de staat van de rechtsstaat

Brontekst

Mevrouw Van der Plas (BBB): Dank u wel, voorzitter. Johan Remkes zei enkele jaren geleden: "Ik ben geschrokken van de oprechte wanhoop in de ogen van redelijke mensen." Hij had het toen over boeren die al jaren leden en die nu nog lijden onder desastreuze regels en wetten en onder beschuldigingen dat ze gifspuiters, natuurvernietigers, dierenbeulen en fraudeurs zijn. Remkes omschreef die pijn in één zin. Bij PAS-melders, stikstofopkoopregelingen, gewasbescherming en Woo-verzoeken zijn het geen dossiers; dit zijn mensen. Dit zijn boerengezinnen die altijd hebben gedacht: als ik mij aan de regels houd, dan beschermt de overheid mij. Dat is echter niet zo. Ook vandaag zullen fracties weer grote woorden spreken over de rechtsstaat, grondrechten, bescherming tegen willekeur en vertrouwen in instituties, maar laat ik hier helder over zijn: de rechtsstaat moet niet alleen op papier kloppen, maar die moet ook gelden voor al die boerengezinnen in Nederland. Wat is de rechtsstaat waard voor een PAS-melder die alles deed wat de overheid van haar vroeg en vervolgens door diezelfde overheid in onzekerheid werd gestort? In één dag word je gewoon illegaal verklaard. Die onzekere situatie duurt inmiddels al zeven jaar. Wat gebeurt er vervolgens? Veehouders laten zich uitkopen en bouwen aan een nieuwe toekomst met akkerbouw. Wie staat er dan op de stoep? Dat is MOB, die dit wil tegenhouden omdat er gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Wat zegt de minister van LVVN als ik vraag of de minister weet dat dit gebeurt? Dan is het antwoord: dat is niet mijn verantwoordelijkheid. Wat is een rechtsstaat dan nog waard? Voorzitter. In een rechtsstaat staat de overheid niet tegenover haar burgers. In een rechtsstaat beschermt de overheid haar burgers, ook als die burger een stal of een akker heeft. Het eigendomsrecht en het recht op privacy zouden niet mogen afhangen van de vraag of je wel of geen boer bent. Eerlijke compensatie zou geen politieke gunst moeten zijn. Dat zijn basisbeginselen van een fatsoenlijke rechtsstaat. Voorzitter. Dat laatste is niet vanzelfsprekend. Kijk bijvoorbeeld naar de pelsdierhouders. De overheid zegt: u moet stoppen. De overheid moet dan ook eerlijk compenseren. Als een rechter uiteindelijk, na jarenlang procederen door pelsdierhouders, zegt dat die compensatie niet deugt, dan moet je als overheid herstellen wat er fout is gegaan. Dat gebeurde niet. Ze moesten het zelf maar uitzoeken. Dit is woestmakend onrecht. Hetzelfde geldt voor vuurwerkondernemers. In de wet staat dat het vuurwerkverbod alleen kan ingaan als ondernemers eerlijk worden gecompenseerd. Je kan als Kamer dan niet met grote woorden over rechtszekerheid spreken, maar vervolgens voorstellen voor een eerlijke compensatie wegstemmen alsof het niks is. Voorzitter. BBB ziet een patroon. Mensen worden aan de kant geschoven: burgers, boeren, pelsdierhouders, vuurwerkondernemers, kleine ondernemers. Het zijn mensen die hun hele leven hebben opgebouwd binnen de regels die de overheid zelf heeft gemaakt, vaak generaties lang, die dit dan in een dag vernietigd zien worden. Dan kom ik bij de privacy. Bij boeren ligt door de Woo, de Wet open overheid, tegenwoordig alles op straat. Bij boeren is het bedrijfsadres vaak ook het woonadres. Je huis is bij uitstek de plaats waar je je veilig moet kunnen voelen, maar het wordt hier heel normaal gevonden dat dit voor boeren niet zo is. De Nationale ombudsman onderzoekt inmiddels of de overheid de afgelopen jaren betrouwbaar heeft gehandeld richting boeren. Dat zo'n onderzoek nodig is, is tekenend voor hoe Den Haag met mensen omgaat. Daarom wil de BBB vandaag een simpele toezegging van de minister. Als wij hier wetten en wetgeving maken die ingrijpen in levens, bedrijven, eigendommen en gezinnen, dan horen daar rechtszekerheid, eerlijke compensatie en bescherming van privacy bij. Kan de minister op mijn betoog reflecteren? Kan hij als hoeder van de Grondwet reflecteren op de situatie van de pelsdierhouders? Kan hij als hoeder van de Grondwet ook reflecteren op de situatie van de vuurwerkondernemers? Kan de minister toezeggen dat hij binnen uiterlijk vier weken na de publicatie van het onderzoek van de Nationale ombudsman een kabinetsreactie met de Kamer deelt? Dank u wel.

Versie 36abc75b75b840f9196619d8b61c0688fe11255d4fd3ff19696e49a7e86a5b44 · Officiële bron.