Begrotingsonderzoek Infrastructuur en Waterstaat

Automatische samenvatting

Minister Karremans benadrukt het belang van betere assetmanagement en het oplossen van tekorten in de begroting van Infrastructuur en Waterstaat. Ze benadrukt de herprioritering van het afwegingskader en het Mobiliteitsfonds als belangrijkste instrument voor investeringen en de toekomst. Er wordt gewerkt aan evaluatie- en rapportageprocedures, en projecten staan in de herprioriteringsbrief. De herprioritering en afwegingskader worden verder uitgewerkt, met inbegrip van voor- en nadelen in de toekomst. Belangen zijn gerechtvaardigd.

Brontekst

Minister Karremans: Dank u wel, voorzitter. Ik zal de blokjes even opnoemen. Ik begin even met algemeen begroting en dan herprioritering afweegkader, Mobiliteitsfonds, Deltafonds en overig. Voorzitter. Als u het goedvindt, begin ik met het eerste blokje: algemeen begroting. De eerste vraag die ik daar heb, is die van de heer De Hoop over alternatieve financiering en over het baten-lastenstelsel. Daar gaat het natuurlijk al heel lang over. Ik heb ook zitten knikken toen de heer De Hoop daar zijn betoog over hield, want ik herken natuurlijk wel veel van wat hij zegt. Dat is natuurlijk ook de situatie waar wij mee geconfronteerd zijn toen wij het ministerie binnenkwamen, dat enorme tekort op vernieuwing en onderhoud. Het is belangrijk dat we dat gaan inlopen en dat we er echt flink in gaan investeren; dat is ook al door meerdere Kamerleden gezegd. Een van de dingen waar het natuurlijk veel over gaat, is het boekhoudsysteem, zeg ik maar eventjes, dus hoe je de boekhouding doet. Het is natuurlijk ook een discussie die bij de Algemene Financiële Beschouwingen uitgebreid is gevoerd. Daar heeft de minister van Financiën aangegeven dat hij het streven naar beter inzicht steunt. Daarover is ook naar aanleiding van een vraag van het Kamerlid Oosterhuis van D66 flink van gedachten gewisseld. Hij heeft daarbij wel aangegeven dat het een hele omvangrijke en dure operatie is voor de overheid, om dat nu helemaal om te katten. Het levert natuurlijk niet direct geld op — dat is ook zo — maar je moet er wel voor zorgen dat je dat assetmanagement, als ik spreek voor Rijkswaterstaat, goed doet, zodat je op tijd de middelen hebt om dingen te kunnen vervangen. Daar werken we aan. We pakken de hele herprioritering ook aan als kans om dat goed neer te zetten, dus om in te lopen, maar er ook naar de toekomst toe voor te zorgen dat je nooit meer in die situatie komt. Eigenlijk is dat een beetje bottomline het idee. We kijken dus heel breed wat we moeten doen op bijvoorbeeld de Wet Mobiliteitsfonds, het assetmanagement bij Rijkswaterstaat en wat we met pensioenfondsen doen om ervoor te zorgen dat je die kas goed laat aansluiten op de behoefte die er is ten aanzien van instandhouding en vernieuwing. Dan de invoering. Mevrouw Boelsma-Hoekstra vroeg welke voordelen dat biedt en zei dat het wellicht een idee kan opleveren voor investeringen in onze infra. Morgen zullen we in het kader van de herprioritering terugkomen op alternatieve financiering, op wat we daarover in gedachten hebben. Het woord "perspectief" is natuurlijk veelvuldig gebruikt. Dat is belangrijk. Dat krijgen dat natuurlijk ook terug vanuit de regio. Het is heel begrijpelijk dat dat er moet zijn. Daar zullen we de komende periode mee aan de slag moeten gaan. Ik zeg altijd wel: het beste perspectief is altijd gewoon extra geld op de korte termijn. Dat is het beste, maar dat is natuurlijk niet altijd beschikbaar. Je moet dus ook kijken naar alternatieven. Dan de vraag van de heer Schutz over de hoofddoelen en subdoelen, om duidelijk te maken welk resultaat wordt nagestreefd, hoeveel geld daarvoor beschikbaar zal zijn, of dit budget naar verwachting toereikend is en hoe de voortgang gemeten wordt. Ik heb al gezegd dat het, als het niet toereikend is, sowieso in de begroting staat, maar ik wil toezeggen dat we dat verbeterproces stapsgewijs doorzetten, ook richting de begroting van '28. Ik vind het ook belangrijk dat de Kamer goed kan controleren. Dat kan natuurlijk het beste als we dat op die manier doen. Daar gaan we dus stapsgewijs mee door. Dan de vraag om een toezegging om de suggestie van de Rekenkamer over de periodieke rapportage Bodem en Ondergrond nog dit jaar over te nemen en om de evaluatie aanlegprojecten 2023-2026 toe te voegen aan de Strategische Evaluatie Agenda. Zoals eerder aangegeven zal ik de Kamer voor het eind van het jaar informeren over de opzet van de beleidsevaluatie van de aanleg wegenprojecten. In deze brief zal