de Staat van de Europese Unie

Brontekst

De heer Klos (D66): Voorzitter. De Europese politiek heeft het idee van soevereiniteit herontdekt. Dat is goed nieuws, maar we bekijken soevereiniteit nog steeds veel te veel nationaal. De werkelijkheid is anders. Onze veiligheid, onze economische weerbaarheid en onze geopolitieke slagkracht stoppen niet bij de grens. De waarheid is simpel. Onze soevereiniteit zal Europees zijn of zij zal niet zijn. Europa is geen thema naast andere thema's. Europa is een perspectief. Nederland zal alleen slagen als we in alles steeds meer samen opereren, de buitenwereld naar binnen trekken en de grenzen in ons denken wegnemen. Nergens wordt dat duidelijker dan bij twee van de grootste Europese opgaven van dit moment: uitbreiding en defensie. Daar wil ik het vandaag over hebben. Een groter Europa is een meer soeverein Europa. De uitbreiding naar de Westelijke Balkan, Oekraïne en Moldavië verkleint de ruimte waarin Rusland en China invloed kunnen uitoefenen. Zij maakt onze markt machtig, wat ons minder kwetsbaar maakt voor misbruik van onze afhankelijkheden. Oekraïne biedt ook de grondstoffen en de goedkope energie die we nu onvoldoende hebben om zelfstandig te handelen, en het heeft het sterkste en modernste leger van Europa. Bovendien dwingt de uitbreiding Europa ook om zelf te hervormen. In 2030 kunnen er 30 leiders in de Europese Raad zitten. Dat zullen ook bestaande lidstaten alleen houdbaar achten als de instituties veranderen: minder veto's, een kleinere Commissie, een flexibele begroting. Al deze voordelen voor Nederland hebben het kabinet ertoe gebracht een stap naar voren te zetten. Het beleid beweegt weg van business as usual, stopt met automatisch nee zeggen en begint met het omarmen van de creativiteit die we nodig hebben nu de nood wetten gaat breken. Mijn fractie mist een visie in de voorstellen op de versnelling en verbetering van het stroperige proces dat sommige landen nu cynisch maakt. Samen met VVD, CDA en PRO hebben we daar om gevraagd. Wil het kabinet daadwerkelijk tussentijds rechten, niet alleen economisch maar ook politiek, verlenen aan kandidaat-lidstaten? Graag een reactie. Voorzitter. We staan met Europa op een kruispunt. We hebben hier al eerder gestaan, 70 jaar geleden. Militaire dreiging uit Moskou, terugtrekkende bewegingen in Washington, internationale spanningen en interne vertwijfeling. De Europese eenmaking is niet alleen een vredesproject, maar ook een antwoord op een doorgedraaide buitenwereld, toen en nu. Toen leidde het tot de oerknal van de Europese integratie. Kort daarna werd er werk gemaakt van een ander revolutionair idee: de Europese Defensiegemeenschap. Het Pleven-plan moest de nationale soevereiniteit versterken door er een Europese aan toe te voegen. Het wilde de nationale legers samenbrengen in één Europees verband, met één commando, één structuur en één strategische logica. Nederland tekende dat verdrag in 1952 en onze voorgangers hier in de Tweede Kamer gingen over tot ratificatie in 1954. Toch faalde het. Waarom? Frankrijk trok zich terug na het overlijden van Stalin onder druk van de nationalisten, communisten en enkele socialisten. Het idee van een geïntegreerde Europese defensie verdween voor decennia in de la van de geschiedenis. En nu? Wat doen we nu om Europa te verenigen en te verdedigen? We zien hoe kwetsbaar onze defensiecapaciteit is wanneer die nationaal georganiseerd blijft. Frankrijk kan slechts 80 tot 83 kilometer front verdedigen. Uit oefeningen blijkt dat het weken tot maanden kan duren voordat troepen vanuit heel Europa de buitengrens daadwerkelijk bereiken. Jaarlijks verliezen we als Europeanen tot 90 miljard aan duplicatie, inefficiëntie en gebrek aan gezamenlijke inkoop en planning. Zolang we in verdeelde slagorde blijven opereren, is meer doen niet noodzakelijk beter. Wij willen verder. Meer investeren, zeker, maar ook Europees integreren. Daar is grote publieke steun voor in Nederland en daar zullen wij ook het Europese succes van dit kabinet aan afmeten. Voorzitter. De Amerikaanse veiligheidsparaplu wordt ingeklapt waar we bij staan. Dan volstaat het niet om de huidige lappendeken aan losse samenwerkingsverbanden boven ons hoofd te houden. Daar heeft de storm die ons teistert geen kind aan. De Schumanverklaring stelde het op 9 mei 1950 al heel erg helder: de vrede kan niet gewaarborgd worden zonder creatieve actie, proportioneel aan de gevaren die de vrede bedreigen. Het is nu, op dit moment van maximale dreiging, dan ook tijd voor de volgende stap: een Europese defensie-unie. Vandaag zijn onze Nederlandse Europarlementariërs te gast. Zij gingen ons van links tot rechts al voor in de oproep tot een Europese defensie-unie. Laten wij, nu zij hier vandaag aanwezig zijn, de brug slaan en die ook vanuit Den Haag als eerste oversteken. Daarom vraag ik het kabinet dit jaar nog het voortouw te nemen bij de bouw van een Europese defensie-unie, samen met zo veel mogelijk lidstaten die dat willen en kunnen. Dank u wel, voorzitter.

Versie 482c22302db604d3f7ebf5accdbbb81f2107dadfe1fbcc3e4c14e33302459c59 · Officiële bron.