Initiatiefnota van het lid Dobbe over de zorg voor slachtoffers van seksueel geweld

Brontekst

Mevrouw Dobbe (SP): Ja, ik denk het wel — daar hebben we ook in de nota iets over opgeschreven — omdat sowieso niet elk slachtoffer dat behoefte heeft aan mentale ondersteuning behoefte heeft aan gespecialiseerde ggz, maar deze slachtoffers wel vaak op een wachtlijst terechtkomen. Als er geen goede mentale ondersteuning is, kunnen de klachten namelijk ook erger worden. Je kunt dat voorkomen door middel van mentale ondersteuning in de tussentijd, niet alleen ter overbrugging van de wachtlijsten, totdat je geholpen kan worden in de gespecialiseerde ggz, maar ook ter voorkoming van de behoefte daaraan. Dat is heel belangrijk, zo hebben we ook gehoord van ervaringsdeskundigen. Directe, laagdrempelige mentale ondersteuning, bijvoorbeeld via lotgenotencontact of steungroepen, kan ontzettend belangrijk zijn en soms ook al genoeg. Er werd nog gevraagd naar de kennis van zorgverleners, omdat onze nota daar ook aan raakt, en hoe wij de nodige deskundigheidsbevordering het beste kunnen borgen en geborgd kunnen houden. Dit is een vraag van mevrouw Vliegenthart. Het lijkt mij goed om te kijken naar alle mogelijkheden om zorgverleners beter in staat te stellen signalen van seksueel geweld te herkennen en daarop te handelen. Daar is in ieder geval blijvende scholing voor nodig. Het gaat daarbij niet om een beetje aandacht in de schoolopleiding; zorgverleners moeten hierin blijvend worden geschoold. Dit vraagt ook om landelijke monitoring en een landelijke signalerings- en verwijsstandaard. Ik zou het interessant vinden als onderzocht wordt hoe dit aan de meldcode kan worden gekoppeld. Ik kan het niet aan het kabinet vragen, maar volgens mij heeft mevrouw Vliegenthart dat al gedaan. Ik denk wel dat het van belang is dat we er rekening mee houden dat seksueel geweld niet te veel opgaat in een bredere aanpak. Deze groep slachtoffers heeft specifieke zorg en ondersteuning nodig. Het zou jammer zijn als die specifieke zorg en aandacht zouden verdwijnen in een bredere aanpak. Dat zou ik daarover willen zeggen. Dan was er nog de vraag welke aanpak we hebben om meer forensische artsen op te leiden. Volgens mij is het belangrijk om in de opleiding geneeskunde voldoende aandacht te hebben voor beroepen buiten het ziekenhuis. Je ziet dat de mogelijkheid om zich tot forensisch arts op te laten leiden niet altijd aandacht krijgt. Ik denk ook dat het van belang is dat we het beroep niet onaantrekkelijker maken. De beroepsgroep zegt zelf dat het opknippen van het beroep door aanbestedingen — een deel van het werk wordt er nu dus uitgehaald en wordt aanbesteed — het beroep onaantrekkelijker maakt. Ik denk dat we moeten kijken naar welk beleid we vanuit Den Haag voeren om dit beroep aantrekkelijk te maken en welk beleid we voeren waardoor het beroep onaantrekkelijker wordt. Dat moeten we dus niet doen, denk ik. Zeker als de beroepsgroep aangeeft dat we dat niet moeten doen, moeten we daar volgens mij naar luisteren. Dan is er nog een vraag gesteld over het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Er werd gezegd dat slechts weinig slachtoffers een aanvraag indienen bij het schadefonds. Ik ben in bredere zin natuurlijk erg voorstander van het verbeteren van de bekendheid van het hulpaanbod voor slachtoffers van seksueel geweld, van elk geweld. Dat geldt natuurlijk ook voor het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Ik denk dat we daarvoor moeten focussen op betere voorlichting, niet alleen richting slachtoffers zelf, maar ook richting hulpverleners. Ik denk wel dat elk slachtoffer vrij moet zijn in de keuze om via het schadefonds een aanvraag in te dienen. Dit kan emotioneel belastend zijn en dit kan een stap zijn die niet elk slachtoffer zou willen zetten. Daarom zou ik het bijvoorbeeld niet willen koppelen aan de betaling of het kunnen terughalen van kosten van het eigen risico; daar hebben we het eerder over gehad. Maar als de bekendheid van het fonds een zodanige rol speelt dat slachtoffers het niet kunnen vinden, dan vind ik het natuurlijk heel goed om de bekendheid te vergroten. Dat wilde ik daarover zeggen. Dan heb ik nog één vraag om te beantwoorden: wat zijn de drie belangrijkste voorstellen uit deze nota met meerdere voorstellen? Dat is een vraag van mevrouw Van Meetelen. Ja, wat zal ik daar eens op antwoorden? Dat is natuurlijk lastig. Wij hebben deze initiatiefnota in samenhang geschreven. We zijn hiermee begonnen omdat we erachter kwamen dat slachtoffers van seksueel geweld de kosten uit hun eigen risico moeten betalen. Er werd ook direct gezegd dat het voor sommige slachtoffers een echte barrière is om die hulp te krijgen. Dat is voor ons natuurlijk heel belangrijk. Maar gaandeweg het schrijven van zo'n initiatiefnota zijn er allerlei punten die heel belangrijk blijken te zijn. Ik denk dus dat we ze in samenhang moeten bekijken. Maar het mag duidelijk zijn dat het eigen risico voor slachtoffers wat ons betreft echt van tafel moet en dat we ook moeten kijken naar de financiering van de Centra Seksueel Geweld. Als er één ding is dat we tijdens het schrijven van deze nota hebben ontdekt, is het dat het nu ontzettend ingewikkeld, en ook onnodig ingewikkeld, georganiseerd is. Het landelijk Centrum Seksueel Geweld wordt gefinancierd via een constructie met de gemeente Utrecht. Dat is zo gegroeid. De regionale Centra Seksueel Geweld hebben dat ook weer op allerlei verschillende manieren georganiseerd, en die worden deels vanuit de Zorgverzekeringswet gefinancierd en deels niet. Het is op dit moment toch een beetje aan elkaar geplakt. De betrokkenheid van alle hulpverleners is laat heel erg te zien in het feit dat ze wel hebben geprobeerd om het op een goede manier te organiseren. Het laat echter ook zien dat we nu moeten kijken hoe het eigenlijk in elkaar zit: is het wel logisch en is het in het belang van slachtoffers en van wat we willen bereiken? Ik zou het heel goed vinden als we daar vandaag stappen in zouden kunnen zetten. Ik zou u allen nogmaals ontzettend willen bedanken voor alle betrokkenheid en alle goede vragen. Ongetwijfeld zijn er nog allerlei onderwerpen en goede voorstellen die we hier nog bij zouden kunnen betrekken om hulp en zorg voor slachtoffers van seksueel geweld te verbeteren, maar ik wil u toch allemaal danken.

Versie 8d7ddd87eb3047056633aa7e577e7abd37405ac98b15207f6a4547ccec83952d · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.