Leefomgeving

Brontekst

De heer Van den Berg (JA21): Dank u wel, voorzitter. Deze brief is een klap in het gezicht van omwonenden. Zij wachten al jaren op echte bescherming en het kabinet levert een afstandsnorm die het meteen weer uitholt. Het is een brief van een paar pagina's, maar voor de mensen die naast een turbine wonen, zijn de gevolgen enorm. Zij wachten al jaren op duidelijkheid. En wat krijgen ze? Twee keer de tiphoogte, met uitzondering erbij. Oude wijn in nieuwe zakken. Ik wil van de staatssecretaris horen wat zij straks tegen deze mensen zegt. Welk concreet probleem lost zij voor hen op? Ik herken dat uit Noord-Holland. Bij de Noorder IJplas verzetten wij ons tegen enorme windturbines vlak bij woonboten. Nadat de Provinciale Staten medewerking aan drie windturbines hadden geweigerd, werd bij Amsterdam alsnog één turbine aangevraagd. Ik noemde dat destijds de ivoren toren van Amsterdam. Want wat betekent inspraak als wordt geprobeerd om een afgewezen plan alsnog via een andere route uit te voeren? Vandaag zie ik dezelfde bestuurlijke houding terug. De energieopgave moet worden gehaald. De omwonenden moeten zich maar aanpassen. Voor JA21 is dit onacceptabel. Het kabinet kiest voor twee keer de tiphoogte. Een turbine van 250 meter hoog komt dan op 500 meter van de woning. Dat klinkt als een en een is twee, maar voor die mensen gaat het om hun huis, nachtrust en kinderen. Zelfs die magere afstand is geen harde ondergrens. Het bevoegd gezag mag naar beneden afwijken. Er komen uitzonderingen voor de vervanging van bestaande windparken en voor grote woningbouwlocaties, ook toekomstige. Juist waar wonen en windenergie elkaar in de weg zitten, bouwt het kabinet ontsnappingsroutes in. Neem de vervanging van bestaande turbines. Het kabinet wil dat er daarvoor een uitzondering komt. Maar moeten bewoners dan opnieuw accepteren dat de afstandsnorm aan hen voorbijgaat? Bij de woningbouw wordt het helemaal wrang. Eerst zetten we een windturbine neer, daarna willen we huizen bouwen en vervolgens maken we de bescherming rekbaar omdat beide plannen anders niet passen. Een vraag aan de staatssecretaris: waarom moet de rekening van die ruimtelijke puzzel steeds bij de bewoner terechtkomen? Hoe gaat zij handhaven? Wanneer kan iemand terecht die overlast meldt en die controleert wat er daadwerkelijk gebeurt bij die woning? Een bewoner moet op bescherming kunnen rekenen zonder eerst jarenlang procedures te moeten voeren. Hoe kan de staatssecretaris dan nog spreken over zekerheid voor de omwonenden? Welke bescherming kunnen zij dan daadwerkelijk afdwingen? Het kabinet schrijft namelijk letterlijk: een afstandsnorm biedt geen extra bescherming tegen hinder van windturbines. Even verderop staat dat het beperkende afstandsnormen wil voorkomen. Daar staat de politieke keuze zwart-op-wit. Bewoners krijgen een grens waar bestuurders onder mogen gaan zitten. Daarbij wens ik de bewoners van de Noorder IJplas veel sterkte met bijvoorbeeld het Amsterdamse PRO-college, specifiek natuurlijk Martijn. In memoriam: we knokken ook voor jou, Peter. Voorzitter. Omwonenden melden geluidsoverlast, stress en gebroken nachten. Het RIVM erkent dat hinder door windturbinegeluid een schadelijk gezondheidseffect is. Je kunt die zorgen dus niet wegzetten als gezeur van mensen die tegen vooruitgang zijn. Het RIVM zegt bovendien dat er onvoldoende bewijs is dat bepaalde gezondheidseffecten afwezig zijn. Juist daarom loopt er een nieuw onderzoek naar geluid, hinder en slaapverstoring. De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2027 verwacht. Dat is al over een paar maanden. Waarom legt het kabinet deze afstand nu dan vast? Wil de staatssecretaris toezeggen dat zij de nieuwe onderzoeksresultaten erbij betrekt voordat zij definitief beslist en dat ze het voorstel zo nodig ook aanscherpt? Want wie slecht slaapt, moet de volgende ochtend gewoon naar z'n werk. Kinderen moeten naar school en het dagelijkse leven gaat door. De politiek moet die zorgen serieus nemen, ook als een oorzaak nog nader onderzocht moet worden. Welke verbeteringen krijgen omwonenden met dit besluit? Wat verandert er nu exact? Het kabinet schrapt bij inwerkingtreding ook nog de provinciale instructieregels over de afstand. In Noord-Holland heb ik juist steeds verdedigd dat wij als volksvertegenwoordigers verantwoordelijkheid dragen voor de leefomgeving. Een rapportje ontslaat ons daar niet van. Waarom neemt het kabinet provincies hun eigen afstandsregels af? Is de staatssecretaris bereid om ruimte te behouden voor strengere provinciale bescherming? Voorzitter. JA21 wil tien keer de masthoogte als afstandsnorm. Dat is een politieke keuze voor meer afstand en bescherming.

Versie 0a3d3cd001f4a225a75cc52f44fb9f4797b19e042b74eef5ffe06c60f8003b4c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.