MIVD

Brontekst

Minister Brekelmans: Veel dank. De heer Ellian had ook nog een vraag over de Chinese voortgang bij sleuteltechnologieën als quantum. Hoe zorgen we ervoor dat wij onze voorsprong behouden? Een onderdeel van het beleid om die voorsprong te behouden is altijd de combinatie van investeren en beschermen, "promote and protect", zoals dat in goed Engels wordt genoemd. We moeten er dus voor blijven zorgen dat we ons investeringsklimaat voor dit soort technologieën, waaronder ook semicon, op orde houden en dat we daarin de juiste investeringen doen. De MIVD en de AIVD proberen natuurlijk tegelijkertijd goed te monitoren wat China, maar ook andere landen, doen om toegang te krijgen tot die kennis en die informatie. Vervolgens moet je natuurlijk, wanneer je dat waarneemt, ook de instrumenten hebben om er iets tegen te doen. Dan is er vaak een raakvlak met de meer economische instrumenten die we hebben, bijvoorbeeld investeringsscreenings. Kun je bijvoorbeeld tegenhouden dat Chinese staatsbedrijven Nederlandse bedrijven overnemen? Daar hebben we gelukkig deels de benodigde wettelijke instrumenten voor, maar je moet je altijd afvragen of die wel strikt genoeg zijn. Vervolgens is de kwestie: als je dat waarneemt, moet je ook de instrumenten in handen hebben om daar iets tegen te doen. Dan kom je vaak weer op het raakvlak met de meer economische instrumenten die we hebben, bijvoorbeeld investeringsscreenings. Als Chinese staatsbedrijven Nederlandse bedrijven willen overnemen, kun je dat soort dingen dan tegenhouden? Daar hebben we gelukkig deels wettelijke instrumenten voor, maar ik vind dat je je altijd moet afvragen: zijn die strikt genoeg? Dat vraagstuk is net zo goed aan de orde als het gaat om bijvoorbeeld Chinese studenten die naar Nederland komen en bepaalde studies volgen die over gevoelige kennis gaan: weten we dat voldoende af te schermen? Ik denk dat we daar op een heleboel terreinen stappen moeten blijven zetten, want we zien wat onze tegenstanders doen: die gaan daar ook steeds verder in. Daarbij is ook een ingewikkeldheid — en daar hebben wij onderling ook vaak wel discussie over — wat je kunt doen met de informatie die inlichtingendiensten hebben. Op dit moment is namelijk de taak van de inlichtingendiensten om dreigingen voor de nationale veiligheid te analyseren en die scherp te hebben, maar er is vaak nog een wettelijk hiaat om die informatie dan vervolgens te kunnen inbrengen bij de individuele beoordeling van een bedrijf of persoon. Ook is er nog wel een capacitair hiaat, want als je dat daadwerkelijk wil doen en die taak bij de diensten zou willen beleggen, wat kan, dan vraagt dat ook om veel meer capaciteit. Dus dat is de discussie die wij ook weleens hebben met elkaar: kunnen we daar meer een rol in spelen? Maar dan lopen we vaak tegen de capaciteit en wettelijke beperkingen aan. Maar als we daarin structureel iets willen doen, dan begint die vraag bij de politiek. Dan moeten we met elkaar besluiten dat we de bevoegdheden van de dienst willen uitbreiden, maar moeten we daarbij ook de mensen, de middelen en de wettelijke bevoegdheden regelen. Anders is het namelijk heel ingewikkeld.

Versie cd70cab94c640c25e73af105b0e8f807aafdca578ba570173f2339cd17390728 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.