Leefomgeving

Brontekst

Staatssecretaris Bertram: Voorzitter. Ik zou misschien met één algemene opmerking willen beginnen, voordat ik naar luchtkwaliteit ga. Misschien koop ik daarmee ook een beetje tijd voor de rest van de leden. Soms krijg je weleens het gevoel: o jee, het is allemaal heel ernstig. Dat is het soms ook. Ik geef direct aan dat pfas in het regeerakkoord staat en dat het hartstikke van belang is. Het is echt een ernstige kwestie. Tegelijkertijd — daarom begin ik met luchtkwaliteit — is er veel waarop we terug kunnen kijken waarvan we kunnen denken: we hebben hier met z'n allen heel hard voor gewerkt. Ik denk dat het goed is om ons te realiseren dat alle acties die we in gang zetten en alle maatregelen die we treffen uiteindelijk de gezondheid heel erg ten goede kunnen komen. Als ik naar de dossiers kijk, moet ik mezelf er soms ook toe dwingen om terug te kijken en dat te bedenken. Ik zit hier nog maar acht maanden. Dat betekent dat heel veel mensen heel hard gewerkt hebben om resultaat te boeken. Ik denk dat het goed is om dat een keer onder uw aandacht te brengen. Dan begin ik met de luchtkwaliteit. Wat betreft het Lucht Akkoord halen de aangesloten gemeenten gezamenlijk de plafonds. We halen ook de NEC-plafonds. Zoals mevrouw Zalinyan ook zei, gaan we ook de huidige EU-normen halen, op een aantal gebieden na. Er zijn een paar gebieden waarin we het niet halen. Desalniettemin zijn we een heel eind gekomen. Ik denk dat dit ook echt een compliment is aan iedereen die hier heel hard aan sjouwt. Nu is de inspanning om de normen van de richtlijn van 2030 te halen. Daar moet nu de boel op worden voorbereid. Voor de Richtlijn luchtkwaliteit is het van belang dat we als eerste stap een beleidsarme regeling hebben. Die heb ik ook met u besproken. Die is inmiddels door naar de volgende ronde. We werken nu toe naar de beleidsrijke regeling. Daar zitten bijvoorbeeld ook de grenswaarden in. Ik heb met bestuurlijk Nederland, de vertegenwoordigers van het IPO en de VNG, afgesproken dat ik begin volgend jaar met hen uitgebreid de nieuwe voorstellen doorneem. Dat betekent ook dat wij in de tussenliggende periode heel frequent contact gaan hebben over hoe we nu langzamerhand toewerken naar de normen van 2030. Waarom heb ik dat zo met ze afgesproken? Mevrouw Zwinkels vroeg naar de routekaart. Daarover moest ik met hen een goed gesprek hebben. Dat heb ik een à twee weken geleden met ze gehad. We hebben afgesproken dat we de komende maanden gebruiken om toe te werken naar de beleidsrijke regeling. Zo weet je wat de voorstellen zijn voor de grenswaarden en voor welke gebieden ze gaan gelden, zodat je ook een inschatting kunt maken van het effect van de nieuwe normen. Begin volgend jaar gaan we dat ook wat officiëler met elkaar bespreken. Ik mag hopen dat we dan al een deel van de antwoorden gevonden hebben. Een van de belangrijkste discussies die vanuit gemeenten en provincies wordt gevoerd met ons — gelijk hebben ze — is de volgende. Als je deze normen doorzet, heeft het dan effect op bedrijven en hoeveel dan? Heeft het effect op woningbouw, en waar en hoe dan? Dat zijn natuurlijk hartstikke ingewikkelde discussies. Je wil voldoen aan de gezondheidsnormen, maar je wil ook zicht krijgen op wat het effect van die normen zou kunnen zijn. We hebben dus afgesproken dat we in de komende maanden twee dingen heel goed met elkaar gaan bespreken. Aan de ene kant is dat hoe de normen zich ontwikkelen en hoe de beleidsrijke regeling eruit gaat zien. Met name de grenswaarden zijn cruciaal. Tegelijkertijd, als je zicht krijgt op wat voor effect de waarden kunnen hebben op woningbouw en bedrijven, wil je weten of er een pakket mogelijk is waarbij je de normen gaat halen die je nodig hebt voor de