Voortgang klimaatbeleid

Brontekst

De heer Jumelet (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik was onlangs in gesprek met een aantal jongeren. Een van hen vroeg: bent u ook voor het klimaat? Ja, natuurlijk ben ik dat. Dat was mijn antwoord. Ook het CDA vindt dat we de aarde goed moeten doorgeven aan volgende generaties. Geen enkel misverstand. Daar moeten we samen aan werken. Voorzitter. Met deze ervaring in gedachten hebben we vandaag dit commissiedebat over de voortgang van het klimaatbeleid. Maar zouden we het dan eigenlijk juist niet veel meer moeten hebben over de voortgang van de uitvoering? Eén belangrijke vraag: krijgen we het klimaatbeleid ook daadwerkelijk voor elkaar? Want we kunnen nog zo veel mooie doelen formuleren en nieuwe plannen maken, maar als het in de uitvering spaak loopt, komen we niet verder. In de komende jaren komt het daarom vooral aan op doen. Voor onszelf, maar vooral voor de volgende generaties. Voorzitter. De ambities en de doelen staan, maar in de praktijk lopen we tegen allerlei knelpunten aan. Denk aan netcongestie, vergunningverlening, stikstof, infrastructuur en het tekort aan technisch personeel. De minister schrijft er ook over. Daar is wat het CDA betreft winst te halen. Het ministerie en deze commissie moeten daarom geen beleidsmachine worden waarin we elkaar feliciteren als het beleid is vastgesteld. Gebak eten doen we wat mij betreft pas met elkaar als het in de uitvoering ook lukt. Een vraag aan de minister. Welke knelpunten heeft zij in het afgelopen jaar daadwerkelijk opgelost? Waar heeft zij concrete doorbraken weten te versnellen? Voorzitter. Een steeds belangrijker wordend onderdeel van ons klimaatbeleid zal koolstofverwijdering ofwel carbon management zijn. Om de klimaatdoelen voor de langere termijn te halen is alleen het verminderen van de uitstoot niet voldoende. We zullen ook het verwijderen van CO2 uit de atmosfeer nodig hebben. We moeten nu investeren in de technologie, de infrastructuur en de kennis die nodig is. Het is goed dat in het coalitieakkoord is afgesproken dat we nationale innovaties voor negatieve emissies gaan stimuleren en internationaal werken aan een kenniscluster voor carbon management. Maar ook hier geldt: het gaat uiteindelijk om de uitvoering. Een voorbeeld. SeaO2 is een Delftse start-up die werkt aan direct ocean capture. Het bedrijf heeft de technologie inmiddels in de praktijk getest en wil de stap maken naar industriële toepassing. Daarvoor is forse financiering nodig, die niet makkelijk te vinden is, zo las ik ergens. Een vraag aan de minister. Wat is er concreet gedaan om Nederlandse innovaties op het gebied van koolstofverwijdering te stimuleren? Hoe staat het met het aangekondigde kenniscluster voor carbon management? Wanneer kunnen we daar concrete resultaten van verwachten? En de vraag is toch ook wel: hoe kijkt de minister aan tegen het feit dat deze innovatieve Nederlandse start-up publiekelijk aandacht moest vragen voor zijn financieringsprobleem? Voorzitter. Dan de maatwerkafspraken met de industrie, specifiek de regionale en industriële clusters. Het CDA ziet ook hier kansen. Juist in regio's en clusters komen bedrijven, energie-infrastructuur, kennisinstellingen en overheden bij elkaar. Daarom vinden we het goed dat het kabinet nieuwe maatwerkafspraken meer wil richten op clusters en gebieden. Maar om er een succes van te maken moet het maatwerk ook gaan over het oplossen van de knelpunten die in zo'n regio spelen. Ook hier geldt wat mij betreft het uitgangspunt: geen gebak voordat de investeringen in verduurzaming daadwerkelijk van de grond komen. Kan de minister aangeven wanneer we de eerste concrete resultaten van deze nieuwe regionale aanpak kunnen verwachten? Voorzitter. Klimaatbeleid is bij uitstek een onderwerp waarbij we verder moeten kijken dan alleen de eigen landsgrenzen. De EU-doelen voor 2040 en 2050 zijn duidelijk. Het kabinet heeft aangegeven dat Nederland zo veel mogelijk wil aansluiten bij die Europese aanpak. In het voorjaar van 2027 zal, als dat nodig blijkt, een beslissing vallen over eventuele aanvullende nationale maatregelen. Een vraag daarover. Wat kunnen we in het voorjaar van 2027 nu precies verwachten? Waar zal naast het Europese pakket naar verwachting nog nationale aanvulling nodig zijn? Welke nationale maatregelen zijn daarvoor in beeld? Collega Van Oosterhout vroeg er ook al naar. Kunnen we daar toch met elkaar al wat over horen? Voorzitter. Dat brengt mij bij een laatste punt, namelijk hoe we de Nederlandse klimaatprestatie meten. Het CDA vindt dat we bij klimaat- en energiebeleid niet alleen naar de postzegel Nederland moeten kijken. Neem het voorbeeld van de elektriciteitsproductie. De uitstoot van de Nederlandse elektriciteitssector steeg in 2025 tot ongeveer 2 megaton, met name doordat er meer elektriciteit werd geproduceerd voor de buitenlandse vraag. Maar de bijbehorende uitstoot komt in de Nederlandste cijfers terecht. Het CDA vindt dat je daar dan in de beoordeling van de klimaatprestatie ook rekening mee zou moeten houden. Een vraag daarover. Is de minister bereid te onderzoeken hoe we, bijvoorbeeld in de KEV, beter rekening kunnen houden met deze grensoverschrijdende effecten? Afsluitend, voorzitter. Er is meer aandacht nodig voor de uitvoering van ons klimaatbeleid, is mijn betoog vandaag. Daar hoort bij dat we knelpunten oplossen, innovaties opschalen en investeringen mogelijk maken, en dat we bij ons klimaat- en energiebeleid steeds kijken naar wat in Nederland en in Europa echt werkt.

Versie 658776704972f633d6b00f12b8c992e1eabf3bcd08c70d0f4a8689a0e56b4b1a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.