aandacht worden besteed aan de scope van de evaluatie en aan hoe de lessen uit deze evaluatie opgevolgd zullen worden, dus dat zal nog dit jaar gebeuren. Dan over hinderbeperking en hindermanagement. Ik heb al iets gezegd over hoe ik van plan ben om daar gevolg aan te geven. Bij de actualisering van de hinderaanpak wordt aandacht besteed aan het volgende evaluatiemoment. Naar verwachting wordt dit dus inderdaad opgenomen in de SEA bij de volgende begroting. De resultaten van de evaluatie van het hindermanagement op de vaarwegen wordt verwerkt in de begroting voor 2029. Dan de vraag van mevrouw Boelsma-Hoekstra over de motivatie van de minister van Financiën om de lijst met moties en toezeggingen zonder enige uitleg af te doen. Wat is de uitleg daarbij? De argumentatie van de minister van Financiën is dat deze informatie ook door de Tweede Kamer zelf wordt bijgehouden en dat het kabinet er daarom voor kiest om die informatie niet dubbel op te nemen in de begrotingsstukken. Dat is dus de argumentatie van de minister van Financiën hierbij. Dit was mijn blokje algemeen over de begroting. Ik zie dat ik door kan gaan. Dan kom ik bij de herprioritering van het afweegkader. Daarvoor zal ik natuurlijk veel moeten verwijzen naar de uitkomsten; dat moet ik doen. Een aantal Kamerleden heeft dat zelf ook al gedaan. De heer Jansen vroeg aan mij welke garanties er zijn om onderhoud aan te pakken en welke prioriteiten daarbij worden gesteld. We hebben het afweegkader natuurlijk met elkaar gemaakt, ten aanzien van de staat van de instandhouding, de veiligheid en dergelijke. Die herprioritering ontvangt de Kamer natuurlijk nog. Dan een vraag over het tekort. Het tekort blijft oplopen. Zelfs de Algemene Rekenkamer waarschuwt hiervoor. De vraag was of ik de zorgen over de instandhouding en het onderhoud wel serieus neem. Ik heb het over niks anders de afgelopen maanden. We zitten in het proces om de herprioritering vorm te geven, juist om meer te investeren in onderhoud en vernieuwing. Dan is het aan de heer Jansen om te beoordelen of die prioriteit bij mij voldoende op orde is. De heer Schutz vroeg om scherp te krijgen wat er met de extra middelen kan worden gerealiseerd. Hij wil graag horen hoeveel geld er netto beschikbaar is voor extra onderhoud en wanneer er inzicht komt in de besteding van dit geld. Daarvoor verwijs ik ook weer naar de herprioritering. De heer Goudzwaard sprak over flinke tekorten voor onderhoud aan de vaarwegen. Het loopt af voor het hoofdvaarwegennet en het hoofdwegennet; dat is scherp opgemerkt. Dat heb ik natuurlijk ook gezien. Vandaar ook de hele exercitie die we nu aan het doen zijn, want dit kunnen we natuurlijk niet laten gebeuren voor de lange termijn. Daar komt dus een correctie op, maar die zit in de herprioritering. Waar blijven de projecten die nu onder de lijn komen? Er zijn namelijk projecten die onder de zaaglijn komen. Dat gebeurt bij partijen ook weleens bij de verkiezingen; dan kom je ook weleens onder de lijn. Bij ons ligt die lijn wat lager dan in Duitsland. Daar moet je minimaal 5% halen; bij ons is dat niet het geval, maar er is wel een kiesdrempel. Maar goed, daar ging de vraag niet over; die ging over projecten. Ik word er helemaal enthousiast van, voorzitter. Waar in de begroting en in het Mobiliteitsfonds zijn deze projecten straks te vinden? Dat staat allemaal in die brief over de herprioritering. Dat gaan we dan natuurlijk verwerken in de MIRT-projecten. We hebben ook gezegd: vanaf het eerste moment blijven projecten bestaan. Dat is ook door de Kamer bepleit: projecten blijven bestaan. De opgaven blijven ook altijd bestaan. De staatssecretaris en ik hebben vaker gezegd dat projecten die nu in het MIRT-boek staan en straks misschien gepauzeerd worden, niet begonnen zijn omdat mensen ergens in een gemeentehuis niets te doen hadden en dus maar een projectje begonnen zijn. Nee, daar zijn natuurlijk redenen voor, zoals ontsluiting voor de woningbouw, mobiliteitsaspecten of waterveiligheidsaspecten. Het kan van alles zijn waardoor we die projecten hebben. Die belangen zijn dus gerechtvaardigd. Dan het vervolg van de herprioritering. Er is gevraagd naar een perspectiefpost. Dat hoeft misschien niet nu, is gezegd, maar er is wel gevraagd om de voor- en nadelen in de toekomst zo uit te werken. Dat zullen we meenemen in de verdere herprioritering en in de brief die we daarover zullen sturen. Dat was het kopje herprioritering en afwegingskader.

Versie b90d8fac037f11eddc367a35270651c37e6c7e512cc9639159407dc0849249a3 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.