Mbo en studiefinanciering

Brontekst

Mevrouw Armut (CDA): We gaan het nu goed doen, voorzitter. Excuses dat ik wat later binnenkwam; ik kwam uit een ander commissiedebat. Voorzitter. Het mbo is de plek waar studenten leren zorgen, maken, beveiligen en vernieuwen. Hoewel de waardering voor mbo-studenten volgens mij echt wel is gegroeid als ik het vergelijk met mijn eigen tijd op het mbo, mogen we nog wel wat stappen zetten. Waardering zit namelijk in meer dan alleen woorden. Voor het CDA staan vandaag drie punten centraal: stages, de financiële positie van mbo-studenten en het opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Recent bleek dat zorgopleidingen de instroom beperken vanwege een tekort aan stageplekken. Verschillende andere Kamerleden hebben dit ook al genoemd en hierover ook terecht hun zorgen uitgesproken. Juist in deze sector zijn mensen immers heel hard nodig. Als opleidingen in tekortsectoren studenten moeten weigeren wegens te weinig stageplekken, dan raakt dat niet alleen studenten, maar uiteindelijk ook de arbeidsmarkt en de samenleving. Daarnaast schiet ook nog de begeleiding tekort. Veel instellingen passen de afgesproken drie contactmomenten tussen school, student en leerbedrijf nog niet volledig toe, terwijl een stage een volwaardig onderdeel van de opleiding is; het is geen bijbaan ernaast. Studenten moeten kunnen merken dat hun leerbedrijf hen begeleidt en dat zij bij problemen er niet alleen voor staan. Mijn vraag aan de minister is dus wanneer die drie contactmomenten overal de norm zijn. Hoe wordt daarop toegezien en wat gebeurt er als instellingen achterblijven? Mijn fractie ziet verder uit naar de uitwerking van de verplichte stagevergoeding. Wanneer ontvangt de Kamer die? Studenten mogen niet afhankelijk zijn van de goede bedoelingen van een sector of bedrijf. Voorzitter. Ten tweede: de financiële positie van studenten. Het CDA begrijpt dat de middelen beperkt zijn, maar mbo-studenten vallen financieel een beetje tussen wal en schip. In het voortgezet onderwijs krijgt een 16-jarige leermiddelen vergoed, maar in het mbo moet een 16-jarige vaak zelf betalen voor boeken, licenties, werkkleding en allerlei andere zaken. De minister heeft de variant inmiddels in beeld, maar daarmee is er nog geen eenvoudige oplossing. Er ligt wel een keuze voor. Kan de minister vandaag aangeven wat al wél zou kunnen? Wil de minister bij een verdere uitwerking van de financiële positie van mbo-studenten aangeven welke eerste, gerichte stap mogelijk is om de kosten voor minderjarige mbo-studenten in de periode tot hun startkwalificatie te verlagen? Welke varianten zijn daarbij budgettair uitvoerbaar? Ook bij de restitutie is er sprake van ongelijkheid. De voorwaarden waaraan moet worden voldaan om les- of cursusgeld terug te krijgen zijn voor mbo-studenten strenger dan voor studenten in het hbo en het wo. De kosten van de harmonisatie zijn bekend. Het gaat om ongeveer 27 miljoen structureel. Wat gaat de minister hiermee doen? Gaat de minister dit oplossen? Voorzitter. Mijn derde punt: in elke regio opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Nederland heeft meer vakmensen nodig op het gebied van zorg, techniek, bouw, energie, veiligheid en digitalisering. Jongeren moeten die opleiding dan wel kunnen volgen, ook in de regio's waarin de af te leggen afstanden groter zijn en het aantal studenten daalt. Vooral technische praktijkopleidingen zijn duur. Die vragen om moderne machines, praktijklokalen, goede docenten en samenwerking met bedrijven. Beweegt de bekostiging niet grotendeels mee met het aantal studenten, dan kunnen juist deze opleidingen onder druk komen te staan en dan verliezen regio's opleidingsaanbod, studenten kansen en werkgevers vakmensen voor de toekomst. Daarom vraagt het CDA aan de minister hoe zij ervoor gaat zorgen dat de nieuwe mbo-bekostiging bijdraagt aan een stevige regionale basis voor cruciale opleidingen in techniek, zorg, bouw en veiligheid. Voorzitter. Mbo-studenten verdienen naast waardering goede stages, een betaalbare opleiding en een sterk regionaal aanbod. Dank u wel.

Versie 29faf1b5e41f95e7b2766d367ca6fe9f40109ef27110b317c09e2ba60c33487b · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.