakt. Dat zijn concrete stappen, waar we ook mee moeten doorgaan. De vraag is nu of de minister in dit debat ook kan toezeggen dat zij maatregelen en projecten die voor 2030 aantoonbaar extra klimaatwinst opleveren, gaat versnellen. Het is goed dat de minister werkt aan een voorjaarspakket om de klimaatdoelen te halen. Dat sluit ook logisch aan bij die nieuwe, aangescherpte Europese wetgeving. Maar laten we niet wachten op maatregelen die we nu al kunnen nemen, want alles wat nu kan, kunnen we ook beter nu doen. Daarom vraag ik of de minister kan toezeggen dat zij maatregelen die eerder gereed zijn, ook al eerder kan aankondigen. Voorzitter. Voor mensen thuis gaat het klimaatbeleid over hele concrete vragen: "Kan ik mijn energierekening betalen? Kan ik betaalbaar van a naar b?" Fossiel is heel duur en onberekenbaar, terwijl groen stabieler kan zijn en een goedkopere toekomst kan hebben, maar dan moeten we daar wel voor zorgen. Voor iemand in een slecht geïsoleerd huis betekent verduurzaming minder tocht, meer comfort en een lagere energierekening. Daarom wil D66 werk maken van het Nationaal Isolatie Offensief, voor warmere huizen en structureel lagere kosten. Juist huishoudens die niet zomaar duizenden euro's kunnen investeren, moeten daarvan kunnen profiteren. Hetzelfde geldt voor mobiliteit: elektrisch rijden wordt steeds aantrekkelijker, maar is nog niet voor iedereen betaalbaar. Wij willen elektrisch rijden dus bereikbaar maken voor iedereen, met betaalbare tweedehands auto's, social lease en toegankelijke deelauto's. Daarom heb ik twee vragen aan de minister: kan zij toezeggen dat zij in dat voorjaarspakket gaat komen met concrete voorstellen voor de gebouwde omgeving en de mobiliteit, met lagere energiekosten voor huishoudens als uitgangspunt? Kan zij zorgen voor voldoende en langjarige steun, juist voor huishoudens die niet zomaar zelf kunnen investeren in isolatie of schoner vervoer? Voorzitter. Dan fossiel. Ik ben er trots op dat Nederland als tweede land van de wereld een routekaart presenteerde voor het afscheid nemen van olie, gas en kolen. Maar er mag best nog een tandje bij; een routekaart zonder eindbestemming blijft vooral een verzameling afslagen. Mijn vraag is daarom simpel: is de minister dan ook bereid om, net als Duitsland, bij de verdere uitwerking die al is aangekondigd, een einddatum voor fossiele energie vast te stellen? Daarnaast hebben we in het coalitieakkoord afgesproken dat we gaan werken aan het afbouwen van fossiele subsidies, natuurlijk zo veel mogelijk in Europees verband; dat is verstandig. Daarom vraag ik de minister of zij kan toezeggen dat ze zich tijdens de volgende Energieraad actief gaat inzetten voor de Europese afbouw van die fossiele subsidies. Waar Nederland zelf aan zet is, hoeven we ook niet op Brussel te wachten. Kan de minister dus toezeggen dat zij de fossiele voordelen die Nederland nationaal kan afbouwen, ook op tafel kan leggen als dekking voor de besluitvorming die in het voorjaar noodzakelijk zal zijn? Voorzitter, dank u wel. Dat waren mijn vragen.

Versie 658776704972f633d6b00f12b8c992e1eabf3bcd08c70d0f4a8689a0e56b4b1a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.