Leefstijlpreventie

Brontekst

Mevrouw Dobbe (SP): Dank u wel, voorzitter. De sociaal-economische gezondheidsverschillen in Nederland zijn nog steeds schrikbarend hoog. Mensen met een lager inkomen leven gemiddeld bijna 8 jaar korter en ruim 21 jaar minder lang in goede gezondheid. Het feit dat mensen ongezonder leven of eten, is geen persoonlijk falen. Talloze onderzoeken laten dat ook zien. Zwaar werk, ongezonde huizen, armoede en stress spelen bijvoorbeeld ook een rol voor mensen om bepaalde keuzes te kunnen maken. Een van de oorzaken is bijvoorbeeld ongezond eten dat verslavend is gemaakt. Daar verdient de industrie enorm aan. Dat verdienmodel moet, wat ons betreft, worden aangepakt. Dat gaat deze industrie niet zelf doen, want hun doel is winst maken. Wij moeten er dus voor zorgen dat hiervoor strengere regels komen. Is de minister bereid dat te doen? Sociaal-economische gezondheidsverschillen groeien ook omdat gezond eten echt moeilijker is als je minder geld hebt. Uit een onderzoek van ABN AMRO bleek nota bene dat voor 37% van de Nederlanders de prijs voor gezond eten een obstakel vormt. Dat is ontzettend veel: 37% van de Nederlanders. Ondertussen worden de prijzen voor boodschappen op dit moment, dus ook van gezonde voeding, door de oorlog in het Midden-Oosten alleen maar hoger. Dat zorgt ervoor dat sociaaleconomische gezondheidsverschillen groter worden. Wat doet deze minister eraan om dat te voorkomen? Aangenomen voorstellen om de prijzen van gezond eten te verlagen worden namelijk tot nu toe niet uitgevoerd. Hoe en wanneer wordt de motie uitgevoerd van Jimmy Dijk om de prijsopdrijving in de voedselindustrie in kaart te brengen en met oplossingen te komen? En hoe staat het met de uitvoering van het voorstel-Dijk om de ACM het mandaat te geven de prijzen van boodschappen in Nederland te reguleren en waar nodig te blokkeren? Dit lijkt me nu extreem relevant, ook om graaiflatie te voorkomen nu de prijzen zo stijgen. Waarom schaffen we de btw op groenten en fruit niet af? Hier zijn dus alvast drie manieren om de boodschappen voor mensen betaalbaar te maken, iets wat juist nu met de gestegen prijzen zo keihard nodig is. Graag een reactie. Een andere industrie met een verdienmodel om mensen bewust verslaafd te maken aan schadelijke producten is de tabaksindustrie. Het is nog steeds bizar makkelijk om online vapes met een smaakje te kopen. "Vandaag besteld, morgen in huis." Het heeft vieze smaken, als bananentoffee en weet ik veel wat voor rare smaken ze er allemaal aan geven. Betalen via iDEAL, bezorgen via PostNL of DHL, het kan gewoon allemaal. Ik had het gisteren kunnen bestellen, dan was het hier vandaag bezorgd. Ruim een jaar geleden werd de motie-Dobbe/Krul aangenomen om dit aan te pakken. Hoe kan het dan dat banken en postbedrijven nog steeds deze diensten aanbieden aan bedrijven die overduidelijk illegale producten leveren? Je zou dat al kunnen zien aan de naam van de websites. Waarom worden deze websites niet geblokkeerd of op zwart gezet? Ik kijk er regelmatig naar en het wordt er niet minder ... Het is ongelofelijk hoe makkelijk dit is. Wat is nu de moeilijkheid om deze websites op zwart te zetten als ze illegale producten verkopen? Heeft de NVWA bijvoorbeeld de bevoegdheid om DNS- of IP-blokkades uit te voeren om domeinen of IP-adressen te blokkeren? Welke mogelijkheden heeft de minister om de verkoop via Snapchat aan te pakken? Voorzitter. Ik wil het nog hebben over seksuele gezondheid. Het aantal hiv-besmettingen dreigt weer te stijgen. Investeren in laagdrempelige seksuele gezondheidszorg is nodig, want dit gaat zo niet goedkomen. Door de budgetplafonds van de CSG's kan nu maar de helft van de mensen uit de doelgroep zich daar laten testen. Daarbij krijgen we nog altijd signalen dat PrEP niet voor alle mensen uit de risicogroepen toegankelijk is. Wil de minister onderzoeken waarom sommige mensen geen PrEP gebruiken en wat we hieraan zouden kunnen doen? Hier is gewoon echt meer data nodig. Dan, tot slot: hoe kun je trots vertellen dat je de gezondste generatie ooit wil krijgen maar tegelijkertijd het Nationaal Sportakkoord wegbezuinigen? Deze minister heeft ongetwijfeld ook de oproepen gezien van verenigingen en gemeenten. Wat zegt deze minister tegen al die gemeenten die nu lokaal sportbeleid hebben en afhankelijk zijn van het Nationaal Sportakkoord, nu dit allemaal dreigt te verdwijnen? Afhankelijk van de gemeente waar ze wonen, kunnen mensen zo meteen wel of niet sporten. Dank u wel.

Versie 348419c45bb11f5bee77fe62287076e71be43b1f39e38353a3e443331a570ebc · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.