Nationaal Strategisch Plan (NSP)

Mevrouw Van der Plas (BBB): Dank u wel. Voorzitter, boeren en andere inwoners van Nederland. De toekomst van onze duurzame voedselproducent wordt verder uitgehold. Terwijl het GLB eigenlijk over meerdere doelen gaat, gaat het NSP aan veel doelen van het GLB voorbij, zoals de inkomenspositie van de boer en de voedselzekerheid. Het spijt mij dat ik dit moet zeggen, maar ik lees holle woorden van de minister in de inleiding van de publieksversie van het NSP. De minister zegt dat burgers gehecht zijn aan een lage voedselprijs. Dit zou duurzame landbouw in de weg staan. De consument zou zelfs de voorkeur geven aan minder duurzame producten uit het buitenland. Ze zegt dat als we een duurzame landbouw willen, we boeren uitzicht moeten bieden op eerlijke inkomsten. Maar vervolgens is dezelfde minister van plan om nog meer voorwaarden te stellen zonder dat daar extra compensatie tegenover staat. Het aandeel boeren met een inkomen onder het wettelijk minimum door de maatregelen kan volgens de WUR stijgen naar misschien wel 25%. Is dat duurzaam beleid, vraag ik de minister. Hoezo vindt zij de overheveling vanuit de eerste pijler verantwoord als de inkomenspositie al zo onder de maat is? En kan de minister toezeggen dat zij voor gelden die uit de beurs, de eerste pijler, van de boer naar de tweede pijler worden overgeheveld, in ieder geval cofinanciering verplicht stelt voor rijksoverheid, provincies en waterschappen? Op die manier wordt het geld straks niet achteloos en lukraak verkwanseld. Waarom stelt de minister de kwetsbare positie van boeren niet centraal? Met een goed inkomen kun je immers ook meer investeren in nog duurzamer werken. Je kunt niet groen doen als je rood staat. Vergroenen en verduurzamen beginnen niet van bovenaf. Wat hier positief beschreven wordt als het stapelen van beloningen, wordt in de praktijk eigenlijk het stapelen van sancties op het inkomen van de boeren. En wat is eigenlijk "duurzaam"? Kunnen we dat eens gaan bepalen? De minister wil namelijk inzetten op meer biologisch, terwijl biologisch voedsel een hogere stikstof- en klimaatafdruk geeft per kilogram product.