Participatiewet

Brontekst

Mevrouw Van Brenk (50PLUS): Dank, voorzitter. De Participatiewet heeft als doel om zo veel mogelijk mensen naar werk toe te leiden. Juist de mensen die ondersteuning nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen. De minister kent het probleem dat ik geschetst heb van een Wajong-gerechtigde met de status "duurzaam geen arbeidsvermogen" die gelukkig werk heeft gevonden en volledig werkt, maar geen volledig loon krijgt. We wachten nog op het onderzoek over het verbeteren van de Wajong, dat in 2025 afgerond zou zijn. Wanneer kunnen wij dat verwachten? Komt er dan ook een oplossing voor het door mij geschetste probleem? Datzelfde geldt voor de periodieke rapportage over jonggehandicapten en de wetsevaluatie Wajong. Die zou het eerste kwartaal van 2026 komen. Wanneer kunnen we deze tegemoetzien? Voorzitter. Het is al eerder genoemd: vandaag hadden we een ontmoeting met Wajongers van de FNV. We kregen het document dat ik nu toon uitgereikt. Is de minister daarmee bekend? Hij knikt ja. Dat is fijn. Er staan vier verbeterpunten in. Ik zou graag een reactie van de minister daarop willen hebben. Wij zijn inderdaad door het ministerie op 10 december geïnformeerd. Een gemiddeld verlies van €250 per maand, wie kan dat nou dragen? Ik hoor heel graag wat de minister daaraan gaat doen. Voorzitter. De weg naar arbeidsparticipatie voor Wajongeren is, zoals al eerder is gezegd, helemaal niet eenvoudig, zeker gezien de beperkingen van de doelgroep en de afhankelijkheid van werkgevers voor geschikte banen. Er worden stappen vooruitgezet richting arbeidsparticipatie, maar ook is er regelmatig sprake van terugval. Zij krijgen ook heel vaak te maken met baanverlies. Nu wil het UWV meer mensen helpen, maar de caseload is al hoog. Of meer mensen bij het UWV echt gaat werken, daar zijn twijfels over, ook bij 50PLUS. Intussen blijkt uit het coalitieakkoord Aan de slag dat er veel bezuinigingen in de sociale zekerheid worden voorgesteld, waaronder een jaarlijkse efficiencydoelstelling bij uitvoeringsorganisaties, waarvan de helft mag worden geherinvesteerd in doelmatigheid en verbetering. Misschien kan de minister ons vertellen wat dit betekent en wat de gevolgen zijn voor het UWV. Wij zijn daar heel erg kritisch op. Wat is er gebeurd met de vijf adviezen van de Algemene Rekenkamer, en dan vooral met het punt dat uitkeringsgerechtigden de mogelijkheid moeten hebben om in elk geval de plausibiliteit — mooi woord trouwens — van hun beoordeling en uitkering te kunnen checken? Eigenlijk moet je gewoon kunnen snappen wat daar staat en of het bedrag reëel is. Voor ons is dat heel belangrijk. Wij krijgen daar graag een reactie op. Voorzitter. De banenafspraak is een afspraak uit het sociaal akkoord uit 2013, om in 2026 125.000 extra banen te realiseren voor mensen met een arbeidsbeperking. In dat jaar, 2013, was ik voorzitter van de vakbond waar ook de leden van de sociale werkvoorziening onder vielen. Die banenafspraak vonden wij toen al boterzacht, omdat die stok achter de deur achter de deur bleef staan als de afspraken niet gehaald werden. En wat blijkt? De resultaten worden ook niet gehaald. Er zijn eind 2025 90.000 banen gecreëerd, terwijl de doelstelling stond op 115.000. Dus 25.000 mensen die graag willen werken staan nog steeds aan de kant. Zowel de overheidssector als de marktsector loopt achter op de doelstelling. Mijn vragen aan de minister. Wanneer gaat de quotumregeling voor de overheid en marktsector in? Waarom is daar nog steeds niet op ingezet? De resultaten blijven immers achter. Wat zijn de stappen die de minister gaat nemen om het aantal van 125.000 wel te halen? Kan de minister aangeven waar het quotum van 2,76% binnen de overheid gehaald wordt of — dat mag ook — niet gehaald wordt? Het laatste punt, voorzitter. Het is ook al door collega's genoemd: de taaleis bij bijstandsgerechtigden. We zien een grote toename van bijstandsgerechtigden met een herkomst van buiten Europa. Wat gaat de minister doen om deze groep, voornamelijk mannen, toe te leiden naar de arbeidsmarkt? De taaleis speelt hierin een hele grote rol. We zullen in april geïnformeerd worden over de verbeteringen die op stapel staan, maar misschien kan de minister al een tipje van de sluier oplichten. Ik noemde het al in het debat over de begroting: een enthousiaste oud-leraar Nederlands klopte bij het COA aan en wilde heel graag asielzoekers les gaan geven in Nederlands. Maar daar was geen behoefte aan. Hij werd weggestuurd. Wat vindt de minister daar nu van? Dat is toch doodzonde?

Versie c44e2db5245ebeabbff46a36540785f35284ad8b91bd841a750f65f44b672c2a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.