Terrorisme/extremisme

Brontekst

Mevrouw Straatman (CDA): Dank u wel, voorzitter. Een debat over terrorisme en extremisme stemt zelden optimistisch. Toch begin ik vandaag met een klein lichtpuntje, want op 1 januari is na een motie van het CDA de Redirect Methode in pilot gegaan bij Meta. Dat is een preventieve methode waarbij gebruikers die zoeken naar terroristisch materiaal automatisch worden doorgeleid naar hulpverleningsinstanties, zoals het Landelijk Steunpunt Extremisme. Vanuit het veld krijgen we signalen dat de pilot als effectief wordt gezien. Kan de minister dit bevestigen? Tot wanneer loopt deze pilot en wat is nodig om deze pilot verder uit te rollen? De Redirect Methode is een positieve uitzondering die blootlegt dat we als overheid nog enorm worstelen met een effectieve aanpak van opkomend online extremisme en terrorisme, want voor de giftige cocktail van jong, radicaal, digitaal behendig en gefascineerd door geweld hebben we eigenlijk nog geen echte effectieve aanpak. Maar hoe moeilijk ook, de aanpak van online radicalisering en extremisme moet wat het CDA betreft topprioriteit worden. Het rapport van de NCTV onderstreept dit belang, want online extremisme is in beweging. Experts omschrijven online extremisme inmiddels als een soort saladebar: ideologieën, subculturen en geweldsfantasieën lopen voortdurend door elkaar heen. De motieven zijn fluïde, maar ze vinden elkaar in één gemeenschappelijkheid: de fascinatie voor geweld, verpakt in een vorm van gamification waarin geweld ook status oplevert. Is bekend wat de rol van geweld in radicalisering is en is onze aanpak hierop op dit moment voldoende toegerust? Voorzitter. We discussiëren al een tijdje over de definitie van extremisme. De minister geeft in verschillende Kamerbrieven ook aan dat deze zoektocht verdergaat, maar het WODC-rapport Schimmige scheidslijnen laat zien hoe lastig die zoektocht is. Online extremisme verandert voortdurend van vorm en onttrekt zich vaak aan strakke definities. Wat het CDA betreft wachten we niet op die perfecte definitie terwijl het probleem ondertussen verder groeit. Laten we daarom beginnen bij wat evident schadelijk is. Noem bijvoorbeeld die gore content, zoals zelfverminkingen, mishandelingen en extreem geweld, die ronddwaalt binnen bijvoorbeeld die Com-netwerken. Of neem de manifesten van veroordeelde terroristen of extremisten als Breivik en Tarrant. Bevoegde autoriteiten als de ATKM hebben nu niet de bevoegdheid om te verzoeken deze content te verwijderen, terwijl we nu allang weten hoe schadelijk deze content is. De minister geeft aan juridisch te onderzoeken welke aanvullende bevoegdheden de ATKM kan krijgen. Over welke aanvullende bevoegdheden heeft de minister het en tegen welke knelpunten loopt hij aan? Wat het CDA betreft stellen we de verspreiding van bijvoorbeeld deze gore content en de manifesten van terroristen en extremisten nu al strafbaar. Dit heeft een normerende en beschermende functie, maar geeft bijvoorbeeld ook de ATKM een haakje om deze verschrikkelijke content nu al offline te halen. Hoe ziet de minister dit? De focus op online extremisme mag niet doen vergeten dat de dreiging van jihadistisch terrorisme in Nederland onverminderd hoog blijft. In 2025 zijn enkele jihadistische terrorismeveroordeelden vrijgekomen die hun straf hebben uitgezeten, maar wel nog een hoog dreigingsprofiel hebben. In het dreigingsbeeld staat dat niet uit te sluiten is dat een of meerdere van deze personen overgaan tot geweld. In 2027 komen nog meer van deze veroordeelden vrij. Daarom mijn vraag aan de minister over hoeveel personen het precies gaat, wat hij gaat doen om deze groep in beeld te houden, hoeveel van deze personen in vreemdelingenbewaring zitten en aan hoevelen vrijheidsbeperkende maatregelen zijn opgelegd. Om Nederland veilig te houden, moeten deze veroordeelde terroristen zo snel mogelijk terug naar hun land van herkomst. Welke stappen zet de minister in gesprekken met landen van herkomst om hen ertoe aan te zetten hun eigen onderdanen terug te nemen, en ziet hij ook informele routes om vertrek mogelijk te maken? Tot zover, voorzitter.

Versie ce4f86241aa24dacc27292971181408ef96efddaa42bf3b24132ccd6d2371dc5 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.