Dieren in de veehouderij en NVWA

De heer Koorevaar (CDA): Dank u wel, voorzitter. Dierenwelzijn en een dierwaardige veehouderij: voor mij is dat een combinatie die vanzelfsprekend is. Gaat het goed met mijn dieren, dan gaat het goed met mij als ondernemer en is er rust op het erf. Twee dingen die mijn humeur echt kunnen verpesten zijn een ziek dier en een kapotte machine. Ik voel me verantwoordelijk voor de gezondheid en het welzijn van de dieren die aan mij zijn toevertrouwd. Tegelijk zijn de inzichten rond dierenwelzijn in ontwikkeling. Waar mijn opa zijn dieren nog vast had staan op een grupstal, hield mijn vader zijn koeien in een ligboxenstal waar dieren vrij konden rondlopen en veel handwerk verdween. Ik ben ervan overtuigd dat de manier waarop we omgaan met dieren en de voorwaarden waaronder we ze houden ook de komende jaren onderwerp van dialoog blijven tussen de houders van dieren en de maatschappij. Het gesprek over een dierwaardige veehouderij voeren we samen. Zoals Aldo Leopold het beschrijft, maken we deel uit van een gemeenschap met bodemleven, planten en dieren. Dieren hebben daarbij een rol in de voedselproductie en leveren hoogwaardige eiwitten. Daarnaast hebben ze nog heel veel andere rollen, maar dat terzijde. Boeren verdienen ruimte om hun werk te doen, maar ook duidelijkheid over richting en ondersteuning, zeker jonge boeren aan wie we vragen om te investeren in de omslag naar een dierwaardige veehouderij. Voorzitter. Bij een ontbijtbijeenkomst van landbouwpartijen en de Dierenbescherming werd het convenant Dierwaardige veehouderij besproken. Dat verdient complimenten voor de landbouwpartijen, voor de Dierenbescherming en ook voor de supermarkten. Ik mis echter nog een belangrijke schakel: de horeca en de out-of-homesector. Kan de staatssecretaris aangeven wat hij kan doen om de convenantpartners te ondersteunen om ook deze partijen te laten aansluiten bij het convenant Dierwaardige veehouderij? Een tweede vraag: hoe kan hij ervoor zorgen dat koplopers, boeren die investeren en experimenteren met nieuwe vormen van dierwaardige veehouderij, de ruimte en bescherming krijgen die daarvoor nodig is? Voorzitter. Dan de brede context. In de brief van 16 april lees ik dat de staatssecretaris de afspraken uit het convenant ondersteunt. Dat is goed, dat moet de basis zijn voor het gesprek in Nederland. Maar ook in Europees verband is dit relevant; de motie-Van Campen wijst daar terecht op. In juni wordt een EU livestock strategy verwacht. Is de staatssecretaris bereid de Raad voor Dieraangelegenheden te vragen om concrete voorbeelden te geven van dierenwelzijn in de veehouderij in andere EU-lidstaten waar wij van kunnen leren, ook al loopt Nederland voorop, en deze te relateren aan de EU livestock strategy? Voorzitter. Uit de rapportage van de Wageningen Universiteit blijkt dat het realiseren van hogere dierenwelzijnsambities gevolgen heeft voor de veehouderij en de consument en dat er een beoordelingskader nodig is. Kan de staatssecretaris toelichten wat zijn inzet is om een beoordelingskader te ontwikkelen, zodat innovaties kunnen worden ondersteund? Dan het toezicht. Recent ben ik in een runderenslachthuis geweest en heb ik gezien hoe complex de organisatie daar is. De inzet in slachthuizen vraagt de inzet van de medewerkers daar zelf, van vervoerders en van de NVWA. Juist daarom viel mij op dat de staatssecretaris spreekt over het vergroten van de vrijwillige inzetbaarheid van medewerkers bij warme dagen. Als het doel het borgen van dierenwelzijn is, bijvoorbeeld door transport bij hoge temperaturen te voorkomen, dan kan het systeem toch niet afhankelijk zijn van vrijwillige inzet? Dat is niet fair richting de vervoerders, richting de slachters en ook niet richting de dieren. Is de staatssecretaris dan ook bereid te garanderen dat de inzet van NVWA-inspecteurs geborgd is in situaties van vervroegd slachten vanwege hoge temperaturen? Voorzitter, tot slot het cameratoezicht. Ik zie dat dit nu vooral wordt ingezet bij overtredingen, maar dat er ook een beweging is richting slimmer en doelgerichter toezicht. Slachthuizen die hun kwaliteitsborging op orde hebben, kunnen mogelijk doorgroeien naar systeemtoezicht. Ik begreep dat er al vijf jaar een pilot loopt. Kan de staatssecretaris aangeven wanneer hij verwacht dat technologieën zoals AI en sensoren voldoende ontwikkeld zijn om deze systeemstap te zetten? Camerabeelden kunnen niet alleen misstanden zichtbaar maken, maar ook laten zien waar het goed gaat. Als we streven naar een hoge mate van naleving, hoort daar ook bij dat we prestaties inzichtelijk maken en vertrouwen opbouwen. Een laatste vraag: ziet de staatssecretaris het als een reële ontwikkeling dat op termijn camerabeelden en data-analyse een grote rol krijgen bij toezicht en keuring, met gerichte NVWA-inzet? Voorzitter. Uiteindelijk gaat het om een veehouderij waarin dierenwelzijn, vertrouwen en uitvoerbaarheid hand in hand gaan. Dank u wel.