China

Minister Klever: Voorzitter. Het is goed dat we dit debat met elkaar kunnen voeren. Ik zet mij binnen het kabinet in voor een Chinabeleid dat is gebaseerd op de Nederlandse belangen en dat rekening houdt met China als grote economische speler en belangrijke handelspartner. Tegelijkertijd houd ik ook de veiligheidszorgen in het oog. De strijd om kennis en grondstoffen en de oorlog in Oekraïne beïnvloeden de bilaterale relatie tussen Nederland en China. De relatie tussen de VS en China is uiteraard ook economisch van groot belang voor Nederland. Mondiale handelsspanningen raken ons ook, zoals collega Veldkamp al zei. We werken samen met de VS daar waar onze belangen samenvallen, en zo ook met China. We mogen het op een aantal terreinen oneens zijn met China, maar we hebben elkaar ook veel te bieden. Nederland is een open economie en gebaat bij een zo open en eerlijk mogelijke wereldhandel. Dat gezegd hebbende. Een wereld met oplopende geopolitieke spanningen vergroot de urgentie om onze economische weerbaarheid te vergroten en Nederlandse belangen internationaal te verdedigen. Soms staan deze belangen op gespannen voet met elkaar. Daar waar de nationale veiligheid in het geding is, neemt dit kabinet maatregelen. Die maatregelen worden genomen op een manier die proportioneel en gericht is. Zo minimaliseren we verstoring van de waardeketens en handel. Als minister voor BHO neem ik ook mijn verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld op het terrein van exportcontrole. Recente voorbeelden zijn de nationale exportcontrolemaatregelen op het terrein van onder andere quantum- en halfgeleidertechnologie en -apparatuur. Ik hecht eraan om hierbij te zeggen dat het landenneutrale maatregelen zijn, waarbij per geval wordt gekeken naar vergunningaanvragen uit alle landen buiten de EU. Exportcontrolemaatregelen zijn geen exportverbod, ook niet naar China. Dan kom ik bij de vragen. De heer Van der Burg vroeg mij naar Europese economische veiligheid en de zwakste schakel. Ieder land is verantwoordelijk voor toepassing van de economische veiligheidsinstrumenten. We werken toe naar een gemeenschappelijke risicoanalyse en dreigingsbeeld. De Europese Commissie heeft een economische veiligheidsdoctrine aangekondigd. Nederland speelt een actieve rol in dit debat. Dan waren er een aantal vragen over de afhankelijkheden van China en hoe we die kunnen afbouwen. De heer Paternotte, de heer Kahraman en de heer Van der Burg vroegen daarnaar. Het afbouwen van afhankelijkheden van China is geen doel op zich. Dat zou te kostbaar zijn. Daarom focussen we ons alleen op risicovolle strategische afhankelijkheden. Dat gaat dan bijvoorbeeld om grondstoffen, energie, technologie of medische producten via bijvoorbeeld diversificatie, gerichte innovatie en industriebeleid. Dat doen we zo veel mogelijk Europees, omwille van effectiviteit en kostenbesparing. De coördinatie daarvan vindt plaats via de interdepartementale Taskforce Strategische Afhankelijkheden, onder gezamenlijke verantwoordelijkheid van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken. Op 31 oktober heeft uw Kamer een brief gekregen over de voortgang van deze kabinetsaanpak. De heer Boswijk vroeg naar de motie-Boswijk over Chinese auto's. Ik deel de zorgen over de mogelijke influx van Chinese producten. Daarvoor biedt het EU-handelsinstrumentarium dan ook specifieke maatregelen, die ook worden ingezet, zoals de antisubsidiemaatregelen op Chinese elektrische voertuigen. Wat betreft de moties van de heer Boswijk: het ministerie van IenW doet in samenwerking met andere departementen en organisaties onderzoek naar de mogelijke risico's van slimme elektrische voertuigen voor de nationale veiligheid op het gebied van sabotage en spionage. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zal een analyse plaatsvinden om te komen tot opties om deze risico's te verminderen. Aan het eind van dit kwartaal zal de Kamer worden geïnformeerd over de uitkomsten van deze risicoanalyse en de te nemen maatregelen. Het lid Boswijk heeft afgelopen november een aanvullende motie ingediend met het verzoek om het originele onderzoek uit te breiden naar economische risico's van overige mobiliteitsproducten, bijvoorbeeld e-bikes uit China. Deze analyse zal starten nadat het onderzoek naar aanleiding van de motie over de risico's van slimme elektrische voertuigen voor de nationale veiligheid is afgerond. De heer Boswijk vroeg …