Mbo en studiefinanciering

Brontekst

Mevrouw Tseggai (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat we het hier allemaal met elkaar eens zijn dat het mbo onmisbaar is voor onze samenleving. Ik durf er in ieder geval op te gokken dat iedereen dat in de eigen inbreng vandaag ook zal benoemen. Ook in het coalitieakkoord van dit kabinet staan mooie woorden over het mbo. Er wordt zelfs gesproken over "de motor van de economie". Voorzitter. Maar wie vindt dat mbo'ers onmisbaar zijn bij het oplossen van de uitdagingen waar we als samenleving mee worden geconfronteerd, moet op een gegeven moment ook de daad bij het woord voegen. De afgelopen tweeënhalf jaar dat ik met dit dossier bezig ben, vond ik het daar nog wat aan ontbreken. Ik zie dus ook uit naar dit eerste debat over mbo met deze nieuwe minister. Mijn eerste vraag aan haar is dan ook: wat zijn de ambities? Voorzitter. Een van de beloftes die in het regeerakkoord staat, is dat studeren in het mbo gelijkstaat aan studeren in het hbo of wo. Ik vroeg me af: hoe concretiseert de minister deze belofte en op welke termijn gaat ook de overheid het goede voorbeeld geven? Worden financiële ongelijkheden in regelingen voor mbo-, hbo- en wo-studenten rechtgetrokken? Ik schrik er namelijk van als de Onderwijsraad een rapport stuurt met de titel Armoede en onderwijs. Er zijn te veel financiële drempels die jongeren ervan weerhouden om een mbo-opleiding te volgen of zorgen voor studievertraging. Dat blijkt ook uit de JOB-monitor die gisteren gepresenteerd is. Zo geeft 20% van de studenten aan dat zij moeilijk kunnen rondkomen tijdens de opleiding en vallen de schoolkosten voor 45% van de studenten hoger uit dan zij van tevoren hadden verwacht. Dat zijn geen mooie cijfers en het mag duidelijk zijn dat zowel de kosten- als de inkomstenkant voor het volgen van een mbo-opleiding snel moeten worden aangepakt. Wat zijn de plannen hiervoor van dit kabinet? Minister Moes heeft een aantal denkrichtingen uiteengezet voor het gelijktrekken van de studiefinanciering voor alle studenten. Misschien is het goed als deze minister zou kunnen aangeven welke richting zij wil inslaan. Wij bepleiten natuurlijk de variant waarin iedereen in gelijke mate wordt bedeeld met studiefinanciering. Want ja, hoe kun je anders spreken over gelijke behandeling van mbo-studenten? Ik snap natuurlijk dat het om grote bedragen gaat. Maar ja, wat in het regeerakkoord wordt beloofd, moet natuurlijk wel worden waargemaakt. Dan over de kosten waar mbo-studenten mee te maken hebben. Ik schrik er altijd weer van hoe duur extra leermiddelen zijn. We hebben het dan niet alleen over studieboeken of een laptop, maar ook over vakspecifieke gereedschappen, veiligheidsmiddelen, werkkleding et cetera. Je kunt soms terugvallen op het mbo-studentenfonds of een terugkoopregeling, maar nog steeds horen we geluiden dat mbo-studenten spullen moeten kopen die ze helemaal niet gebruiken tijdens de opleiding. Met het besef dat de komende jaren een enorme vraag naar mbo'ers ontstaat, moet de aantrekkelijkheid van mbo-opleidingen nu worden vergroot. Vindt de minister niet ook dat, met het oog op de kansengelijkheid, het maximaal benutten van ieders talent en de economische uitdagingen, mbo-leermiddelen gratis of in ieder geval betaalbaarder moeten worden gemaakt? Dat helpt namelijk ook nog eens om die financiële positie van studenten te verbeteren. Graag een reactie van de minister. Tot slot over de financiële positie van mbo-studenten: zou de minister misschien een update kunnen geven over de voortgang rondom de wettelijke stagevergoeding? Voorzitter. Dan had ik nog een vraag over de financiële positie van mbo-instellingen. We zijn namelijk bezig met de herziening van de bekostigingssystematiek. Wanneer verwacht de minister met de voorkeursvariant naar de Kamer te gaan? Op welk moment kan de Kamer daar eventueel ook nog op bijsturen? Voorzitter. Ik rond af. Iedereen zal vandaag weer om het hardst roepen dat het mbo de ruggengraat vormt van deze economie en onze samenleving. Daar ben ik het hartgrondig mee eens, want op het mbo leer je de vaardigheden die Nederland draaiende houden. Sinds 2023 hebben we de werkagenda en het Stagepact. Wij zien ontzettend veel enthousiasme om het mbo te versterken, bij docenten en studenten, maar ook bij de MBO Raad en JOBmbo. Het is aan ons in Den Haag om hen actief te ondersteunen in hun missie. Laten we ervoor zorgen dat nog deze kabinetsperiode bijvoorbeeld het onderscheid tussen mbo-, hbo- en wo-studenten zo veel mogelijk wordt weggewerkt. Ik hoop dat de nieuwe minister hier een bondgenoot in is. Dank u wel, voorzitter.

Versie 29faf1b5e41f95e7b2766d367ca6fe9f40109ef27110b317c09e2ba60c33487b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.