gezondheid — we moeten voldoen aan de richtlijn — je de bevordering van de woningbouw goed weet te organiseren en je weet wat het betekent voor bedrijven. Ik heb ook gelijk de twee belangrijkste bewindslieden in beeld. Ik heb afgesproken dat ik deze twee componenten met de minister van LVVN en de minister van VWS bespreek. Als we zicht hebben op wat het doet voor de woningbouw en wat het mogelijkerwijs doet voor bedrijven, dan is het zaak om te bekijken wat er in het stikstofpakket zit. Wat zit er in andere pakketten? Wat kan je misschien met ruimtelijke ordening doen? Wat kan je met elektrificatie doen? Welke maatregelen kun je treffen om ervoor te zorgen dat je de normen haalt en tegelijkertijd de effecten mitigeert waar je ze echt niet wil hebben? Je wil geen beletsel op woningbouw, maar je wil wel dat het allebei goed komt. Daar nemen we dan ook de tijd voor. Meerderen van u hebben dat gevraagd. Dit is de routekaart rondom de luchtkwaliteit. Dan was er een vraag van mevrouw Zwinkels over een meer laagdrempelige deelname aan het Schone Lucht Akkoord. Het gaat inmiddels om alle provincies en 139 gemeenten, waaronder twee nieuwe. Tegelijkertijd vinden wij dat hoe meer er meedoen, hoe beter het is. Dan kan je namelijk zo snel mogelijk acteren. We hebben de provincies en de grotere gemeenten gevraagd om de kleine gemeenten te ondersteunen bij het meedoen aan het SLA, want het is namelijk niet helemaal vrijblijvend. Als je meedoet, moet je laten zien wat je doet aan gezondheid en het implementeren van de normen. Dat is voor kleinere gemeenten toch een opgave, zo hebben we meegekregen. Dus we organiseren dat met name de provincies en grotere gemeenten hun expertise ter beschikking stellen, zodat je dat hele proces vlot trekt. Dan was er een vraag van mevrouw Zalinyan. Wat doet u nu al en wat gaat u extra doen om aan de nieuwe luchtkwaliteitsnormen te voldoen? Ik denk dat het goed is om nog een keer aan te geven wat ik ook al aan het begin zei, in een antwoord op de vraag van mevrouw Zwinkels. Het is belangrijk dat we de komende periode zicht krijgen op wat er in de beleidsrijke regeling moet komen. Dat is uiteindelijk normerend voor alle bestuurlijke lagen. Tegelijkertijd wil je inderdaad weten wat het doet voor belangrijke sectoren zoals bedrijven en woningbouw. Die twee brengen we samen. Het betekent ook dat we gezamenlijk bezien wat we al wel halen. Onze veronderstelling is dat er ook gebieden zullen zijn die zonder extra maatregelen aan de normen gaan voldoen. Er zullen ook gebieden zijn waarbij dat niet zo is. Met name daar willen we de focus op hebben. Wat moet je doen om ervoor te zorgen dat we de normen van 2030 allemaal halen? Er was ook een vraag van de heer Huidekooper. Welke maatregelen zijn er in beeld om ook op de meest hardnekkige luchtkwaliteitsknelpunten rond drukke snelwegen en industrieclusters gezondheidswinst te bereiken? Eigenlijk zei ik dat net. We hebben al maatregelen in het stikstofpakket van de minister van LVVN. We hebben maatwerkafspraken met grote industriële vervuilers. We hebben de elektrificatie, waarover we onlangs een debat hebben gevoerd met elkaar. Ik noem ook social leasing, zou ik tegen mevrouw Zwinkels willen zeggen. We zorgen dat we innovaties organiseren in het kader van Schoon en Emissieloos Bouwen. Uiteindelijk wil je zo veel mogelijk overheden, gemeenten, provincies in het SLA hebben, zodat je samen kunt bedenken welke extra maatregelen je zou kunnen nemen. Zelf denk ik, zeg ik tegen de heer Huidekooper, dat elektrificatie en het stikstofpakket dat we aan het uitwerken zijn, weleens heel belangrijk zouden kunnen zijn.

Versie 0a3d3cd001f4a225a75cc52f44fb9f4797b19e042b74eef5ffe06c60f8003b4c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.