Vreemdelingen- en asielbeleid

Brontekst

Mevrouw Podt (D66): Voorzitter. Onze inwoners snappen er niets meer van. Dat vertelde de voorzitter van de VNG-werkgroep Asiel toen hij hier vorige week op bezoek was. Ik begrijp heel goed dat mensen het spoor bijster zijn. Ze zien een minister die roept dat ze de Spreidingswet nog dit jaar intrekt, maar zien ook dat in hun gemeente wel opvang komt. Ze zien een minister die beweert dat ongedocumenteerden niet opgevangen hoeven te worden, maar lezen ook in het nieuws dat potentieel gevaarlijke mensen met psychiatrische problemen — we hadden het er gisteren al even over — op straat rondzwerven. D66 maakt zich hier grote zorgen over, ten eerste omdat we zien dat bedreiging tegen raadsleden en lokaal bestuur toeneemt. Gewone vrouwen en mannen die zich inzetten voor hun stad of dorp, worden bekogeld met vuurwerk onderweg naar een bijeenkomst over asielopvang. Ten tweede zien we dat Nederlanders met oprechte zorgen voor de gek worden gehouden. De VNG pleit voor het behoud van de Spreidingswet, voor de vrijheid van gemeenten om zelf hun urgenties voor huisvesting te bepalen, omdat ze zien dat elke maatregel van dit kabinet zorgt voor meer chaos, meer overlast en onveiligheid en meer kosten. Wat zegt de minister tegen die bestuurders die aan de lat staan om het hun bewoners uit te leggen, terwijl ze soms nauwelijks contact krijgen met de minister? Voorzitter. We zagen de chaos afgelopen week toen aan de bel werd getrokken over het feit dat organisaties binnen een week moesten reageren op twee ingrijpende wetsvoorstellen. Tot mijn grote verbazing las ik deze week in NRC dat het COA überhaupt geen advies mocht uitbrengen, terwijl dit natuurlijk ook grote impact op hun werk heeft. Hetzelfde geldt voor de Adviesraad Migratie, nota bene hét adviesorgaan van de regering op dit vlak. Voor zover ik begrijp, liggen de voorstellen vrijdagmorgen in de ministerraad, maar dan zonder toets van het COA, zonder blik van de Adviesraad Migratie en zonder degelijke toets van organisaties die wel zijn gevraagd. Los van de inhoud: een slechte en onuitvoerbare wet lost geen enkel probleem op. Kan de minister daarom toezeggen dat zij serieuze adviezen vraagt voordat ze de wetten naar de Raad van State stuurt? In hetzelfde artikel las ik dat de minister zelf heeft bedacht wat er met de instroom gaat gebeuren, terwijl het hele ministerie zei: dit is echt helemaal nergens op gebaseerd. Ik hoor dus graag welke onderbouwing de minister heeft voor de afname van de instroom die zij in haar brief van 2 december noemt. Voorzitter. De chaos zagen we de afgelopen weken ook tot een nieuw dieptepunt komen rondom de doorstroomlocaties. Doorstroomlocaties zijn op zich helemaal geen slecht plan, maar het lijkt er nu vooral op dat het kabinet alles in werking stelt om te zorgen dat deze doorstroomlocaties er niet komen. Allereerst zaait het kabinet verwarring. Gemeenten zijn al aan de slag gegaan, maar nu moet het ineens groter en soberder. Tijdelijk wordt het ook niet, want met de plannen voor het schrappen van de taakstelling gaat dat natuurlijk niet gebeuren. Niemand weet wat met "groot" of "sober" wordt bedoeld, en al helemaal niemand wil het in zijn achtertuin. Er is ook op geen enkele begroting geld beschikbaar. Het gênante voorbeeld van afgelopen week, waarin de gemeente Apeldoorn een aanbod deed voor een doorstroomlocatie om vervolgens te worden afgewezen, was wel ongeveer het dieptepunt. Voorzitter. Ik herinner de minister er graag even aan dat we het hebben over erkende vluchtelingen. Ze hebben dezelfde rechten als u en ik. Gemeenten willen hun nieuwe burgers snel een bescheiden plek geven, de taal leren en aan het werk krijgen. Als de minister niet meehelpt aan de oplossing, dan zit ze in de weg. De vraag was simpel: is de minister bereid om gemeenten duidelijkheid te geven over wat ze nou wil en de gemeenten daarover een uitvoerbaarheidstoets te laten doen? Voorzitter, ten slotte. We spreken terecht vaak over overlast. Afgelopen maandag sprak ik nog met ondernemers en inwoners in Ter Apel, die voortdurend te maken hebben met overlast van veiligelanders. We vragen al langer wanneer nou eindelijk de speciale opvang voor overlastgevers in Ter Apel opengaat, maar eigenlijk moet er meer gebeuren. Ter Apel, een van de plaatsen waar de meeste veiligelanders worden opgevangen, pleit namelijk al heel lang voor een betere spreiding, want 50 of 250 veiligelanders bij elkaar maakt nogal een verschil. Hoe zorgt de minister ervoor dat veiligelanders op korte termijn over meer gemeenten worden verdeeld? Overigens is de beste manier om overlast te voorkomen ervoor zorgen dat mensen iets te doen hebben en niet de hele dag voor zich uit zitten te staren in een azc. Daarom is het prachtig dat meer asielzoekers de weg naar betaald werk vinden. Dat moeten we zo veel mogelijk stimuleren. Mijn initiatiefwet hierover zal zo snel mogelijk naar de Kamer komen. Dan zeg ik er maar even bij: met consultatie van betrokken organisaties en een uitvoeringstoets. Voorzitter. De minister blijft roepen dat ze de instroom wil beperken, en dat kan. Maar ik roep haar ook op om niet te vergeten dat veel mensen hier al zijn. Oplossingen voor opvang, doorstroom, het beperken van overlast en gelijk meedoen wachten niet. Voorzitter, dank u wel.

Versie afdc97109a9b834d7f73985b3442c07d8520c274f0ddff748368511d166524a1 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.