Online kinderrechten

Brontekst

Mevrouw Koekkoek (Volt): Dank, voorzitter. In Zwijndrecht zijn vier jongeren tussen 16 jaar en 18 jaar oud gearresteerd vanwege geweld in de stad. De geweldsdelicten met jongeren in Zwijndrecht lijken op die in Beverwijk en Heemskerk, waar twee weken geleden scholen werden gesloten uit angst voor geweld. De link naar de onlinewereld is hier helaas snel gemaakt. Gewelddadige beelden worden eenvoudig gedeeld op platforms als Snapchat en TikTok, waarna de algoritmen hun werk doen en dit soort beelden actief worden gepromoot. TikTok pusht extreemrechtse livestreams onder kijkers die daar niet bewust naar op zoek zijn. Dat bleek vorige week uit onderzoek van een internationaal onderzoeksteam, verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam. We hoorden deze week ook dat op Telegram actief kinderen van zelfs 12 jaar worden geronseld door neonazi's. Daarmee faciliteren grotere platforms geweld en creëren ze een onveilige situatie voor kinderen en voor jongeren. Voorzitter. Kinderen hebben het recht om ook online veilig te zijn. Toch zien we dat dit recht op dit moment onvoldoende wordt beschermd. De staatssecretaris zet in zijn brief een vijftal goede beleidslijnen uit. Dat is waardevol, maar ik mis nog scherpte en urgentie in de uitvoering. Daarom komen de collega's Kathmann, Dral en ikzelf op korte termijn met een initiatiefnota om de onlineveiligheid van kinderen te verbeteren. Een urgent probleem daarin is de rol van de grote platforms. De strategie verwijst naar handhaving van de Digital Services Act en de toekomstige Europese wetgeving, maar intussen worden schadelijke algoritmes vandaag al ingezet. Kan de staatssecretaris concreet aangeven hoe Nederland platforms gaat dwingen om hun algoritmes veiliger te maken, bijvoorbeeld door transparantie over aanbevelingssystemen verplicht te stellen? Dat vraag ik zeker ook na de uitspraak van vandaag tegen Instagram en Facebook, waarin precies dit aan de orde kwam. Ik vraag dan ook wat de staatssecretaris op korte termijn hieraan gaat doen. Voorzitter. Dan kom ik bij de ouders en opvoeders. Voorlichting en handvatten zijn belangrijk, maar ouders staan vaak alleen tegenover bedrijven die miljarden investeren in het verslavend maken van hun diensten. Ziet de staatssecretaris ook dat er grenzen zijn aan wat we aan ouders kunnen overlaten en dat wetgeving en toezicht zwaarder moeten worden ingezet om kinderen te beschermen tegen verslavende ontwerpen? Welke stappen gaat hij daar concreet in zetten? Voorzitter. Onderwijs is cruciaal voor digitale weerbaarheid. De herziening van het curriculum is een goede stap, maar die wordt pas in 2027 volledig ingevoerd. Welke stappen kunnen en gaan we ook echt op korte termijn al zetten? Kan de staatssecretaris toezeggen dat scholen al eerder toegang krijgen tot concrete materialen en ondersteuning, bijvoorbeeld via bibliotheken en bestaande programma's? Volt steunt de inzet op jongerenparticipatie. Jongeren weten zelf vaak beter dan de politiek waar ze online tegenaan lopen. Toch hebben wij de neiging om óver te jongeren te spreken, in plaats van met hen. Wat gaat de staatssecretaris concreet doen met de adviezen van jongerenraden? En hoe zorgen we ervoor dat hun inbreng daadwerkelijk leidt tot beleid en niet slechts tot een rapport in een la? Voorzitter. Tot slot de samenwerking. De strategie zet in op netwerken en op een kwartiermaker bij UNICEF. Dat onderschrijf ik van harte. Dat vraagt ook om structurele financiering en duidelijke mandaten. Kan de staatssecretaris aangeven hoe wordt voorkomen dat dit blijft steken in losse projecten en hoe de Kamer jaarlijks inzicht krijgt in de resultaten? Voorzitter. Kinderen hebben offline recht op bescherming tegen geweld, misbruik en manipulatie. Online moet dat niet anders zijn. De Strategie kinderrechten online biedt een fundament, maar de urgentie van Zwijndrecht en Beverwijk laat zien dat sneller en scherper optreden hard nodig is. Dank, voorzitter.

Versie 97aeebf0381cf2f73e50b8cb94016c742eb455e523af52e74ab1658f39e96504 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.