Toezicht op cryptomunten

De heer Slootweg (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ook ik begin met een citaat. "Crypto's zijn lastig te doorgronden, kwetsbaar voor misleiding, oplichting en manipulatie. De waarde is vooral gebaseerd op speculatie en in de regel ontbreekt een onderliggende waarde." Aldus Laura van Geest, voorzitter van de AFM. Daarbij kan handel in cryptovaluta gevolgen hebben voor de financiële stabiliteit van ons stelsel. Dat is voor het CDA reden genoeg voor goed toezicht en regulering. Maar op welk niveau zouden we dit toezicht en deze regulering moeten vormgeven? Omdat het over een digitaal product gaat en het gemakkelijk grensoverschrijdend uitwisselbaar is, is het voor ons logisch dat de regelgeving vanuit de Europese Unie komt. Vandaar dat we de Verordening Markten in Crypto-Activa, MiCA, verwelkomen. Want hiermee krijgen DNB en AFM mogelijkheden om financiële stabiliteit te bewaken en toe te zien op consumentenbescherming en marktregulering bij het uitgeven van crypto's. Voorzitter. Bij het ontwerpen van een markt is er een vraag- en een aanbodzijde. Allereerst heb ik een aantal vragen over de vraagzijde. Daar speelt voor ons de bescherming van de consument. De AFM beschrijft dat jongeren meer risico nemen met crypto, bijvoorbeeld door ze uit te lenen. Bovendien geeft ze aan dat de waarde vooral gebaseerd is op speculatie. Dit zorgt ervoor dat crypto's een grote aantrekkingskracht hebben op mensen met een gokverslaving. In de beslisnota bij deze brief staat dat de minister voor Rechtsbescherming een brief zal opstellen over de verslavingsgevoeligheid van handelen in crypto's. Wanneer mogen we deze brief ontvangen? Wat doet MiCA precies om jonge consumenten te beschermen of bewust te maken van risico's? En wat doet de AFM op dit vlak? Het CDA ziet graag dat de strenge regelgeving voor traditionele beleggingsreclames ook van toepassing wordt op cryptoreclames. We zien allerlei BN'ers en Amerikaanse acteurs die optreden als finfluencers. Ze claimen op social media en tv dat ze slapend rijk zijn geworden met crypto's. Is de minister het met het CDA eens dat ook reclame voor crypto moet vallen onder de strenge regelgeving voor beleggingsreclames? MiCA zegt iets over de transparantie, over vergoedingen die finfluencers ontvangen, maar zouden er volgens de minister niet aanvullende eisen met betrekking tot kennis en zorgplicht moeten zijn? Zij geven in feite gewoon financieel advies. In de Verenigde Staten heeft het fenomeen Kim Kardashian een boete gekregen van 1,2 miljoen dollar vanwege onrechtmatige reclame. Kunnen dergelijke boetes in de toekomst ook in Nederland worden uitgedeeld? Ten tweede de aanbodzijde. MiCA maakt een onderscheid tussen stablecoins en niet-stablecoins. De eisen voor stablecoins zijn stringenter dan voor niet-stablecoins. Waarom kiezen we niet voor uniforme regelgeving? Wordt het door het onderscheid niet aantrekkelijker, voor zowel de aanbieder als de consument, om te kiezen voor de niet-stablecoins? Denk aan de oude wet "bad money drives out good money". Welke mogelijkheden heeft de toezichthouder om in te grijpen wanneer iemand crypto's uitgeeft op bijvoorbeeld de Maagdeneilanden en geen informatie aanlevert of geen white paper opstelt? Hoe kan de toezichthouder de dienstverlening laten aanpassen of eventueel verbieden? De Amerikaanse toezichthouder klaagde cryptobeurs Binance aan omdat die illegale beleggingsproducten zou aanbieden, maar diezelfde producten werden daarna via Nederlandse dochterbedrijven rustig doorverhandeld. Vindt de minister dit wenselijk? Voorzitter, ik rond af. Het Basel-comité heeft het dringende advies gegeven dat banken niet meer dan 1% van de balans in cryptovaluta mogen aanhouden. Een kleine rondgang bij de Nederlandse banken leerde me dat geen enkele bank deze tot op heden op de balans heeft staan. Zorgt een dergelijk advies er juist niet voor dat banken cryptovaluta gaan aanhouden? Wordt door deze aanbeveling niet juist een risico geïntroduceerd in plaats van verkleind? Dank u wel, voorzitter.