Vreemdelingen- en asielbeleid

Brontekst

Mevrouw Van Vroonhoven (NSC): Voorzitter, dank u wel. Ik zie dit als een belangrijk wrap-updebat, om te kijken waar we staan en waar we naartoe willen, zo aan het einde van deze kabinetsperiode. Ik zal twee speerpunten aankaarten, als eerste de Europese kant van de zaak, met name het EU-Migratiepact, en ten tweede de doorstroom. Ons asielbeleid loopt structureel vast, juridisch, praktisch en ook politiek. Dat moeten we met elkaar erkennen. Zolang iedereen de grens hier bereikt en hier ook gewoon asiel kan aanvragen, verliezen we de grip op wie zich hier vestigt. Wij vinden dan ook dat we toe moeten naar gecontroleerde routes. We willen ook echt actief ontmoedigen en op deze manier de instroom zo veel mogelijk beperken. Alleen zo herstellen we het draagvlak voor de echte vluchtelingen, vinden wij. We hopen dat we op deze manier ook politiek weer tot iets kunnen komen. Wij vinden het ook goed, zeg ik tegen de minister, dat er nu afspraken zijn gemaakt met Uganda over een terugkeerhub. Precies dit soort instrumenten bepleiten we al sinds onze oprichting. Maar wat we hebben geleerd van de migratiedeal met bijvoorbeeld Egypte, is dat de geldstromen echt wel gefaseerd moeten worden ingevoerd en ook gekoppeld moeten zijn aan aantoonbare vooruitgang op het gebied van terugkeer. Verbetering van de mensenrechten in het partnerland is wat ons betreft ook belangrijk. Daarom heb ik de volgende opdracht aan de minister, namelijk om niet in één keer geld over te maken terwijl de voortgang uitblijft. Is de minister het met ons eens dat bij dit soort partnerschappen de gelden voldoende maar gefaseerd moeten worden uitgekeerd en aan directe doelstellingen moeten worden gekoppeld? Hoe ziet het beoogde tijdpad eruit? Hoe ziet de deal er concreet uit? Voorzitter. Dan het EU-Migratiepact. Daar maken wij ons echt zorgen over. Het dreigt in de praktijk te verworden tot een Europese spreidingswet. Vanaf 2026 komen er solidariteitsmechanismen. Lidstaten nemen asielzoekers van elkaar over, kopen dit af of leveren operationele steun. Als veel landen afkopen en de ondergrens aan herplaatsing dus niet kan worden gehaald, betekent dat dat Nederland ook verplicht asielzoekers moet gaan opnemen. Wij maken ons daar zorgen over. We willen ook dat dit Migratiepact ons systeem systematisch ontlast. Wij vragen het kabinet om in Brussel te sturen op criteria die recht doen aan de Nederlandse situatie. Onze asielketen is zwaar overbelast. Slechts 20% van de Dublinclaimanten gaat terug naar het land van aankomst. We hebben een van de meest oververhitte woningmarkten ter wereld. Zorg dat dit meeweegt. We gaan hier anders echt gigantisch de mist in. Ik heb vier vragen hierover aan de regering. Eén. In aanloop naar de JBZ-Raad volgende week willen wij dat formeel wordt erkend dat ons land een hoge migratiedruk heeft. Kan de minister dit in Brussel aankaarten en ons informeren over de onderbouwing ervan? Twee. We willen graag dat bevestigd wordt dat Nederland geen relocaties accepteert zolang de buitengrenzen en de terugkeer niet aantoonbaar werken. Is de minister dit met ons eens? Drie. We willen dat de Kamer geïnformeerd wordt over het beoogde bod van de regering, dat uiterlijk 15 januari moet worden ingediend. Voor 15 december moet het kenbaar gemaakt worden. Waarop zien die scenario's expliciet? Wat wordt meegenomen? Waarop gaat het gros van de lidstaten inzetten? Ten slotte. Vervolgens willen wij dat de regering borgt dat de belangen van Nederland ook echt worden neergezet. Wat wordt onze inzet hierbij? Ten slotte, voorzitter, de doorstroom. Ik noemde het al even in een interruptie: zolang die doorstroom niet wordt aangepakt, blijft onze keten muurvast zitten. Bijna 19.000 statushouders zitten nu in die overbezette COA-plekken. Wij willen dus heel graag dat er ingezet wordt op desnoods modulaire of containerwoningen. Wij willen dat die toegankelijk worden voor statushouders maar ook voor andere, Nederlandse urgente woningzoekenden. Wij vragen aan de minister of zij bereid is om hierop in te zetten. Voorzitter, afrondend. Wij kiezen dus voor meer grip en rechtvaardigheid. De effectieve terugkeer is voor ons belangrijk. We willen dat er alleen bescherming is voor de mensen die het echt nodig hebben. De doorstroom moet echt sneller en effectiever. Dit alles moet de keten ontlasten en moet de praktijk ook beter werkbaar maken. Voorzitter, dank u wel.

Versie 0b91a8655a0fbaf717a1add04f8dd6210934e8460ae7a9323751473fb184e460 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.