Versterking decentraal bestuur

Brontekst

Mevrouw Huizenga (D66): Voorzitter, dank u wel. Vorig jaar werd een Statenlid uit Brabant thuis opgezocht. Op de stoep stond een deurwaarder met een dreigbrief namens Farmers Defence Force. Dit was een regelrechte intimidatie op zijn thuisadres. Nu zegt hij zich niet nogmaals verkiesbaar te stellen. Eerlijk gezegd kan ik hem dat niet kwalijk nemen. De afgelopen weken zagen we in de media veel van dit soort verhalen over mensen die zich inzetten voor hun gemeente of provincie. Daarbij zijn intimidatie en bedreigingen inmiddels aan de orde van de dag. Ik heb dit als Statenlid zelf ook ervaren. Ik wil de minister straks heus vragen stellen over de belangrijke brieven over interbestuurlijke verhoudingen en over actieagenda's, maar we zitten hier nu wel met een megagroot probleem. Vier op de tien volksvertegenwoordigers hebben te maken gehad met agressie of bedreigingen. Bij burgemeesters is dat zelfs 70%. In de gemeenten die ik heb bezocht, ook de afgelopen zomer, hoor ik hoe moeilijk het kan zijn om een goede wethouder te vinden. Als het lokale politici onmogelijk wordt gemaakt om hun werk veilig te doen, gaat dat ons allemaal aan. Die politici zijn namelijk ook onze buren en de vrijwilligers op de sportvereniging. Ik weet dat dit de minister ook aan het hart gaat. Ik wil hem dus vragen wat lokale politici de komende periode van deze minister mogen verwachten. Hoe gaat hij hen beschermen en hoe gaat hij zorgen dat zij hun werk veilig kunnen doen? Hoe gaat de minister zorgen dat een aangifte goed en snel wordt verwerkt en opgevolgd? Ik krijg namelijk signalen dat dat soms misgaat. Dat zou niet zo mogen zijn. Voor bestuurders bestaat al enige jaren een regelgeving voor beveiliging, maar voor lokale volksvertegenwoordigers is er nog heel weinig geregeld, terwijl de dreigingen even ernstig kunnen zijn. Ik vraag de minister of het niet tijd is voor meer ondersteuning voor raadsleden en Statenleden. Voorzitter. Het is bekend dat vrouwelijke politici bovengemiddeld veel te maken hebben met bedreiging en agressie. Deze zomer hoorden we dat het aantal vrouwelijke wethouders voor het eerst in lange tijd niet meer groeit. Ik maak me daar echt zorgen over. Hoe wil de minister het tij keren en voorkomen dat deze trend van intimidatie alleen maar versterkt wordt? Juist nu de lokale politiek onder druk staat, is het belangrijk dat we goed samenwerken. Ik ben tevreden met de inzet van het kabinet. De ambities staan duidelijk in het coalitieakkoord en in de actieagenda die de minister ons heeft gestuurd, maar het is de uitvoering die telt. Het beleidskader kan helpen om aan de voorkant de vraag te stellen bij welke overheid een taak het beste past, maar ik vraag me wel af hoe dit kader voldoende toegepast gaat worden. De minister overweegt om het net als de Uitvoerbaarheidstoets Decentrale Overheden deel uit te laten maken van het Beleidskompas. Maar we weten uit onderzoek dat het Beleidskompas zelden gebruikt wordt. Hoe gaat de minister tot die tijd ervoor zorgen dat het beleidskader toch voldoende gebruikt wordt? Voorzitter. Sterke politiek vraagt om een gewaardeerd politiek ambt. Ik hoop dat we de kabinetsreactie op het ARPA-advies snel ontvangen. Ik ben benieuwd of de minister het advies als een totaalpakket ziet of als losse aanbevelingen. Is er ook een mogelijkheid om een aantal onderwerpen daaruit wel te benutten en andere onderwerpen niet? Ik wil de minister ook nog bevragen op een andere ontwikkeling. In steeds meer gemeenten wordt gekozen voor parttimewethouderschap, van 0,95 fte. In de praktijk is dat natuurlijk onzin. Die wethouders werken gewoon fulltime. Soms is dat een politieke reden, zoals ruimte creëren om een extra wethouder aan te kunnen stellen, maar het heeft ook financiële consequenties. Een wethouder die 0,95 fte werkt, hoeft geen neveninkomsten te verrekenen. Laat ik vooropstellen: ik heb er het volste vertrouwen in dat wethouders deze constructie zonder slechte intenties gebruiken. Tegelijkertijd kan het een sluiproute zijn, en dat vind ik een onwenselijk beeld geven van het lokale bestuur aan de inwoners. Is de minister dat met D66 eens? Ziet hij ook dat er geen overtuigende inhoudelijke redenen zijn om ...

Versie 3f198e6e59deeb06bf5df9a247a19862c9036b4adaa6b2a3c72f1010a573bf10 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.