Financiële markten

De heer Tony van Dijck (PVV): Voorzitter, dank u wel. Ik heb de rest er nog niet over gehoord, dus laat ik beginnen met het nieuws van vandaag. Dat is natuurlijk dat de Rabobank na de Libor-affaire, de derivatenkwestie en de witwasaffaire nu weer verdacht is van het maken van prijsafspraken en kartelvorming met de Deutsche Bank. Ze kunnen een boete tegemoetzien die kan oplopen tot 1,2 miljard. Ik zou graag een reactie hebben van de minister op dit gegeven, want dit lijkt natuurlijk wel heel erg op de Libor-affaire. Die heeft de Rabobank ook 774 miljoen gekost. Daaruit blijkt eigenlijk dat banken niet veel geleerd hebben, want ze zijn nog steeds fout bezig. Voorzitter. U hoort het al: het is weer business as usual in bankenland. Ze maken weer megawinsten. Vorig jaar was de nettowinst 14 miljard. Dat is een verdubbeling van een jaar eerder. In coronatijd 14 miljard nettowinst maken, je moet het maar durven. Tegelijkertijd zijn de bankfilialen om kosten te besparen uitstervend. In 2000 kende ons land nog 6.000 bijkantoren. Nu zijn het er nog 700. Probeer maar eens ergens een medewerker te spreken. De digitalisering is wat ons betreft volledig doorgeslagen. Het persoonlijk contact is helemaal weg. Het heeft niet alleen een negatieve impact op ouderen, maar ook op het mkb. Er zijn namelijk mkb-bedrijven die omvallen, terwijl ze met een klein overbruggingskredietje al geholpen waren. Maar omdat ze dat persoonlijke verhaal niet meer kwijt kunnen bij zo'n bankfiliaal, vallen ze om. Daarom wil ik een lans breken voor het bijkantoor. Ik heb in februari eerder een motie ingediend die met algemene stemmen is aangenomen. Ik vraag dan ook aan de minister hoe het staat met de motie-Tony van Dijck (32545, nr. 164), die vraagt om een netwerk aan servicepunten. Voorzitter. Dat banken moeilijk doen over het mkb is al langer gaande. Dat is een trend. Nu zien we vandaag in het FD dat de techreuzen zich mengen in de strijd om de bankklant. Ook techreuzen gaan nu kredieten aanbieden aan het mkb, zoals Adyen dat samen met het boekhoudprogramma Moneybird gaat doen. Zo'n kredietfaciliteit is met één klik op de muis geregeld. Je betaalt 10% vergoeding. Bij een bank duurt het openen van een betaalrekening gemiddeld drie maanden, maar bij Moneybird heb je binnen één dag een rekening en een krediet. Hoe kan dit, vraag ik aan deze minister. Wat betekent het voor de toekomst als dergelijke techreuzen geen lange formulieren hebben en geen kredietchecks en geen klantenonderzoek hoeven te doen? Het is allemaal niet nodig. Wat betekent dat dan voor de achterstand van de banken? Welke mkb'er gaat er überhaupt nog naar een bank, zou je zeggen. Voorzitter. Dan de rente. De banken zien de rente flink oplopen. Daar verdienen ze natuurlijk goed aan. De hypotheekrente is tegenwoordig 4,5%. — die was een jaar geleden 1,5% — terwijl de banken nog steeds bijna gratis geld kunnen lenen bij de ECB. De banken zitten dus gigantisch hun zakken te vullen met die hoge kredietrente. De vraag is dan ook: wat denkt de minister daaraan te kunnen doen, zeker als je bedenkt dat je op een spaarrekening nog geen 0,5% krijgt? Dat verschil tussen 4,5% en 0,5% op je spaarrekening is natuurlijk uit het lood geslagen. Wanneer gaat de ABN AMRO naar de markt? Ik heb dat vorige week ook gevraagd bij het debat over de staatsdeelnemingen. En wanneer wordt de Volksbank nu eindelijk omgetoverd tot een gedegen staatsbank, een volksspaarbank wat ons betreft, als concurrent voor de drie graaiende commerciële banken? Voorzitter. Dan het contante geld. Ook daar maakt de PVV zich zorgen over. Nog maar 20% wordt contant betaald in de winkels. Je ziet gewoon dat er een tendens is dat het contante geld wordt uitgebannen. Je ziet steeds minder ATM's, je moet tegenwoordig al betalen als je gaat pinnen boven een bepaald bedrag en je ziet outdoor ook steeds meer pinautomaten verdwijnen. Die gaan allemaal naar binnen vanwege de plofkraken. Zo zie je gewoon dat je straks echt een uur moet gaan zoeken om iets te pinnen. Dat kan natuurlijk niet. Ik sluit me wat betreft een acceptatieplicht van contant geld aan bij de SP. Voorzitter. Dan nog even snel iets over de starters, als dat kan. Heel kort. Om een huis te kunnen kopen, zo werd berekend, moet je tegenwoordig €71.000 verdienen. Dat huis kost €428.000, wat normaal de prijs is voor een rijtjeshuis. De vraag is dan ook of de minister bereid is om de Nationale Hypotheek Garantie nog verder te verhogen, zodat de huizen meer toegankelijk worden voor starters. Dank je wel.