Wijziging van de Luchtvaartwet BES ter invoering grondslag openbare dienstverplichting (36862)

Brontekst

De heer Ceder (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Ik wil allereerst natuurlijk mevrouw Zwinkels feliciteren met haar prachtige maidenspeech en haar veel succes wensen als collega-Kamerlid. Voorzitter. Dan naar de inhoud. Mensen kunnen naar hun werk. Dat kan met de auto of met de trein. Mensen pakken de fiets naar hun studie, naar de winkel of naar familie. Het is voor veel mensen in Nederland de dagelijkse gang van zaken, maar niet voor iedereen. In Caribisch Nederland zijn mensen vaak afhankelijk van het vliegtuig voor een ziekenhuisbezoek, studie of werk. Dat is niet omdat vliegen sneller is, maar vanuit noodzaak. Dat is een enorm verschil in levenswijze. Juist omdat het vliegtuig onontkoombaar wordt gebruikt, moeten verbindingen dus beschikbaar en betaalbaar zijn. Voorzitter. Dit wetsvoorstel maakt het wettelijk mogelijk om een openbaredienstverplichting, een PSO, te realiseren, zodat een minimumaanbod van lijnvluchten wordt gewaarborgd waar dat nodig is. Het is dus goed dat dit wetsvoorstel er ligt, maar over de invulling heb ik nog een aantal zorgen. Dat is ook de reden dat ik het onthamerd heb, omdat er een aantal punten zijn die ik aan de voorkant duidelijk wil krijgen. Voorzitter. De noodzaak van een openbaredienstverplichting is groot, maar ik maak me zorgen over de inzet en de daadwerkelijke uitvoering van dit kabinet. Eerder heeft mijn fractie gevraagd of de regering daadwerkelijk voornemens is om een PSO vast te stellen. Dat je een wet hebt waarin dat kan, betekent niet dat het gaat gebeuren. Een ja of een nee kwam er gewoon niet. Wel liet de minister weten dat er een actualisatie loopt van de kosten en de verschillende opties van de PSO op bepaalde routes. Ik ben dus nog niet gerustgesteld, maar het is wel belangrijk en de eilanden vragen hier al heel lang om. Kan de minister toelichten wanneer hij gaat besluiten om gebruik te maken van de wettelijke mogelijkheid en wanneer hij dit bijvoorbeeld niet gaat doen? De minister wil kijken naar gebieden waar luchtvervoer essentieel is om de sociale, maatschappelijke en economische ontwikkeling in stand te houden. Ik ben blij te lezen dat hier ook wordt gekeken naar sociale ontwikkelingen. In de wettekst lees ik dit niet overal terug. Daarom heb ik een amendement ingediend, zodat dit wel consistent in de wet staat. De begrippen "sociaal", "maatschappelijk" en "economisch" zijn vrij abstract en geven de minister de beleidsvrijheid. Kan de minister toelichten hoe hij deze begrippen invult? Voorzitter. Ik denk een stap verder in het proces. Ik ga ervan uit dat de minister uiteindelijk besluit, en ook snel, om een openbaredienstverplichting in te stellen. In de wet lees ik dat de minister de toegang tot de luchtdiensten kan beperken tot één protocolmaatschappij voor de duur van ten hoogste vijf jaar. Kan de minister een situatie schetsen waarin dit korter dan vijf jaar zou zijn? Voorzitter. De PSO moet uiteindelijk worden geëvalueerd, maar volgens deze wet pas na zeven jaar. Een evaluatie is nuttig, maar in mijn ogen is zeven jaar een te lange periode om de doelen, namelijk lagere ticketprijzen en consistentie, af te wachten voordat we verdere stappen nemen. Hoe ziet de minister dit? Er zit in de wet een monitoringsplicht zonder duidelijke termijn. Daarom heb ik ook op dit punt een amendement ingediend. Ik verwacht dat bij deze monitoring gekeken wordt of het doel behaald wordt, met nadrukkelijk ook inbreng van de openbare lichamen en vliegtuigmaatschappijen. Ik wil aan de minister vragen hoe hij de monitoring voor zich ziet en of hij kan toezeggen dat ook de stem van Caribisch Nederland, de eilandsraden en ook andere betrokken partijen op de eilanden, serieus meegenomen wordt. Die hebben namelijk niet altijd het gevoel dat dat het geval is. Voorzitter. Met voldoende aanbod van vliegroutes houdt het niet op. Het zal ook betaalbaar moeten zijn voor de inwoners. Vliegen tussen Bonaire en Sint-Eustatius kan oplopen tot 800 dollar. Vliegen van Bonaire naar Europees Nederland kost 2.000 dollar. Dat is voor veel mensen een maandsalaris. Is de minister het met mij eens dat de vliegtickets binnen het Koninkrijk en tussen de eilanden betaalbaar moeten zijn? Anders heeft een PSO namelijk weinig nut. In de memorie van toelichting lees ik dat een vastgestelde maximumticketprijs kan worden verplicht in het programma van eisen. Er zijn ook een aantal landen waar dat gedaan wordt, daar waar er sprake is van overzeese gebieden of dergelijke constructies. Welke redenen zijn er om hier gebruik te maken van een kan-bepaling in de wet, vraag ik aan de minister. Voorzitter. Wanneer de minister besluit tot de openbaredienstverplichting is het programma van eisen dus cruciaal. Daarom zou ik graag van de minister willen weten hoe dit programma tot stand komt, hoe de eilanden een rol krijgen en hoe de Kamer hierover geïnformeerd wordt. Voorzitter. Dan over Winair. In het verleden heeft het kabinet geprobeerd om betaalbare vliegverbindingen in het Caribisch gebied te realiseren via een deelneming in Winair. Dat was op z'n zachtst gezegd geen succesverhaal. Ik ben benieuwd hoe de minister hier een vervolg aan gaat geven en hoe hij terugkijkt op dit besluit, ook in het licht van de wet die nu voorligt. Tot slot, voorzitter. Aan het begin zei ik dat ik blij ben dat dit wetsvoorstel er ligt. Er zijn nog een aantal stappen voordat dit daadwerkelijk geïmplementeerd gaat worden, het liefst zo snel mogelijk. Een goede koers is namelijk belangrijker dan volle snelheid. Ik kijk daarom uit naar de beantwoording. Dank u wel.

Versie bb07a56f7181156432fe49e815baad9cc2663b9872921b7e32a7a923e6dd3acc · Officiële bron.