Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

Minister Van Oosten: Voor de goede orde: dat laatste wil ik ook helemaal niet, integendeel zelfs. Ik ben de eerste om te onderkennen dat er zeer zeker een samenhang kan zijn. Absoluut. Geen enkele twijfel over. Het kan heel goed zijn — dat is ook in essentie het vraagstuk waar we het over hebben — dat in de omgeving van een kroongetuige het stelsel bewaken en beveiligen moet worden ingezet. Dat kan absoluut aan de orde zijn in de voorbeelden zoals u die noemt, maar ik ga mij over individuele zaken niet uitlaten. Maar ik vind het ook belangrijk om aan te geven als het gaat om de kroongetuigenregeling waar we voor staan en welke verbreding we hebben enzovoort. Dat hangt niet altijd exact samen en loopt niet altijd exact samen met het stelsel bewaken en beveiligen. Laten we daar echt heel goed over … De inzet moet niet een andere zijn; even voor de goede orde. De heer Koops vraagt hoe het ervoor staat met de nieuwe kroongetuigenregeling en hoeveel geld de overheid beschikbaar gaat stellen voor het implementeren van de regeling. De consultatie van de nieuwe kroongetuigenregeling is op 13 juni gestart. De eerste reacties zijn ontvangen en ik verwacht de laatste reacties van de betrokken ketenpartners eind deze maand. Daarna gaat het wetsvoorstel in het kader van het wetsproces ter advisering naar de Raad van State. Na verwerking van het advies van de Raad van State gaat het wetsvoorstel naar de Kamer en gaan we met elkaar in gesprek over dit uiterst belangrijke onderwerp. Maar we moeten dat eventjes opgehaald hebben en vanzelfsprekend verwerkt hebben. De precieze uitvoeringsconsequenties, dus als het gaat om geld en dat soort vragen, zijn uitgevraagd in het kader van de nu lopende consultatiefase. Die loopt eigenlijk nu. Wel hebben we structurele middelen gereserveerd — vergeef mij dat ik nu niet meteen het bedrag weet — voor de dekking van de kosten van de nieuwe regeling. Dit gaat om 6 miljoen, hoor ik rechts van mij. Dan heeft u bij dezen ook het bedrag. De heer Boswijk stelt de vraag of de veiligheid van een kroongetuige uit het Marengoproces op orde is, aan welke eisen dit moet voldoen en of de personen om de kroongetuige heen, zoals de familie en de advocaat, goed worden beveiligd. Daar hadden we het net over: de omgeving. Het spreekt vanzelf dat ik over individuele strafzaken geen uitspraken kan doen. Dat wil ik niet en dat doe ik ook niet, maar gelet op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid — mevrouw Mutluer verwees er al naar — en de kabinetsreactie is er extra aandacht voor de noodzakelijke beveiliging van kroongetuigen en personen in hun omgeving. Het punt dat ik net probeerde te maken — vergeef me als dit niet duidelijk was; dat is dan misschien mijn onervarenheid in dit ambt — is dat de afspraak is gemaakt dat voorafgaand aan het sluiten van een potentiële kroongetuigendeal het Openbaar Ministerie afstemming met de NCTV zoekt, waarbij ik ervan uitga dat u allemaal weet wat die termen betekenen, om samen een afweging te maken tussen de nevengeschikte belangen van opsporing en veiligheid. Dat gaan we ook wettelijk verankeren in de kroongetuigenregeling. Met andere woorden, een deal wordt alleen maar gemaakt als die verantwoord wordt geacht met het oog op de veiligheid van alle betrokkenen. Meneer Koops, u vraagt ook: wat verklaart het dat de gehele straf zo meteen voorwaardelijk kan worden opgelegd? Dat zit voor een deel natuurlijk ook in de wetsbehandeling, dus laten we de discussie daar dan ook voeren. Op dit moment kan aan een kroongetuige maximaal de helft van een gevangenisstraf die de rechter heeft opgelegd of die een rechter voornemens was op te leggen aan strafvermindering worden geboden. Daarmee is de regeling nu vooral interessant voor een verdachte of veroordeelde die met een relatief lange strafdreiging te maken heeft, echt van jaren. Dat is vaak niet het geval voor mensen met een relatief kleine rol in een crimineel netwerk. Ik lees "kleine rol". Het is natuurlijk een relatief kleine rol, maar het is evengoed nog steeds een foute rol. Maar het is dus wel een relatief kleine rol. Voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit zijn ook verklaringen van personen met een meer ondersteunende rol van grote betekenis. Daarom voorziet de nieuwe kroongetuigenregeling in een voorwaardelijke strafkorting tot 100% voor verdachten tegen wie onder normale omstandigheden tot maximaal zes jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf wordt geëist. Dat is zo omdat we anders … Maar daarover gaan we met elkaar in discussie. Dat ligt nu ook in consultatie. Laten we niet te veel vooruitlopen op wat we er allemaal van vinden. In de consultatie wordt nu de veronderstelling neergelegd dat we ze anders onvoldoende mee krijgen in de mogelijkheid tot het sluiten van zo'n deal.